Grypa. Czy sezon szczepień 2023/24 jest stracony?

Eksperci zwracają uwagę, że system nie ułatwia pacjentowi dostępu do szczepień, mimo dobrego systemu finansowania (powszechna refundacja szczepionki przeciw grypie, bezpłatne szczepionki przeciw COVID-19), jak również wprowadzenia Narodowego Programu Szczepień przeciw HPV czy planów poszerzenia koszyka w aptekach o pneumokoki.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Ile kosztuje nas grypa? Nawet 500 mln zł miesięcznie

Dlatego członkowie Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych apelują o udrożnienie szczepień, tak aby pacjenci w jak najwygodniejszy sposób mogli się zaszczepić, a kwestie formalne były jasne zarówno dla aptek, jak i POZ. Pilne podjęcie tych działań przez resort sprawi, że zrealizowana zostanie część celów Strategii dla Szczepień 2030.

Strategia dla Szczepień 2030 – wyzwania i priorytety w profilaktyce chorób zakaźnych

Opublikowana Strategia zakłada skupienie uwagi systemu ochrony zdrowia na profilaktyce pierwotnej chorób zakaźnych oraz zapewnieniu powszechnego i równego dostępu do szczepionek i szczepień na każdym poziomie opieki zdrowotnej. Przez ostatnie miesiące podjętych zostało wiele kroków, aby ten system uprościć i aby każdy bez względu na wiek, mógł w pełni korzystać z dobrodziejstwa szczepień, co przełoży się na lepszy stan zdrowia i kondycję populacji.

– Ponad połowa szczepień sezonowych w naszym kraju co roku wykonywana jest we wrześniu. W tym miesiącu, ze względu na ciepłą pogodę, jest inaczej, jeszcze nie myślimy o szczepieniach. Nowelizacja ustawy refundacyjnej w części dot. szczepień wchodzi w życie 1 października, publikowane projekty rozporządzeń wskazują, że nowe regulacje w praktyce będą obowiązywać od 1 listopada. Oznaczać to może opóźnienie szczepień lub ich zaniechanie oraz że będzie to kolejny stracony sezon pod kątem wyszczepialności w naszym kraju – podkreśla prof. Adam Antczak, przewodniczący Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych.

Przypomnijmy. Ministerstwo Zdrowia opublikowało listę bezpłatnych leków dla dzieci poniżej 18 r.ż. i seniorów 65+, z których nowe grupy pacjentów mogą korzystać od 1 września. Trafiły na nią także niektóre szczepionki.

– Wpisanie szczepień na listy bezpłatnych leków dla seniorów jest dobrym krokiem na drodze do realizacji postulatów wprowadzających w Polsce ideę life course immunization, czyli dostępu do szczepień na każdym etapie naszego życia – dodaje prof. Antczak.

Ścieżka pacjenta do szczepień nie skraca się

Eksperci zwracają uwagę, że mimo wprowadzenia tak dobrych rozwiązań, nadal pojawia się problem z określeniem zasad, na jakich farmaceuci będą mogli realizować szczepienia w aptekach. Nie został określony tryb podpisywania umów z NFZ na realizację szczepień w placówkach medycznych i aptekach, przez co nieustalona jest kwestia finansowania świadczenia.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Szczepienia w aptekach będą finansowane z NFZ. Resort przygotował projekt

– Warto też podkreślić, w jakiej sytuacji są pacjenci, którzy chcą zaszczepić się przeciw COVID-19. Jako eksperci od kilku lat rekomendujemy jednoczasowe szczepienie przeciw grypie i COVID-19, jednak w tym roku we wrześniu pacjenci nie mieli możliwości zaszczepienia się przeciw koronawirusowi w aptekach. Pozostaje zatem jedynie zaszczepienie się w POZ na podstawie e-skierowania – komentuje prof. Antczak.

Ważne! W Polsce wszyscy pacjenci uprawnieni są do refundacji ceny szczepionki przeciw COVID-19 oraz świadczenia usługi szczepienia po przejściu badania kwalifikującego, które może wykonać lekarz lub pielęgniarka. Problemem jest jednak brak krajowych wytycznych dotyczących szczepienia przeciw COVID-19 w sezonie 2023/24.

Ustawa o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw wprowadziła szereg rozwiązań dot. szczepień zalecanych.

System szczepień w aptekach

Przyczynią się one nie tylko do kontynuacji serwisu szczepień przeciw COVID-19 w aptekach po ustaniu stanu zagrożenia epidemicznego, ale pozwolą także na trwałe umocowanie szczepień przeciw grypie w aptekach oraz poszerzanie serwisu aptecznego o kolejne preparaty takie jak m.in. szczepienia przeciwko pneumokokom, które znalazły się w obwieszczeniu przygotowanym przez resort zdrowia.

– Przyjęta nowelizacja ustawy refundacyjnej, wprowadziła przepisy, które pozwalają na utworzenie świadczenia szczepienia w aptece. Zmiana ta stwarza podstawy prawne dla rozwoju serwisu szczepień w aptekach poprzez zapewnienie finansowania usługi. Bardzo istotne jest również to, że zaproponowano poszerzenie koszyka o szczepienia z grupy szczepień zalecanych, w tym szczepienia przeciw pneumokokom – komentuje dr farm. Mikołaj Konstanty.

Do uregulowania pozostaje jeszcze kwestia recepty refundowanej. Zgodnie z lipcową listą refundacyjną, wszystkie osoby powyżej 6. miesiąca życia będą mogły skorzystać z 50-procentowej refundacji na szczepionkę przeciw grypie.– Z informacji medialnych wynika, że jest możliwe, aby w ramach Funduszu Medycznego płacić aptekom za całość usługi, czyli za szczepionkę i usługę dla osób dorosłych. Takie rozwiązanie pozwoliłoby m.in. na szczepienie pacjentów po 65. r.ż. przeciw grypie, zupełnie bezpłatnie – dodaje Konstanty.

Ważnym aspektem, dla którego warto rozwijać szczepienia w aptekach, jest fakt, iż korzystają z nich osoby, które nigdy wcześniej się nie szczepiły, np. przeciw grypie zaszczepiło się 23 proc. osób, które nigdy do tej pory nie poddawały się temu sposobowi profilaktyki. Co ciekawe, 83 proc. z nich to osoby z grupy ryzyka ciężkiego zachorowania.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Szczepienia w aptekach będą finansowane z NFZ. Resort przygotował projekt