Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie tętnicze?

Pomiar ciśnienia tętniczego powinien być dokonywany według ściśle określonych zasad (ryc. 1), za pomocą mankietu o odpowiednio dobranej wielkości. Zbyt mały lub zbyt duży mankiet może być przyczyną niedokładnych pomiarów. Niektóre aparaty są wyposażone w mankiety dla szerszego zakresu obwodów ramienia (najczęściej są to średni i duży, M i L). W przypadku gdy nie jest możliwe dobranie odpowiednio dużego mankietu na ramię, pomiaru BP można dokonać za pomocą odpowiednio walidowanych aparatów nadgarstkowych.

Zarówno ABPM, jak i pomiary domowe pozwalają na wykrycie nadciśnienia tętniczego ukrytego i nadciśnienia tętniczego białego fartucha.

Pomiary domowe ciśnienia tętniczego są obecnie szeroko stosowane w wielu krajach. Umożliwiają wielokrotne jego pomiary w warunkach życiowych chorego. Są zalecane jako najlepsza długoterminowa metoda obserwacji u chorych leczonych z powodu nadciśnienia tętniczego.

Stosowanie pomiarów w gabinecie lekarskim jako jedynej metody pomiaru ciśnienia tętniczego jest związane z nieprawidłową oceną wartości BP u znacznego odsetka osób. Dlatego też decyzje diagnostyczne i terapeutyczne powinny być podejmowane w połączeniu z oceną ciśnienia tętniczego w pomiarach domowych lub całodobowej rejestracji. (ryc. 2)

Ryc. 2 Interpretacja pomiarów ciśnienia tętniczego w gabinecie lekarskim [KLIKNIJ, aby powiększyć grafikę]

Całodobowa rejestracja ciśnienia tętniczego (ABPM) umożliwia wielokrotne pomiary poza gabinetem lekarskim, w warunkach życiowych chorego, podczas codziennych aktywności i w trakcie snu. Zaletą ABPM jest możliwość oceny dobowego profilu ciśnienia tętniczego i ewentualnego braku obniżenia BP w nocy. ABPM pozwala na szczegółową ocenę skuteczności hipotensyjnej leków: czy obejmuje ona całą dobę i czy nie prowadzi do nadmiernego obniżenia ciśnienia tętniczego.

Jak często wykonywać i jak interpretować domowe pomiary ciśnienia tętniczego?

• W okresie rozpoznawania nadciśnienia tętniczego i przed każdą wizytą lekarską: pomiary przez 7 dni (przynajmniej 3 dni), rano i wieczorem, przed posiłkami i przed przyjęciem leków u chorych leczonych; za każdym razem należy wykonać dwa pomiary w odstępie 1 minuty. Poza tymi 7-dniowymi okresami: podwójne pomiary raz lub dwa razy w tygodniu (największa częstość) lub raz lub dwa razy w miesiącu (najmniejsza częstość).
• Oceń średnie wartości z okresu 7 dni (co najmniej 3 dni, co najmniej 12 pomiarów, nie uwzględniaj pierwszego dnia w analizie). Średnie wartości ≥135/85 mm Hg — nadciśnienie tętnicze.
• Pamiętaj, że wyniki pojedynczych pomiarów mają małą wartość diagnostyczną.
• Pomiary domowe za każdym razem powinny być wykonywane podwójnie.

Na podstawie: Stergiou GS, Palatini P, Parati G, et al. 2021 European Society of Hypertension practice guidelines for office and out-of-office blood pressure measurement. J Hypertens. 2021.