Co może zniszczyć efektywność leczenia

W leczeniu chorych na cukrzycę szczególne miejsce przypada preparatom insuliny. W cukrzycy typu 1 jest ona lekiem ratującym życie, w cukrzycy typu 2 pozwala w kolejnych etapach leczenia uzyskać dobre wyrównanie metaboliczne. Wśród różnych preparatów insuliny większą efektywność i bezpieczeństwo wykazują analogi insuliny w porównaniu z insuliną ludzką.

Z cukrzycą odpowiednio leczoną i kontrolowaną można prowadzić normalne życie — twierdzi dr Andrzej Paciorkowski, specjalista chorób wewnętrznych i diabetologii, koordynator ogólnopolskiego programu „Szkoła Cukrzycy”. Wymaga to jednak rzeczywistego zaangażowania pacjenta, jego wiedzy o tej chorobie, wsparcia osób najbliższych, również zapoznanych z cukrzycą. Wiele czynników może działać destabilizująco — na niekorzyść efektywności leczenia. W naszym systemie refundacji leków jednym z nich są ruchy cenowe leków, w tym insuliny, skutkujące zmianami terapii nie z przesłanek medycznych, a ekonomicznych — uważa dr Paciorkowski.

Kto zyskuje, kto traci na zmianach w refundacji

Obecnie w Polsce dominuje model insulinoterapii z użyciem mieszanek insulin i insulin ludzkich, na świecie zaś stosuje się analogi insuliny. Dzięki uznanej skuteczności, a zwłaszcza profilowi bezpieczeństwa analogów długo działających z istotnie mniejszym ryzykiem hipoglikemii, w porównaniu z insuliną NPH, długo działające analogi insuliny są powszechnie stosowane w cukrzycy typu 1 oraz w inicjowaniu leczenia insuliną osób z typem 2 cukrzycy.

Aktualny system refundacji leków dla osób ubezpieczonych powoduje różne kwoty dopłaty chorych do preparatów insuliny różnych producentów umieszczonych przez urzędników w jednej grupie limitowej. Wprowadzenie na polski rynek nowego, tańszego leku w danej grupie limitowej powoduje automatycznie wzrost ceny leków dostępnych wcześniej. „Zyskuje budżet państwa, bo do leku dopłaca mniej. Tracą chorzy — muszą odnieść się do kolejnej zmiany, zdecydować o pozostaniu przy wcześniejszej terapii i ponieść wyższą odpłatność za dotychczas stosowany lek, lub go zmienić, co wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym. W leczeniu ambulatoryjnym, zwłaszcza chorób przewlekłych, wiele decyzji terapeutycznych lekarze podejmują wspólnie z pacjentami, uwzględniając przy tym ich możliwości ekonomiczne” — wyjaśnia diabetolog.

Bonus dla pacjentów

Obecnie mamy do dyspozycji leki biopodobne, równie skuteczne i bezpieczne co oryginalne. Insuliny biopodobne wymagają odmiennego wstrzykiwacza. Zmieniając insulinę, pacjent zmienia wstrzykiwacz do jej podawania i musi się nauczyć jego obsługi. „Zamiana leku oryginalnego na biopodobny wymaga też, przynajmniej okresowo, monitorowania skuteczności leczenia, a nieraz modyfikacji dawki” — mówi dr Paciorkowski.

Po wpisaniu na listę refundacyjną 1 września 2015 r. biosymilaru glargine obniżył się limit refundacyjny, w związku z czym wzrosła odpłatność chorych za długo działający analog insuliny Lantus. Z tego leku, od trzech lat refundowanego w cukrzycy typu 2, korzysta dotychczas jedynie 5 proc. pacjentów. Prawo do jego refundacji mają osoby z cukrzycą typu 2 wcześniej leczone insuliną NPH przez co najmniej pół roku, z hemoglobiną glikowaną (HbA1c) powyżej 8 proc. oraz te, u których w tym okresie leczenia insuliną NPH występowały udokumentowane nawracające epizody ciężkiej lub nocnej hipoglikemii.

29 października opublikowano obowiązujący od 1 listopada wykaz leków refundowanych, w którym cena leku Lantus została obniżona przez producenta, firmę Sanofi. Odpłatność dla pacjentów wróciła do poziomu sprzed dwóch miesięcy (ze 116,00 zł na 72,95 zł za 5 wstrzykiwaczy). „Bez ponoszenia dodatkowych kosztów mogą pacjenci kontynuować terapię lekiem, do którego się przyzwyczaili i doceniają jego korzystne efekty” — mówi dr Paciorkowski.

Marzeniem wszystkich lekarzy, a szczególnie lekarzy diabetologów, jest skuteczne leczenie cukrzycy, które powstrzymuje rozwój jej powikłań. „Dzięki dostępności leków terapia pozwala na bezpieczne życie pacjentów z cukrzycą typu 2 i przynosi realne oszczędności w budżecie państwa” — wskazuje dr Paciorkowski.