Czynniki gojenia się zawału

Nową metodą wizualizacji procesu gojenia się zawału i rozwoju niewydolności serca jest badanie oddziaływania czynnika FXIII, należącego do grupy 8 transglutaminaz (TG 1-7 i TGFXIII). Dzięki obrazowaniu aktywności emisji pojedynczego fotonu w tomografii komputerowej (SPECT-CT) oraz metodzie rezonansu magnetycznego (MRI) wykazano, że stosowanie FXIII u myszy korzystnie oddziałuje na gojenie się zawału i ogranicza rozstrzeń lewej komory serca. Histopatologicznie wykazano wpływ FXIII na zachowanie neutrofilów, makrofagów, kolagenu i angiogenezę w obrębie zawału. Włączony do obiegu macierzy pozakomórkowej, FXIII jest elementem regulacji odpowiedzi zapalnej wywołanej uszkodzeniem mięśnia przez niedokrwienie. FXIII, nazywany też czynnikiem stabilizującym fibrynę, jest obecny w krwinkach płytkowych, monocytach i makrofagach, krąży w osoczu w postaci nieczynnego prekursora, którego aktywatorem jest trombina.
W badaniu 9 osób z zawałem serca oceniano wpływ długotrwałego leczenia heparyną na poziom FXIII oraz wpływ podawania FXIII na proces gojenia się zawału. W pierwszym tygodniu zawału poziom FXIII jest obniżony. Podawanie heparyny, będącej inhibitorem trombiny, hamuje aktywację prekursora FXIII, przez co może wpływać na odpowiedź zapalną i syntezę kolagenu niezbędnego w tworzeniu mechanicznie sprawnej tkanki bliznowatej. Sprawdzono następujące hipotezy: 1 - stężenie tkankowego FXIII jest niższe w przypadku ostrego zawału z pęknięciem; 2 - supernormalny poziom proenzymu FXIII prowadzi do zwiększenia aktywności FXIII, co poprawia gojenie się zawału; 3 - leczenie dużymi dawkami dalteparyny (heparyna małocząsteczkowa) wiąże się ze spadkiem aktywności FXIII, może więc upośledzać gojenie. Hipotezy 1 i 2 potwierdzono na podstawie wyników badań na modelu mysim i autopsji osób zmarłych. W rozważaniach dotyczących hipotezy 3 trzeba uwzględnić różny mechanizm zawału "naturalnego" i wywołanego eksperymentalnie podwiązaniem naczynia serca myszy, szeroki wachlarz korzystnych oddziaływań heparyny (nie tylko antytrombotyczny), które nie są związane z FXIII. Jednak heparyna może opóźniać gojenie się rany zawałowej.

Źródło: Eur. Heart J. 2008, 29: 427-428 i 445-454.