Zysk w spółce można dzielić proporcjonalnie do wkładu pracy
Rozliczenia wspólników: „Ja i mój wspólnik mamy zamiar kupić dwa lokale użytkowe na dwa odrębne kredyty w celu prowadzenia gabinetów lekarskich. Następnie chcemy je wprowadzić do wspólnej działalności tak, by wliczać raty kredytów lub amortyzację do kosztów uzyskania przychodu oddzielnie dla obu wspólników. Chcemy mieć możliwość zatrudniania innych lekarzy lub wynajmowania im gabinetów, a także zatrudniania siebie jako indywidualne specjalistyczne praktyki lekarskie. Jaka spółka spełni te warunki, nie powodując podwójnego opodatkowania? Czy musimy się równo dzielić zyskiem, czy możemy zarabiać proporcjonalnie do nakładu pracy (liczby przyjętych pacjentów)? Jaka forma księgowości będzie właściwa? Czy można jednocześnie mieć praktykę indywidualną i prowadzić inne rodzaje działalności leczniczej?” — zadał pytania czytelnik.
Wydatków na wspólną działalność nie można rozliczać oddzielnie. Podlegają one — tak jak przychody — sumowaniu, a część przypadającą na wspólnika określa się proporcjonalnie do jego udziału w zysku. Takie zasady obowiązują przy rozliczeniach podatkowych spółek osobowych, do których należą spółka cywilna, jawna, partnerska i komandytowa. Wyjątkiem jest spółka komandytowo-akcyjna, która od początku tego roku została poddana podwójnemu opodatkowaniu na zasadach określonych dla spółek kapitałowych (spółki z o.o. i akcyjnej).
Ograniczenia spółki cywilnej
Spółki osobowe, poza komandytowymi, prowadzą księgowość uproszczoną w formie podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Najmniej formalności wymaga założenie i prowadzenie spółki cywilnej. Dokonując wyboru, warto jednak pamiętać, że spółka ta, w odróżnieniu od spółki jawnej i innych spółek prawa handlowego, nie jest podmiotem prawa odrębnym od wspólników. Sprawia to, że wszelkie zmiany składu osobowego w spółce cywilnej mogą powodować konieczność ponownej rejestracji podmiotu leczniczego.
Rozpisanie rat kredytu
Raty kredytów nie podlegają zaliczeniu w koszty działalności. Mogą zostać rozliczone w ramach amortyzacji zakupionych lokali, po przekazaniu ich do używania w spółce. Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych, czyli ich ceny powiększonej o koszty związane z zakupem. Na tak określoną cenę nabycia składa się więc suma rat kredytów równa cenie lokali wraz z opłatami notarialnymi i odsetkami naliczonymi do dnia przekazania lokali do użytku. Odsetki naliczone i zapłacone po tym dniu mogą zostać zaliczone w koszty, ale nie według kredytu przypadającego na każdego wspólnika, lecz proporcjonalnie do jego udziału w zysku.
Dla kogo wynagrodzenie jest kosztem
Zatrudnianie lekarzy możliwe jest tylko w ramach podmiotu leczniczego. Praktyki lekarskie nie mają takiej możliwości, chyba że chodzi o zatrudnienie w celach szkoleniowych (staż podyplomowy, specjalizacja). Podmiot leczniczy może być prowadzony w formie dowolnej spółki.
Jeżeli chodzi o zatrudnienie siebie w spółce, to jedynie spółka partnerska wydaje się pozbawiona tej możliwości, ponieważ tworzona jest w celu wykonywania zawodu w spółce. Pozostałe spółki osobowe, łącznie z cywilną, mogą zatrudniać wspólników, lecz możliwości zaliczania ich wynagrodzeń w koszty są ograniczone. Odpowiedni przepis stanowi, że wartość pracy własnej podatnika, jego małżonka i małoletnich dzieci, a w przypadku spółek osobowych — także małżonków i małoletnich dzieci wspólników nie uważa się za koszty uzyskania przychodu.
Ponieważ przepis pomija pracę własną wspólnika, przyjmuje się, iż wynagrodzenie nie stanowi kosztu tylko w stosunku do zatrudnionego wspólnika, natomiast jest kosztem dla pozostałych wspólników, proporcjonalnie do ich udziału w zysku.
Określenie proporcji udziałów
Udziały w zysku ustalają sami wspólnicy w umowie spółki. Tylko wtedy, gdy nie zostaną one tak ustalone, przyjmuje się, że są równe. Udziały mogą zostać określone ułamkowo bądź poprzez oznaczenie sposobu ich ustalania. Takim sposobem może być np. zapis, że udziały będą określane proporcjonalnie do wkładu pracy każdego wspólnika w trybie uchwały podejmowanej przez wspólników po zakończeniu miesiąca.
Rozwiązanie takie zostało zaakceptowane przez Izbę Skarbową w Katowicach w interpretacji podatkowej wydanej 28 listopada 2008 r. (sygn. IBPB1/415-709/08/AB). Procentowy udział w zysku mógłby być wówczas określany procentowym udziałem lekarza w ogólnej liczbie przyjętych pacjentów. Dopuszczalne wydaje się również określenie ilości pracy przypadającej na każdego wspólnika jako jego wkładu do spółki i proporcjonalne ustalenie udziałów. Niedopuszczalne jest natomiast dodatkowe wynagradzanie wspólników z zysku, niezgodne z ustalonymi udziałami.
Jednoczesne zatrudnienie
Można jednocześnie prowadzić praktykę indywidualną i inne rodzaje działalności leczniczej, takie jak praktyka grupowa czy podmiot leczniczy. Prowadzenie praktyki nie jest jednak wymagane do zatrudnienia się w podmiocie leczniczym. Wymóg taki związany jest wyłącznie z uzyskaniem subkontraktu w publicznym podmiocie leczniczym (SP ZOZ, jednostka budżetowa, państwowa lub samorządowa spółka kapitałowa).
PODSTAWA PRAWNA
1. art. 8 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 22g ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 23 ust. 1 pkt 8 i 10 oraz art. 24a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
2. art. 867 Kodeksu cywilnego;
3. art. 8 § 1, art. 51 i 86 § 1 Kodeksu handlowego;
4. art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 26 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej.
Źródło: Puls Medycyny
Podpis: Sławomir Molęda