Złoty Skalpel 2017 za nowatorską metodę wszczepiania biodegradowalnej zastawki

Złoty Skalpel 2017 i grant naukowy w wysokości 10 tysięcy złotych od partnera konkursu, firmy Polpharma, 11-osobowe jury pod przewodnictwem prof. dr. hab. n. med. Mirosława Wielgosia, rektora Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, przyznało projektowi „Prospektywne badanie kliniczne dotyczące wszczepienia biodegradowalnych, zastawkowych konduitów w pozycję płucną u ludzi”, zgłoszonemu przez prof. dr. hab. n. med. Janusza Skalskiego, kierownika Oddziału Kardiochirurgii Dziecięcej i Oddziału Intensywnej Terapii Kardiochirurgicznej Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego, oraz dr. hab. n. med. Tomasza Mroczka, zastępcę kierownika Oddziału Kardiochirurgii Dziecięcej Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie. 

W sierpniu 2016 roku krakowscy lekarze, po raz pierwszy na świecie, wszczepili 2,5-letniemu dziecku z zarośniętą zastawką płucną i drogą wypływu krwi z prawej komory serca polimerową, biodegradowalną zastawkę w pozycję płucną. W sumie do tej pory wykonali trzy takie zabiegi. Ich innowacyjność polega na wykorzystaniu nowatorskiego materiału zbudowanego z polimeru, który w zaprogramowanym czasie ulegnie całkowitej biodegradacji. Jego macierz zostanie zasiedlona, a następnie zastąpiona własnymi komórkami organizmu, które zbudują autogenną tętnicę płucną wraz z zastawką. „Jest to nowatorska metoda, polegająca na wykorzystaniu zdolności regeneracyjnych organizmu w oparciu o proces zastąpienia syntetycznego graftu własną tkanką” – podkreślają autorzy zwycięskiego projektu.

Przeczytaj wywiad ze zdobywcą głównej nagrody >> Polimerowa zastawka może zrewolucjonizować kardiochirurgię XXI wieku

Poza zwycięską pracą, w dziesiątce innowacyjnych projektów zakwalifikowanych do II etapu konkursu Złoty Skalpel 2017, znalazły się jeszcze:

• „Kompleksowe leczenie zaawansowanych patologii twarzowej części czaszki z wykorzystaniem indywidualnych endoprotez stawów skroniowo-żuchwowych” – projekt zgłoszony przez trzyosobowy zespół badawczy pod kierunkiem prof. dr. hab. n. med. Marcina Kozakiewicza, szefa Kliniki Chirurgii Szczękowo-Twarzowej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.

WIĘCEJ W ARTYKULE: Personalizowana rekonstrukcja ubytków w stawie skroniowo-żuchwowym

• „Opieka koordynowana po zawale serca” – projekt zgłoszony przez prof. dr. hab. n. med. Piotra Jankowskiego z Instytutu Kardiologii UJ CM w Krakowie jako praca zespołowa ekspertów Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

WIĘCEJ W ARTYKULE: Pacjenci po zawale serca leczeni kompleksowo

• „Wdrożenie innowacyjnej metody cewnikowania żył nadnerczowych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w przebiegu pierwotnego hiperaldosteronizmu” – projekt zgłoszony przez dr. n. med. Jacka Kądzielę, adiunkta Kliniki Kardiologii i Angiologii Interwencyjnej Instytutu Kardiologii w Warszawie, jako praca zespołowa.

WIĘCEJ W ARTYKULE: Pierwotny hiperaldosteronizm – cewnikowanie żył nadnerczowych umożliwia właściwą kwalifikację chorych do operacji

• „Zastosowanie wydruku serca 3D w kardiochirurgii dziecięcej” – projekt zgłoszony przez dr. n. med. Jacka Pająka z Kliniki Kardiochirurgii i Chirurgii Ogólnej Dzieci Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

WIĘCEJ W ARTYKULE: Zielone światło dla wydruków serca 3D w kardiologii

• „Pierwszy we wschodniej części Europy Środkowej program dootrzewnowej podciśnieniowej chemioterapii aerozolem (ang. pressurized intraperitoneal aerosol chemotherapy, PIPAC) – nowa nadzieja w walce z rakowatością otrzewnej” – projekt autorstwa prof. dr. hab. n. med. Wojciecha Zegarskiego i dr. n. med. Macieja Nowackiego z Kliniki Chirurgii Onkologicznej Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.

