Prawnik o zatrudnianiu medyków z Ukrainy: nie warto iść na skróty

Medialne zapowiedzi przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia o dodatkowym uproszczeniu możliwości pracy w Polsce przez medyków z Ukrainy to humanitarny krok w dobrym kierunku, jednak zbytnie uproszczenie to niebezpieczna droga na skróty - przestrzega adwokat Karol Kolankiewicz.

Zatrudnienie ukraińskich lekarzy i pielęgniarek - najważniejsze wyzwania

Jego zdaniem, żeby polskie szpitale i przychodnie mogły przyjąć do pracy lekarzy i pielęgniarki z Ukrainy, Ministerstwo Zdrowia musi stworzyć im realną możliwość nauki języka polskiego - co najmniej w zakresie koniecznym do wykonywania czynności zawodowych, który obejmuje:

• kontakt z pacjentem, np. zebranie wywiadu, udzielenie pełnej zrozumiałej informacji przed wyrażeniem zgody przez pacjenta na świadczenie zdrowotne, czy przekazanie zaleceń po badaniu /zabiegu,
• komunikację z innymi pracownikami medycznymi, w tym współpracę przy zabiegach, klarowne przekazanie pielęgniarce zleceń przez lekarza, a także komunikację z pracownikami niemedycznymi,
• umiejętność dokonywania i odczytywania wpisów w dokumentacji medycznej, systemach elektronicznych,
• umiejętność wystawienia recepty, skierowania, zlecenia itp.

Kolejną kwestią jest zapoznanie się ukraińskich medyków z polskimi przepisami w ochronie zdrowia, w szczególności w zakresie obejmującym:

• prawa pacjenta,
• obowiązki lekarza/pielęgniarki,
• zasady udzielania świadczeń zdrowotnych finansowanych przez NFZ,
• zasady prowadzenia i udostępnienia dokumentacji medycznej,
• zasady wystawiania recept, skierowań,
• odpowiedzialność prawna związana z wykonywaniem danego zawodu (karna, cywila, dyscyplinarna).

Przy czym należy pamiętać, że niemal każda placówka prowadzi dokumentację medyczną w postaci elektronicznej, a zlecenie badań i odczyt wyników odbywa się często przy pomocy komputera.

Karol Kolankiewicz przypomina też o obowiązku sprawowania nadzoru nad medykiem przez pierwszych kilka miesięcy pracy w danym zawodzie na terytorium naszego kraju - aczkolwiek, jak zauważa, mimo że od wejścia w życie regulujących to przepisów minął już ponad rok, nie określono, jak ten nadzór ma wyglądać, w tym jak należy postępować w razie przejściowych problemów ze sprawowaniem nadzoru.

Konieczna współpraca resortu zdrowia z samorządem lekarzy

Zdaniem adwokata, potrzebna jest współpraca Ministerstwa Zdrowia z samorządem lekarzy i pielęgniarek, a także organizacjami pracodawców na danym terenie w celu szybkiego opracowania i wdrożenia:

• programów szkoleń z zakresu przepisów prawa / nauki języka polskiego
• programów szkoleń w zakresie korzystania z elektronicznych narządzi
• zasad sprawowania nadzoru nad pracą lekarza /pielęgniarki z Ukrainy w pierwszym okresie pracy w Polsce.

Niebezpieczna droga na skróty

Kolankiewicz przestrzega, że dodatkowe uproszczenie możliwości pracy w zawodzie lekarza czy pielęgniarki - przy braku rzeczywistej współpracy z sektorem ochrony zdrowia - to niebezpieczna droga na skróty, która realnie może oznaczać:

• niebezpieczeństwo dla pacjentów, w szczególności na skutek braku lub ograniczonej możliwości komunikacji lekarza z pacjentem, czy braku znajomości praw pacjenta
• zagrożenia dla systemu ochrony zdrowia, w szczególności na skutek braku umiejętności pracy w systemie finansowanym ze środków NFZ czy błędów w prowadzonej dokumentacji medycznej w postaci elektronicznej, e-recept, e-skierowań i innych;
• odpowiedzialność karną, cywilną i dyscyplinarną nieprzygotowanych do tego lekarzy i pielęgniarek z Ukrainy, w szczególności za błąd w sztuce, naruszenie praw pacjenta czy błędy w rozliczeniu świadczeń z NFZ.

Obecnie obowiązujący uproszczony tryb zatrudniania medyków spoza Unii Europejskiej

Przypomnijmy - aktualnie mamy dwie podstawowe możliwości "uproszczonej" pracy w Polsce przez lekarzy i pielęgniarki spoza UE po wydaniu stosownej decyzji przez ministra zdrowia oraz po przyznaniu:

1. prawa wykonywania zawodu lekarza / pielęgniarki na określony zakres czynności zawodowych, okres i miejsce zatrudnienia w podmiocie leczniczym (art. 7 ust. 2a i nast. ustawy z dn. 05.12.1996r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty / art. 35a ust. 1 i nast. ustawy z dn. 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej)

• co do zasady wyłącznie w określonym zakresie czynności zawodowych, okresie, miejscu zatrudnienia w konkretnym podmiocie leczniczym
• co do zasady nie może na terytorium RP wykonywać zawodu poza ww. podmiotem leczniczym
• praca pod nadzorem przez okres 1 roku - pod nadzorem odpowiednio innego lekarza specjalisty czy innej pielęgniarki

2. warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza / pielęgniarki (art. 7 ust. 9 i nast. ww. ustawy o zawodach lekarza / art. 35a ust. 14 i nast. ww. ustawy o zawodach pielęgniarki)

• wyłącznie w okresie ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii
• co do zasady praca wyłącznie w podmiocie leczniczym przeznaczonym do udzielania świadczeń zdrowotnych pacjentom chorym na COVID-19
• praca pod nadzorem innego lekarza specjalisty (innej pielęgniarki) przez co najmniej pierwsze 3 miesiące
• może uzyskać zgodę na samodzielne wykonywanie zawodu lekarza / pielęgniarki.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prawnik o uprawnieniach ukraińskich lekarzy w Polsce, którzy chcą pomóc rodzinie