Przedstawiciele Komitetu Noblowskiego oraz Instytutu Karolinska ogłaszając nazwiska tegorocznych laureatów podkreślili, że nagroda przypadła naukowcom zgłębiającym tajniki zmysłu orientacji w przestrzeni. Prof. John O’Keefe z Uniwersytetu w Londynie odkrył w 1971 roku pierwszy element komórkowego systemu pozycjonowania znajdujący się z ssaczym hipokampie. Odkryte przez niego tzw. komórki miejsca pozwalają ssakom na mapowanie obszarów, w których się znajdują. Po 34 latach norweskie małżeństwo May-Britt oraz Edward Moser, pracujące w Kavli Institute for Systems Neuroscience w Trondheim, zidentyfikowało inny typ komórek nerwowych (tzw. komórki siatki), które generują system współrzędnych, pozwalających organizmom na precyzyjne znajdowanie drogi.
W uzasadnieniu swej decyzji przedstawiciele Karolinska Institute stwierdzili, że odkrycia tegorocznych noblistów pozwalają znaleźć odpowiedź na odwieczne pytania filozofów: „gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy i jak znajdujemy drogę”. Komitet Noblowski podkreślił również fakt, że wiedza na temat systemu pozycjonowania mózgu może być niezwykle pomocna w zrozumieniu mechanizmów leżących u podstaw chorób neurodegeneracyjnych odpowiedzialnych m.in. za przestrzenną utratę pamięci, która jest charakterystyczna dla choroby Alzheimera.
Troje laureatów
Prof. John O’Keefe, ur. w 1939 r. w Nowym Jorku, ma obywatelstwo amerykańskie i brytyjskie. W pracy badawczej poświęcił się neurobiologii i fizjologii — w 1967 r. uzyskał stopień doktora nauk z zakresu psychologii fizjologicznej, natomiast w 1987 r. otrzymał tytuł profesora neurologii poznawczej. Obecnie pełni funkcję dyrektora Sainsbury Wellcome Centre in Neural Circuits and Behaviour na Uniwersytecie w Londynie.
May-Britt Moser, ur. w 1963 r. w Fosnavåg w Norwegii. Absolwentka psychologii na Uniwersytecie w Oslo, stopień doktora nauk uzyskała w dziedzinie neuropsychologii w 1995 roku. W 2000 roku uzyskała stopień profesora w dziedzinie neurobiologii.
Edvard Moser, ur. w 1962 r. w Ålesund w Norwegii. Stopień doktora nauk w dziedzienie neurofizjologii uzyskał na Uniwersytecie w Oslo w 1995 r. Wraz ze swoją żoną i współlaureatką Nagrody Nobla odbywał staż podoktorancki na Uniwersytecie w Edynburgu oraz współpracował z naukowcami z laboratorium prof. Johna O’Keefe. W 1998 r. otrzymał tytuł profesora. Obecnie jest dyrektorem Instytutu Kavli w Trondheim.
Warto wiedzieć
Medycyna uhonorowana
- dotychczas „medycznego Nobla” wręczono 207 naukowcom,
- May-Britt Moser jest 11 kobietą uhonorowaną Nagrodą Nobla w dziedzinie medycyny,
- 35 razy wręczono tę nagrodę jednocześnie aż trzem laureatom,
- 2 małżeństwa znalazły się wśród nagrodzonych — oprócz tegorocznych laureatów, wyróżnieni zostali również Gerta i Carl Cori za odkrycie katalitycznego szlaku przemiany glikogenu (1947).
- 21 maja i 28 lutego to najpopularniejsze daty urodzin laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny.
![W Europie zanieczyszczenia powietrza powodują 800 tys. zgonów rocznie [WIDEO]](https://images.pb.pl/filtered/84b29d13-0727-4f42-8b21-de9566273376/76b0a951-3dc2-5503-975c-34480424e917_xc_l.jpg)
![Szansa na poprawę jakości życia dla pacjentów z HS [WIDEO]](https://images.pb.pl/filtered/08d54b79-36f0-499d-9e5e-731b6fdc1725/5e01a470-0cd4-51a2-9c4e-afeee2fc55b0_xc_l.png)
