„Procedowany obecnie dokument strategiczny, jakim jest rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020, priorytetowo traktuje kwestię sposobu żywienia, stanu odżywienia oraz aktywności fizycznej społeczeństwa w naszym kraju” — mówi Milena Kruszewska, rzecznik prasowy ministra zdrowia. Poprawa w tym zakresie ma się przyczynić do zatrzymania wzrostu liczby osób z nadwagą i otyłością. Konsekwencją tego będzie zmniejszenie obciążenia populacji przewlekłymi chorobami niezakaźnymi oraz ograniczenie zapadalności i przedwczesnej umieralności z powodu tych chorób.

Ministerstwo stawia na edukację

Według Ministerstwa Zdrowia, żeby zmienić błędne nawyki żywieniowe niezbędne są kompleksowe interwencje, a przekształcenia muszą być stymulowane nie tylko ograniczeniami, ale także współtowarzyszącą świadomością żywieniową. Dlatego we wspomnianym Narodowym Programie Zdrowia „obok potrzeby ograniczenia presji marketingu, zwiększenia dostępności zalecanych produktów spożywczych, a także promowania aktywności fizycznej, uwzględniono wiele działań edukacyjnych”. 

Jak na razie resort zdrowia powołuje się na dokonania poprzedników. „Edukacja zdrowotna na temat żywienia stanowiła podstawę trzeciej edycji Programu „POL-HEALTH: Narodowego Programu Przeciwdziałania Chorobom Cywilizacyjnym”. W jego ramach zostały wydane i przekazane do placówek oświatowych oraz innych zainteresowanych podmiotów następujące publikacje: 

• „Normy żywienia dla populacji polskiej (nowelizacja)”,
• „Zasady prawidłowego żywienia dzieci i młodzieży”,
• „Obiady szkolne”, 
• „Rekomendacje dla realizatorów żywienia z zakresu zasad prawidłowego żywienia dzieci w przedszkolach”,
• „Przykładowe jadłospisy dla dzieci w wieku przedszkolnym (śniadania, obiady, podwieczorki) opracowane zgodnie z zasadami prawidłowego żywienia”, 
• „Praktyczny podręcznik dietetyki”,
• „Zasady żywienia chorych w szpitalach”.

W ramach Szwajcarsko-PolskiegoProgramu Współpracy od 2011 r.realizowany jest projekt KIK/34„Zapobieganie nadwadze i otyłości oraz chorobom przewlekłym poprzez edukację społeczeństwa w zakresie żywienia i aktywności fizycznej”. 

Jednym z zadań publicznych, mających na celu m.in. przeciwdziałanie nadwadze i otyłości, zlecanym corocznie do realizacji organizacjom pozarządowym jest „Program edukacyjny odnoszący się do eliminacji czynników ryzyka chorób cywilizacyjnych (nadciśnienia tętniczego, nadwagi i otyłości, niskiego poziomu aktywności fizycznej) skierowany do dzieci, młodzieży oraz osób prowadzących siedzący tryb życia”. 

W 2015 r. przeznaczono 400 tys. zł na realizację tego programu edukacyjnego, uwzględniającego ponadto osoby w wieku produkcyjnym oraz seniorów. 

Sklepiki szkolne nadal z ograniczeniami

Obecnie resort rozważa możliwość wprowadzenia zmian w rozporządzeniu ministra zdrowia z 26 sierpnia 2015 r. w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań, jakie muszą spełniać środki spożywcze stosowane w ramach żywienia zbiorowego dzieci i młodzieży w tych jednostkach. Chodzi o poszerzenie prozdrowotnej oferty żywieniowej m.in. w sklepikach szkolnych, „dzięki czemu uczniowie będą mogli łatwo i świadomie dokonywać zdrowych wyborów żywieniowych”. 

„Chcąc złagodzić aktualnie obowiązujące przepisy, Ministerstwo Zdrowia stara się jednocześnie zachować ideę wprowadzenia ograniczeń w sprzedaży dzieciom żywności o znacznej zawartości cukru, tłuszczu i soli. Dlatego nie przewidujemy, aby żywność o niskiej wartości odżywczej powróciła do szkół. Ministerstwo Zdrowia docenia kreatywność producentów, którzy chcieliby oferować dzieciom zdrową i smaczną żywność. Każdy produkt, który spełni wymogi rozporządzenia, może stanowić element oferty żywieniowej szkolnego sklepiku” — komentuje Milena Kruszewska.