Jak zniwelować nierówności w opiece onkologicznej?

Dr Susannah Stanway swoim wykładzie omówiła niektóre czynniki etiologiczne, wraz z kilkoma przykładami potencjalnych sposobów na zlikwidowanie tych różnic na tle aktualnych wyzwań geopolitycznych, przed którymi stoi świat.

– Istotne jest, aby rozpatrywać choroby nowotworowe w kontekście innych przewlekłych chorób niezakaźnych (NCD), ponieważ łączą je nie tylko wspólne czynniki ryzyka, lecz także wspólne rozwiązania w zakresie systemu opieki zdrowotnej, które można w ich przypadku zastosować - podkreśliła.

Nierówności są szkodliwe z perspektywy społecznej, środowiskowej i gospodarczej

Ekspertka przypomniała, że każdego roku na świecie z powodu nowotworów umiera 9,6 miliona osób, jednak w porównaniu ze środkami finansowymi przeznaczanymi na poprawę stanu zdrowia dzieci i matek oraz walkę z chorobami zakaźnymi w krajach o niskich i średnich dochodach, finansowanie walki z chorobami nowotworowymi jest nieproporcjonalnie niskie, jeśli wziąć pod uwagę skalę ich wpływu na społeczeństwo.

Jednocześnie obecnie ponad 2 miliardy ludzi mieszkają w krajach ogarniętych konfliktem zbrojnym. Kiedy pokój na świecie zostaje zakłócony, zakłócona zostaje także opieka onkologiczna, co może mieć ogromny wpływ na wyniki leczenia nowotworów z niezliczonych powodów

– Niezwykle ważne jest, abyśmy jako społeczność opieki zdrowotnej dążyli nie tylko do zmniejszania nierówności, których można uniknąć, lecz także do sprawiedliwości [w dostępie do opieki zdrowotnej – przyp. red.], poprzez naprawianie „systemu” w taki sposób, aby każdy miał dostęp do tych samych narzędzi i możliwości wspierających zdrowie. Nierówności są szkodliwe dla mieszkańców poszczególnych krajów z perspektywy społecznej, środowiskowej i gospodarczej - zaznaczyła.

– Rozważając różnice we wskaźnikach umieralności z powodu nowotworów między krajami, wiadomo, że powszechna opieka zdrowotna (ang. Universal Health Coverage, UHC) je zmniejszy i właśnie ją wszystkie kraje powinny w jakiś sposób starać się zapewnić - dodała.

Jednak - jak wskazała - nawet po wprowadzeniu powszechnej opieki zdrowotnej, nadal istnieją nierówności, o czym świadczą na przykład gorsze wyniki leczenia raka piersi i prostaty wśród osób rasy czarnej w porównaniu z resztą populacji w Wielkiej Brytanii.

– Porównanie wyników leczenia nowotworów w różnych krajach jest trudne, nawet jeśli stosuje się uproszczone metody podziału krajów wg kryterium dochodowego, zdefiniowane przez Bank Światowy, czyli na te o niskich, średnich i wysokich dochodach, ponieważ kontekst jest bardzo zróżnicowany - wyjaśniła dr Susannah Stanway.

– Wiadomo jednak, że aby przygotować się na walkę z chorobami nowotworowymi, państwo musi podjąć inwestycje w tym kierunku, mieć opracowany krajowy plan kontroli nowotworów, zintegrowaną opiekę onkologiczną w dostępnym systemie opieki zdrowotnej (ponieważ choroba nowotworowa dotyczy całego systemu opieki zdrowotnej) oraz finansowane systemy monitorujące sytuację zdrowotną populacji w zakresie nowotworów, na przykład rejestry nowotworów - dodała.

PRZECZYTAJ TAKŻE: O kardiotoksyczności terapii onkologicznej na 3. dorocznej konferencji COSOSA

W nowoczesnej onkologii niezbędne jest zrozumienie roli kardioonkologii

Jednym z celów musi być wczesne wykrywanie i leczenie nowotworów

– Rozważając zalecenia dotyczące strategii postępowania, należy skupić się na profilaktyce chorób nowotworowych z perspektywy ekonomicznej i zmniejszania umieralności z ich powodu - powiedziała dr Susannah Stanway.