WIĘCEJ W ARTYKULE: Innowacyjna metoda leczenia rakowatości otrzewnej

• „Oleaceina jako inhibitor destabilizacji blaszki miażdżycowej u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym” – projekt zespołu badawczego pod kierownictwem prof. dr. hab. n. farm. Marka Naruszewicza z Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

WIĘCEJ W ATYKULE: Oleaceina z oliwy extra virgin może zapobiec chorobom serca i naczyń

• „Metoda konwekcyjnego dostarczenia substancji terapeutycznej bezpośrednio do guza mózgu w czasie rzeczywistym silnego pola magnetycznego” – projekt autorstwa dr. hab. n. med. prof. nadzw. CMKP Mirosława Ząbka, kierownika Kliniki Neurochirurgii CMKP i prof. dr. hab. n. med. Krzysztofa Bankiewicza z Interwencyjnego Centrum Neuroterapii Mazowieckiego Szpitala Bródnowskiego Sp. z o.o.

WIĘCEJ W ARTYKULE: Szansa na przełom w leczeniu glejaka mózgu

• „Wpływ prekondycjonowania nerki przez odległe niedokrwienie na jej funkcje po przeszczepieniu oraz ocena predykcji markerów NGAL i IL-18 w funkcjonowaniu graftu” – projekt autorstwa prof. dr. hab. n. med. Artura Pupki i lek. Agnieszki Lepieszy z Zakładu Chirurgii Endowaskularnej Katedry Chirurgii Naczyniowej, Ogólnej i Transplantacyjnej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

WIĘCEJ W ARTYKULE: Jak poprawić wczesne i odległe wyniki transplantacji nerek

• „Wprowadzanie do zastosowania klinicznego nowoczesnych, nieinwazyjnych metod leczenia choroby zwyrodnieniowej stawów. Promowanie metod leczenia choroby zwyrodnieniowej, mających na celu zachowanie własnych stawów bez konieczności wykonania protezoplastyki” – projekt autorstwa dr. n. med. Konrada Słynarskiego, ordynatora Kliniki Lekmed i samodzielnego pracownika Centrum Medycznego Gamma.

WIĘCEJ W ARTYKULE: Innowacyjne leczenie zwyrodnienia stawów eliminuje konieczność protezoplastyki

Złoty Skalpel 2017 - relacja z gali

25 października 2017, podczas uroczystej gali w Villa Foksal w Warszawie, gdzie ogłosiliśmy wyniki konkursu, prof. Wielgoś, przewodniczący 11-osobowego jury (zarazem laureat Złotego Skalpela 2016) przyznał, że jego faworytem był projekt zgłoszony przez zespół prof. dr. hab. n. farm. Marka Naruszewicza, zatytułowany „Oleaceina jako inhibitor destabilizacji blaszki miażdżycowej u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym”. 

„Mamy mało innowacyjnych leków, a ten uzyskał już patenty amerykańskie i czeka go wielka przyszłość” – powiedział prof. Wielgoś. Dodał, że ten projekt nie mógł jednak otrzymać nagrody głównej – grantu naukowego w wysokości 10 tys. zł od partnera konkursu firmy Polpharma – ponieważ on i inni członkowie jury związani z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym mogliby zostać posądzeni o stronniczość. „Przepraszam panie profesorze, jeśli panu zaszkodziłem” – powiedział prof. Wielgoś.

Zwycięzca może być tylko jeden

W wyniku burzliwych obrad i dyskusji jurorzy postanowili spośród 10 projektów zakwalifikowanych do II etapu konkursu wyłonić trzy „najlepsze z najlepszych”. W tej trójce znalazły się projekty:

