Ile polskie pielęgniarki zarabiają w porównaniu z innymi krajami? [RAPORT OECD]
Mimo podwyżek pielęgniarki w Polsce realnie zarabiają o 7 tys. USD rocznie mniej niż wynosi średnia dla krajów OECD, wynika z najnowszego raportu “Health at a Glance 2023”.

W najnowszym raporcie „Health at a Glance”, który porównuje najważniejsze wskaźniki dotyczące zdrowia populacji i wydajności systemów ochrony zdrowia w 38 krajach członkowskich OECD, osobny rozdział poświęcono wynagrodzeniom pielęgniarek.
W raporcie wskazano, że pandemia COVID-19, a ostatnio wzrost kosztów utrzymania zwróciły większą uwagę na wynagrodzenie pielęgniarek i pojawiły się obawy, czy jest ono wystarczające, aby przyciągnąć i zatrzymać pielęgniarki w zawodzie.
Zarobki pielęgniarek w Polsce i w innych krajach OECD - porównanie z przeciętnym wynagrodzeniem
Z raportu OECD, obejmującego głównie dane z 2021 r. i częściowo z 2022 r., wynika, że w Polsce wynagrodzenie pielęgniarek szpitalnych było o 40 proc. wyższe w porównaniu z przeciętnym wynagrodzeniem w kraju.
Średnio w krajach OECD wynagrodzenie pielęgniarek szpitalnych w 2021 r. było o 20 proc. wyższe od średniego wynagrodzenia wszystkich pracowników. W Szwajcarii, Finlandii, Wielkiej Brytanii i na Łotwie pielęgniarki zarabiały mniej niż przeciętny pracownik, podczas gdy w Meksyku, Kostaryce, Chile, Czechach, Belgii, Słowenii i Luksemburgu ich dochody były co najmniej o 50% wyższe niż przeciętnego pracownika dla całej gospodarki. Jak zaznaczono w raporcie, w przypadku Słowenii było to częściowo spowodowane włączeniem w 2021 r. premii związanych z COVID-19.

Ile realnie zarabiają polskie pielęgniarki?
W raporcie porównano też wynagrodzenie pielęgniarek szpitalnych w oparciu o wspólną walutę (USD), skorygowane o różnice w sile nabywczej – pozwala to uzyskać informację o względnej sytuacji ekonomicznej pielęgniarek w różnych krajach.
I tak dla polskich pielęgniarek wskaźnik ten wyniósł w 2021 r. 45 tys. USD rocznie przy średniej dla krajów OECD wynoszącej 52 tys. USD - czyli mniej o 7 tys. dolarów rocznie. Ogólnie rzecz biorąc, pielęgniarki pracujące w krajach Europy Środkowo-Wschodniej miały najniższy poziom wynagrodzeń, co przynajmniej częściowo wyjaśnia, dlaczego wiele osób decyduje się na migrację do innych krajów UE – podsumowano w raporcie. Zwrócono jednak uwagę, że wynagrodzenia pielęgniarek wzrosły realnie w dekadzie poprzedzającej pandemię, szczególnie w wielu krajach Europy Środkowo-Wschodniej, w tym w Polsce, gdzie pielęgniarki uzyskały podwyżki płac realnie średnio o 4-5 proc. rocznie w latach 2010-2019, zmniejszając w ten sposób przepaść w stosunku do innych krajów UE

Dla porównania, w 2021 r. dochody pielęgniarek w Luksemburgu były co najmniej czterokrotnie wyższe niż pielęgniarek pracujących na Litwie i Łotwie (choć najnowsze dane w tych dwóch krajach dotyczą tylko 2018 r.). Dochody pielęgniarek w Stanach Zjednoczonych są wyższe niż w większości innych krajów OECD. Zdaniem autorów opracowania, wyjaśnia to, dlaczego Stany Zjednoczone są w stanie co roku przyciągać kilka tysięcy pielęgniarek z innych krajów.
Z kolei wynagrodzenia pielęgniarek spadły realnie w latach 2010-2019 w Grecji, Włoszech, Portugalii, Finlandii i Wielkiej Brytanii. W Wielkiej Brytanii dochody pielęgniarek wzrosły nominalnie, ale w latach 2010-2019 realnie spadły o ponad 3%, głównie ze względu na politykę wynagrodzeń w sektorze publicznym.
PRZECZYTAJ TAKŻE: Lekarze i pielęgniarki wymieniani wśród najbardziej poszukiwanych zawodów w UE
W latach 2020-2021 pielęgniarki w niektórych krajach uzyskały znaczne podwyżki wynagrodzeń w ujęciu realnym – zwłaszcza w Słowenii, Estonii, na Węgrzech, w Czechach, na Słowacji i w Polsce, ale także w Grecji. W wielu innych krajach realne wynagrodzenia pielęgniarek w latach 2020-2021 wzrosły jedynie nieznacznie, w dużej mierze ze względu na rosnącą inflację, która osłabiła dynamikę wynagrodzeń.
W raporcie zaznaczono, że w wielu krajach duża część pielęgniarek i innych pracowników służby zdrowia otrzymała jednorazowe „premie” związane z COVID-19 w 2020 i 2021 r. - przy czym w większości przypadków nie są one uwzględniane w raportowanych regularnych wynagrodzeniach, z kilkoma wyjątkami (np. wspomniana Słowenia).
Wynagrodzenie pielęgniarek odnosi się do przeciętnego rocznego dochodu brutto, zawierającego składki na ubezpieczenia społeczne i podatki dochodowe płacone przez pracownika. W większości krajów dane dotyczą konkretnie pielęgniarek pracujących w szpitalach, chociaż w Kanadzie dane obejmują także pielęgniarki pracujące w innych placówkach.
Dane odnoszą się wyłącznie do zarejestrowanych („profesjonalnych”) pielęgniarek w Kanadzie, Chile, Irlandii i Stanach Zjednoczonych, co powoduje zawyżenie szacunków w porównaniu z innymi krajami, w których uwzględniono także pielęgniarki niższego szczebla („associated professional”).
Dane dla Nowej Zelandii obejmują wszystkie pielęgniarki zatrudnione przez okręgowe komisje zdrowia finansowane ze środków publicznych na wszystkich poziomach; są wśród nich także asystenci ds. zdrowia, którzy mają inną i znacznie niższą strukturę wynagrodzeń niż dyplomowane pielęgniarki.
Dane dotyczą pielęgniarek pracujących w pełnym wymiarze czasu pracy. Dane dla niektórych krajów nie uwzględniają dodatkowych dochodów, np. wynagrodzeń za nadgodziny. Płatności nieformalne, które w niektórych krajach stanowią znaczną część całkowitego dochodu, nie są zgłaszane.
Dochody pielęgniarek porównano do przeciętnego wynagrodzenia pracowników etatowych we wszystkich sektorach w kraju. Porównuje się go także między krajami w oparciu o wspólną walutę (USD) i koryguje się o różnice w sile nabywczej.
Źródło: Health at a Glance 2023. OECD Indicators
PRZECZYTAJ TAKŻE: Nowy raport OECD: polski system ochrony zdrowia w wielu miejscach “świeci się” na czerwono
Źródło: Puls Medycyny