– Rak szyjki macicy jest czwartym najczęściej występującym nowotworem wśród kobiet na świecie. Można mu całkowicie zapobiec dzięki szczepieniu przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV), a badania przesiewowe i wczesne leczenie znacznie zmniejszają śmiertelność z jego powodu - dodała.

– Rak płuca – kontynuowała – jest jednym z najczęściej rozpoznawanych nowotworów na świecie i w większości przypadków jest związany z paleniem tytoniu. Jednak 80 proc. palaczy na świecie, których są miliardy, mieszka w krajach o niskich i średnich dochodach, gdzie często nie są chronieni przez strategie [na rzecz zapewnienia dobrego stanu zdrowia i opieki zdrowotnej – przyp. red.], które chronią palaczy w krajach o wysokich dochodach.

W ocenie ekspertki podobnie celem musi być wczesne wykrywanie i leczenie nowotworów, ponieważ leczenie nowotworów we wczesnym stadium jest nie tylko łatwiejsze niż tych w stadiach bardziej zaawansowanych, lecz także tańsze dla systemu opieki zdrowotnej.

– Inicjatywy, takie jak chociażby Choosing Wisely: Common Sense In Oncology, to przykłady międzynarodowych przedsięwzięć zachęcających do starannego rozważenia, na co systemy opieki zdrowotnej powinny wydawać cenne zasoby. Równolegle należy wzmocnić systemy opieki onkologicznej i wprowadzać innowacyjne rozwiązania, które poprawiają opiekę nad wszystkimi obywatelami. Domeny leczenia, takie jak chirurgia i radioterapia, powinny być traktowane priorytetowo, podobnie jak rozsądne stosowanie leków przeciwnowotworowych, które są mądrze pozyskiwane i których wartość jest rozsądnie oceniana - wskazała.

Ważne są także inicjatywy społeczności lokalnych

Szacuje się, że styl życia, środowisko, w którym żyjemy i genetyka są największymi determinantami zdrowia i na nich należy się skupić, równolegle do rozwoju odpowiednich systemów opieki zdrowotnej, z odpowiednimi możliwościami diagnostycznymi i terapeutycznymi nowotworów. Jak podkreśliła dr Susannah Stanway, wydane na ten cel pieniądze należy postrzegać jako inwestycję, a nie koszt, ponieważ koszt bezczynności jest dla społeczeństwa znacznie większy.

– Wykazano, że niekorzystne uwarunkowania społeczne zwiększają umieralność z powodu nowotworów. Oprócz tego rząd ma obowiązek zająć się komercyjnymi determinantami zdrowia i mieć na uwadze uwarunkowania polityczne, aby nikt w społeczeństwie nie został pominięty - powiedziała ekspertka.

– Oprócz podejścia odgórnego, należy zachęcać do inicjatyw kierowanych przez społeczność lokalną, takich jak te popierane przez organizację pozarządową City Cancer Challenge, ponieważ mogą one pomóc lepiej zrozumieć społeczności lokalne i ich ekosystemy. Należy wzmocnić potencjał badawczy w krajach o średnich i niskich dochodach, tak aby generowane były dane kontekstowe i prowadzone były naukowe badania wdrożeniowe. W poszczególnych krajach inicjatywy i polityki badawcze muszą uwzględniać równość, różnorodność i integrację - dodała.

– Wspólnie musimy pracować nad kształtowaniem woli politycznej w taki sposób, aby korzystanie z opartej na dowodach, wysokiej jakości i wartościowej dla wszystkich opieki onkologicznej, było możliwe w całym okresie kontinuum tej opieki - podsumowała.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Ryzyko sercowo-naczyniowe u pacjentów onkologicznych może zmieniać się dynamicznie

Jak zmniejszyć ryzyko kardiotoksyczności po terapii przeciwnowotworowej

How to reduce inequalities in cancer care?