• „Kompleksowe leczenie zaawansowanych patologii twarzowej części czaszki z wykorzystaniem indywidualnych endoprotez stawów skroniowo-żuchwowych” trzyosobowego zespołu z Kliniki Chirurgii Szczękowo-Twarzowej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi pod kierunkiem prof. dr. hab. n. med. Marcina Kozakiewicza;
• „Prospektywne badanie kliniczne dotyczące wszczepienia biodegradowalnych, zastawkowych konduitów w pozycję płucną u ludzi” autorstwa prof. dr. hab. n. med. Janusza Skalskiego i dr. hab. n. med. Tomasza Mroczka z Kliniki Kardiochirurgii Dziecięcej UJ CM Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie;
• „Metoda konwekcyjnego dostarczenia substancji terapeutycznej bezpośrednio do guza mózgu w czasie rzeczywistym silnego pola magnetycznego” dr. hab. n. med. prof. CMKP Mirosława Ząbka i prof. dr. hab. n. med. Krzysztofa Bankiewicza z Interwencyjnego Centrum Neuroterapii Mazowieckiego Szpitala Bródnowskiego w Warszawie.

Wybór zwycięzcy poprzedziła ostra walka na argumenty. W opinii jurorów, każdy z tych trzech projektów zasługiwał na uznanie za wybitnie innowacyjny w polskiej ochronie zdrowia, ale że laureat Złotego Skalpela 2017 może być tylko jeden – wybrali projekt krakowskich kardiochirurgów dziecięcych.

Odbierając czek na 10 tys. zł, prof. Skalski nie krył zaskoczenia wygraną. „Trochę mi wstyd, że znów wepchnęliśmy się do konkursu ze swoim projektem – powiedział, nawiązując do wyników konkursu z 2013 r., w którym zespół prof. Skalskiego również był laureatem. – Przeglądając projekty zgłoszone w tym roku, mam wątpliwości, czy nasz był tak dobry jak pozostałe”. Ale gdy zaczął o nim opowiadać, sam przyznał, że może on zmienić oblicze kardiochirurgii wad wrodzonych serca, która ciągle jeszcze pozostaje „kardiochirurgią wtórnych interwencji”. 

„Tylko nieliczne wady serca można zoperować tak, by można przyznać z czystym sumieniem, że zostały skorygowane i dają gwarancję dalszego życia bez żadnych problemów kardiologicznych. Te wady stanowią margines, natomiast większość wymaga wtórnych interwencji” – powiedział prof. Janusz Skalski.

Modelowy przykład współpracy nauki i techniki

W opinii prof. dr. hab. n. med. Łukasza Szumowskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego (wcześniej pracował w Instytucie Kardiologii w Warszawie), konkurs i nagroda Złoty Skalpel jest przykładem doskonałej współpracy nauki z sektorem technicznym. 

„Medycyna jako dział nauki jest trochę z boku głównego jej nurtu, inaczej niż fizyka, chemia, biologia, biotechnologia. Z kolei w sektorze medycznym nauka jest traktowana trochę dziwnie, bo resort zdrowia zajmuje się finansowaniem leczenia pacjentów, a badania naukowe i w ogóle nauka w medycynie są czymś pobocznym. Moją rolą jest zbliżenie tych dwóch światów, ponieważ wiem, że innowacje w medycynie pokazują, jak idealnie powinny ze sobą współpracować sektory techniczny, gospodarki i nauki” – powiedział wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego.

Lista jurorów konkursu Złoty Skalpel 2017

1. Prof. dr hab. n. med. Mirosław Wielgoś, rektor Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego – przewodniczący jury

2. Prof. dr hab. n. med. Maciej Banach, dyrektor Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi

3. Prof. dr hab. n. med. Alicja Chybicka, kierownik Katedry i Kliniki Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej Akademii Medycznej we Wrocławiu

4. Dr hab. n. med. Leszek Czupryniak, kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

5. Prof. dr hab. n. med. Magdalena Durlik, kierownik Kliniki Medycyny Transplantacyjnej, Nefrologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

6. Wojciech Matusewicz, prezes Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji

7. Prof. dr hab. n. med. Grzegorz Opolski, kierownik I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

8. Prof. dr hab. n. med. dr h.c. multi Henryk Skarżyński, dyrektor Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu w Kajetanach k. Warszawy

9. Prof. dr hab. n. med. Cezary Szczylik, kierownik Kliniki Onkologii Wojskowego Instytutu Medycznego – Centralnego Szpitala Klinicznego MON w Warszawie 

10. Agata Łapińska, dyrektor marketingu, Polpharma SA

11. Krzysztof Jakubiak, redaktor naczelny „Pulsu Medycyny”