Dobre praktyki w medycynie hiperbarycznej - aktualizacja zaleceń

Najnowsza wersja Europejskiego Kodeksu Dobrej Praktyki w Tlenoterapii Hiperbarycznej (ang. A European Code of Good Practice for Hyperbaric Oxygen Therapy – Review 2022) została w grudniu 2023 r. opublikowana w międzynarodowym czasopiśmie poświęconym medycynie nurkowej i hiperbarycznej Diving Hyperbaric Medicine Journal.

Głównym autorem tej publikacji jest prof. Jacek Kot, kierownik Kliniki Medycyny Hiperbarycznej i Ratownictwa Morskiego – Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej GUMed, który od 2002 r. był szefem międzynarodowej grupy roboczej SAFETY stworzonej w ramach programu naukowego COST-B14 Hyperbaric Oxygen Therapy do opracowania bezpiecznych zasad stosowania tlenoterapii hiperbarycznej (HBOT). Efektem działania tej grupy była pierwsza wersja Kodeksu ogłoszona w 2004 r., która została przyjęta i zaakceptowana przez Europejski Komitet Medycyny Hiperbarycznej (ang. European Committee for Hyperbaric Medicine, ECHM).

Kodeks dobrych praktyk w medycynie hiperbarycznej - opublikowano aktualizację zaleceń

Kodeks ten zawiera opis HBOT jako metody terapeutycznej, zasady jej bezpiecznego przeprowadzania, organizacji ośrodka hiperbarycznego, szkolenia personelu medycznego i technicznego, minimalnych wymogów dotyczących wyposażenia technicznego ośrodka oraz procedur operacyjnych i awaryjnych. Wraz z innymi dokumentami referencyjnymi ECHM zawierającymi m. in. listę wskazań klinicznych do stosowania HBOT w oparciu o EBM, Kodeks stanowi podstawę pracy większości już istniejących ośrodków hiperbarycznych w Europie oraz określa minima organizacyjne dla nowo powstających ośrodków. Europejskie Towarzystwo Medycyny Nurkowej i Hiperbarycznej (ang. European Underwater and Baromedical Society, EUBS), jako towarzystwo naukowe, wyraziło swoje pełne poparcie dla tego dokumentu. W Polsce wszystkie ośrodki hiperbaryczne powstałe po 2005 r. (obecnie jest ich 12) muszą stosować się do zapisów Kodeksu w zakresie organizacji pracy, szkolenia personelu oraz wyposażenia technicznego, gdyż tak stanowią wymagania Narodowego Funduszu Zdrowia.

W bieżącej wersji dokumentu uaktualniono zapisy, odnosząc się głównie do zmieniających się wymagań stosowania HBOT u dzieci, intensywnej terapii w komorze hiperbarycznej oraz coraz szerszej praktyki stosowania jednomiejscowych komór hiperbarycznych. Szczególnie to ostatnie zagadnienie, tj. korzystanie z jednomiejscowych komór hiperbarycznych, tzw. monoplace w komercyjnych i prywatnych zastosowaniach, stwarza zwiększone ryzyko pożarów, eksplozji lub urazów ciśnieniowych.

– Dodatkowym problemem w komorach jednomiejscowych jest to, że pacjent pozostaje w środowisku hiperbarycznym sam, bez obecności przeszkolonego personelu medycznego gotowego do natychmiastowej interwencji u pacjentów niesamodzielnych (dzieci, niepełnosprawni, osoby z ograniczoną świadomością) lub gdy wystąpią działania niepożądane (np. mózgowa toksyczność tlenowa) – powiedział prof. Jacek Kot, kierownik Kliniki Medycyny Hiperbarycznej i Ratownictwa Morskiego GUMed.

– Tego typu komory hiperbaryczne nie były dotychczas opisane w europejskich standardach, ale ich stosowanie możliwe było (i w wielu krajach nadal jest) bez posiadania żadnych specjalistycznych szkoleń.

W obecnej wersji Kodeksu wskazano, kto powinien być obecny przy procedurach medycznych z użyciem tych urządzeń, a także że personel medyczny i techniczny obsługujący takie komory powinien być przeszkolony tak samo jak personel pracujący w oparciu o wielomiejscowe komory hiperbaryczne. Wprawdzie Kodeks sam z siebie nie stanowi regulacji prawnej, to jednak jego zalecenia stanowią wyznacznik wiedzy i międzynarodowego doświadczenia klinicznego. Wszystkie państwa mogą skorzystać z tych zaleceń przy tworzeniu przepisów krajowych.

Źródło: gumed.edu.pl

PRZECZYTAJ TAKŻE: Tlenoterapia hiperbaryczna pomaga pacjentom z zespołem pocovidowym [BADANIE]