Wide variations in cancer outcomes occur within and between countries which are multifactorial and span the cancer care continuum from prevention to diagnosis, treatment, survivorship and palliative care – said dr Susannah Stanway, Consultant Medical Oncology, Royal Marsden Hospital UK, during The Cardio Oncology Society of Southern Africa Conference 2023.

In this lecture I went through some of the aetiological factors, along with some examples of potential ways to close the gaps in these outcomes on the backdrop of the current geo-political challenges the World is facing. It is important to consider cancer within the context of other non-communicable diseases (NCDs) as not only are there shared risk factors, but there are also shared health system solutions.

Inequalities are detrimental for societies from a social, environmental and economic perspective

There are 9.6 million deaths from cancer a year globally, but compared to funding for child and maternal health and communicable diseases in low- and middle- income countries, the funding for cancer control is paltry and disproportionately low when impact on society is considered. It is vital that we as the healthcare community strive not only to reduce inequities, which are avoidable, but also aim for justice by fixing “the system” such that everyone has access to the same tools and opportunities for good health. Inequalities are detrimental for societies from a social, environmental and economic perspective.

When considering differences in cancer mortality rates between countries it is known that Universal Health Coverage (UHC) will reduce these, and this is what all countries should strive to provide in some way. However, even with UHC in place inequities still exist as demonstrated for example by worse outcomes in the Black community for breast and prostate cancer compared to the rest of society in the UK. Comparisons of cancer outcomes between countries are challenging even when simplistic methods are used to divide countries up into World Bank defined low-, middle- and high income as context varies so hugely.

What is known however is that for cancer preparedness a country must have essential investment, a national cancer control plan, integration of cancer care in an accessible system (as cancer touches the whole healthcare system) and funded cancer intelligence systems for example cancer registries.

One of the goals must be the early detection and treatment of cancer

When peace is disrupted so is cancer care and with over 2 billion people living in countries in conflict this can hugely affect cancer outcomes for a myriad of reasons.

When considering policy recommendations, cancer prevention should be the focus from an economic and reducing cancer mortality perspective.

Cervical cancer is the fourth most common cancer among women globally and this is an entirely preventable cancer with Human Papilloma Virus vaccination, with screening and early treatment significantly reducing its effect on mortality.

Lung cancer is one of the most commonly diagnosed cancer globally and is linked to tobacco smoking in the majority of cases. Yet 80% of the worlds billion smokers live in LMICs where they’re often not protected by policies protecting those in high-income countries.

Similarly, early presentation and treatment of cancers must be the aim as these cancers are not only easier to cure than more advanced ones, but they are cheaper for a health system to manage. The Choosing Wisely, Common Sense in Oncology and Cancer Groundshot movements are examples of international endeavors encouraging careful consideration of what health systems should be spending precious resources on. In parallel health, cancer systems need to be strengthened, workforce not drained from LMIC settings and innovative solutions that improve care for everyone embraced. Treatment domains of surgery and radiotherapy should be prioritised and the sensible use of cancer medicines which are procured and appraised wisely.

Community driven initiatives are also important

It is estimated that individual behaviours, the environments in which people live and genetics are the biggest determinants of health and this is where the focus should be in parallel to developing adequate healthcare systems with proper capacity to diagnose and treat cancer; this money spent should be viewed as an investment not a cost, as the cost to society of inaction is much greater. Adverse social determinants have been shown to increase mortality from cancer.

Alongside this, government has a responsibility to address commercial determinants of health and be mindful of political determinants to ensure no one in society is left behind. In addition to top-down approaches community driven initiatives such as those advocated by the NGO City Cancer Challenge should be encouraged as they may better understand local communities and their ecosystems.

Research capacity must be strengthened in LMICs such that context specific data is generated and implementation science studies conducted. Within countries, research initiatives and policies must be mindful of equity, diversity and inclusion. Together we must work towards harnessing political will such that the use of evidence based, accessible quality cancer care of value for all is available across the continuum.

Tłumaczenie/Translation: Monika Majewska, konsultacja merytoryczna/substantive consultation: dr hab. n. med. Sebastian Szmit, prof. CMKP