Mec. Mana-Walasek: wytyczne ws. aborcji potrzebne, ale nie zmienią obecnego prawa

Premier Donald Tusk wraz z minister zdrowia Izabelą Leszczyną i ministrem sprawiedliwości-prokuratorem generalnym Adamem Bodnarem przedstawili wytyczne dla prokuratorów i szpitali w sprawie aborcji.

Aborcja nie jest wprowadzana tylnymi drzwiami

Wytyczne minister zdrowia skierowane do dyrektorów szpitali, ordynatorów i kierowników oddziałów opublikowano w piątek. Z kolei wytyczne prokuratora generalnego - skierowane do prokuratorów - opublikowane zostały w pierwszej połowie sierpnia.

– Jeśli chodzi o praktykę, to ewidentnie takie wytyczne były potrzebne. Co prawda zawierają one potwierdzenie już obowiązujących przepisów i tu się nic nie zmienia, i nie ma żadnej nowości, ale jak wynikało z praktyki, często lekarze albo przepisów nie znali, albo nie chcieli ich stosować - oceniła mec. Mana-Walasek, mówiąc o wytycznych minister zdrowia.

Dodała, że resort zdrowia "wbrew temu, czego można byłoby się spodziewać, w ogóle nie poruszył kwestii, jak te zabiegi wykonywać".

– Tutaj spodziewałabym się, że ministerstwo zajmie jakieś stanowisko. (...) Dlaczego zajęto się prawem i powtórzono przepisy, a nie zajęto się stroną praktyki? - oceniła Mana-Walasek. Wskazała, że "lekarze często nie potrafią robić aborcji i sami się do tego przyznają, że muszą sami we własnym zakresie się szkolić, aby te zabiegi wykonywać".

Z kolei - jak powiedziała - w wytycznych prokuratora generalnego mamy do czynienia z "bardzo rygorystyczną interpretacją przepisów".

– Mają one wąski zakres. Raczej powtórzono wykładnię przepisów i przede wszystkim wskazano ogólnie na kwestie wymagające rozważenia - oceniła.

– Prokuratorskie wytyczne zgodnie z Prawem o prokuraturze są wiążące dla prokuratorów. Natomiast w przypadku resortu zdrowia, te wytyczne, to bardziej zalecenie - wyjaśniła prawniczka.

Przypomniała jednak, że jedne i drugie wytyczne pod względem prawnym "nic nie zmieniają".

– To nie jest tak, że jakakolwiek aborcja jest teraz wprowadzana tylnymi drzwiami i skoro nie udało się zmienić ustawy, to teraz te wytyczne poszerzą w jakikolwiek sposób dostęp do aborcji". "To jest nieprawda, nie ma takiej możliwości, aby te wytyczne poszerzyły w jakikolwiek sposób dostęp do legalnej aborcji" - podkreśliła adwokat.

– Co najwyżej usprawnią one dostęp do aborcji, ale poszerzenia dostępu i zmiany przepisów nie ma - zaznaczyła. Podkreśliła, że "kwestie aborcji, które są wykonywane najczęściej, są poza systemem i nadal pozostaną poza systemem".

Dr Mana-Walasek przypomniała, że w niedawnych postulatach komitetu ONZ ds. likwidacji dyskryminacji kobiet (CEDAW) pojawiła się kwestia wprowadzenia moratorium na przepisy karne odnoszące się do aborcji.

– Tu widzę kolejne pole do wykorzystania, być może przez prokuratora generalnego. Byłoby to wprawdzie nietypowe, ale jakieś rozwiązanie - wskazała.

Cel ministerialnych wytycznych dot. aborcji

Celem wytycznych prokuratora generalnego jest "ujednolicenie standardów prowadzenia postępowań przygotowawczych" w sprawach związanych z odmową dokonania aborcji. Prokuratorzy mają zachowywać m.in. "najwyższy profesjonalizm" przy przesłuchaniach kobiet i rzetelnie ustalać skutki odmowy dokonania aborcji.

W wytycznych MZ przypomniano m.in. przesłanki dopuszczalności przerwania ciąży - sytuacje, w których ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety ciężarnej oraz zachodzi uzasadnione podejrzenie, że ciąża powstała w wyniku czynu zabronionego. Przypomniano, że w przypadku dopuszczalności przerwania ciąży, gdy stanowi ona zagrożenia życia lub zdrowia kobiety ciężarnej mamy do czynienia z dwiema niezależnymi przesłankami. Podkreślono, że wystąpienie tylko jednej z nich jest wystarczające do stwierdzenia okoliczności warunkującej możliwość przeprowadzenia terminacji ciąży. Katalog wskazań do przerwania ciąży w tej przesłance nie jest zamknięty.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Sieroszewski o wytycznych dot. aborcji: normalizujemy sytuację