Postępowanie u pacjentów onkologicznych z arytmią nadkomorową i komorową

– W badaniach klinicznych w obszarze onkologii arytmie są często zgłaszane jako zdarzenia niepożądane, ale w wielu przypadkach kołatanie serca nie oznacza arytmii, a wiele arytmii przebiega bezobjawowo - wskazał dr Chris Plummer.

Powikłania zakrzepowo-zatorowe u pacjentów onkologicznych z AF – stratyfikacja ryzyka

Zaznaczył, że przed rozpoczęciem leczenia onkologicznego zdecydowanie zaleca się wykonanie EKG.

– Migotanie przedsionków (AF) często występuje u pacjentów z chorobą nowotworową, głównie ze względu na wspólne czynniki ryzyka, ale z migotaniem przedsionków silnie związane są także niektóre nowotwory (np. rak płuca), niektóre rodzaje chemioterapii (np. z użyciem ibrutynibu), jak również przejście niektórych operacji onkologicznych (np. resekcja płuca) i radioterapia niektórych obszarów ciała (np. klatki piersiowej) - wymienił ekspert.

Dodał, że choroba nowotworowa zwiększa ryzyko wystąpienia tętniczych powikłań zakrzepowo-zatorowych (w tym oczywiście udaru) u chorych z migotaniem przedsionków. Ryzyko to pomaga ocenić skala CHA2DS2VASc*. Profilaktykę przeciwzakrzepową:

• zaleca się u pacjentów z wynikiem w tej skali wynoszącym ≥2 punkty (w przypadku mężczyzn) lub ≥3 punkty (w przypadku kobiet)
• należy rozważyć u pacjentów z wynikiem w tej skali wynoszącym 1 punkt (w przypadku mężczyzn) lub 2 punkty (w przypadku kobiet)
• można rozważyć u pacjentów z wynikiem w tej skali wynoszącym 0 (w przypadku mężczyzn) lub 1 punkt (w przypadku kobiet)

– Kontrola rytmu serca i leczenie przeciwzakrzepowe są preferowaną strategią postępowania u większości pacjentów będących w trakcie terapii przeciwnowotworowej, u których doszło do migotania przedsionków - zaznaczył.

PRZECZYTAJ TAKŻE: O kardiotoksyczności terapii onkologicznej na 3. dorocznej konferencji COSOSA

W nowoczesnej onkologii niezbędne jest zrozumienie roli kardioonkologii

Uwaga na interakcje leków antyarytmicznych z przeciwnowotworowymi

Dr Chris Plummer zwrócił uwagę, że Leki modyfikujące rytm serca wchodzą w interakcje z wieloma lekami przeciwnowotworowymi, a β-adrenolityki są zalecane jako terapia farmakologiczna pierwszego rzutu w wielu arytmiach.

– Ważne jest więc monitorowanie pacjentów poddawanych określonym metodom leczenia przeciwnowotworowego pod kątem wydłużenia odstępu QT. Warto jednak zwrócić uwagę, że częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes [polekowe wydłużenie odstępu QT sprzyja występowaniu tego typu częstoskurczu – przyp. red.] stanowi mniejszość komorowych zaburzeń rytmu serca, a większość śmiertelnych arytmii u pacjentów z chorobą nowotworową nie jest związana z wydłużeniem odstępu QT - wyjaśnił.

– Standardowy stymulator serca i wszczepialny kardiowerter-defibrylator (ICD) są odpowiednie u pacjentów z chorobą nowotworową, chociaż ICD są zalecane tylko dla pacjentów, których oczekiwana długość życia z akceptowalną jakością życia wynosi co najmniej rok - dodał.

*skala CHA2DS2VASc (congestive heart failure, hypertension, age ≥ 75 (×2), diabetes, stroke (×2), vascular disease, age 65–74, sex category) służy do stratyfikacji ryzyka powikłań zatorowo-zakrzepowych u pacjentów z migotaniem przedsionków o podłożu innym niż wada zastawkowa.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Ryzyko sercowo-naczyniowe u pacjentów onkologicznych może zmieniać się dynamicznie

Jak zmniejszyć ryzyko kardiotoksyczności po terapii przeciwnowotworowej

Atrial and Ventricular Arrhythmia Management in Cancer Patients

Heart rate control and anticoagulation are the preferred strategy for most patients with AF during cancer treatment - this is one of the key conclusions of dr Chris Plummer's talk at the Cardio Oncology Society of Southern Africa 2023 Conference (May 26-27, South Africa).

Arrhythmias are commonly reported as adverse events in oncology clinical trials, but many palpitations are not arrhythmias and many arrhythmias are asymptomatic.

Thromboembolic complications in cancer patients with AF – risk stratification

Recording an ECG before starting cancer treatment is strongly recommended. Atrial fibrillation (AF) is common in patients with cancer, mainly because of shared risk factors, but there are some cancers (e.g. lung cancer), some chemotherapy (e.g. ibrutinib), some surgery (e.g. lung resection) and some radiotherapy (i.e. chest irradiation) which are strongly associated with AF.

Cancer increases the risk of arterial thrombo-embolism with AF, so anticoagulation is recommended for patients with CHA2DS2-VASc ≥2/≥3 in men/women, should be considered at 1/2 and may be considered at 0/1. Heart rate control and anticoagulation are the preferred strategy for most patients with AF during cancer treatment

Attention to the interaction of antiarrhythmic drugs with anticancer drugs

Rhythm modifying drugs interact with many cancer treatments, and β -blockers are recommended as first line pharmacological therapy in may arrhythmias. It is important to monitor patients undergoing specific cancer treatments for QT prolongation, but torsades de points represents only a minority of ventricular arrhythmias, and most fatal arrhythmias in cancer patients are not associate with QT prolongation.

Standard pacemaker and implantable cardioverter defibrillator (ICD) are appropriate in cancer patients, although ICDs are recommended only for patients with a life expectancy with an acceptable quality of life of at least a year.

Dr Chris Plummer, BSc, PhD, BM, BCh, FRCP, FESC

Consultant Cardiologist and Chief Clinical Information Officer, The Newcastle upon Tyne Hospitals NHS Foundation Trust, UK. Honorary Senior Lecturer, Translational and Clinical Research Institute, Newcastle University, UK. Informatics Lead, National Institute for Health and Care Research, Newcastle Biomedical Research Centre.

Tłumaczenie/Translation: Monika Majewska, konsultacja merytoryczna/substantive consultation: dr hab. n. med. Sebastian Szmit, prof. CMKP