Zerowy VAT w aptekach na leki i środki z refundacją. Wiceminister zdrowia o cenach

Po wejściu w życie nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług, która wprowadza od 1 lutego do 31 lipca 2022 r. obniżoną do 0 proc. stawkę podatku VAT dla środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w środowisku farmaceutów pojawiły się wątpliwości.

Obawy aptekarzy dotyczyły tego, jakie ceny należy stosować na leki i środki refundowane - zgodne z obwieszczeniem refundacyjnym czy raczej wynikające z zerowej stawki VAT.

Dwa różne akty prawne - dwie różne ceny

Naczelna Rada Aptekarska stała na stanowisku, że apteki powinny przestrzegania limitów, cen oraz odpłatności i dopłat pacjenta w wysokości określonej w obwieszczeniu refundacyjnym. To obowiązujące farmaceutów weszło w życie z dniem 1 stycznia, czyli przed pojawieniem się zerowego VAT.

Wprawdzie minister zdrowia wydał komunikat, w którym przedstawia skutki zmian ustawowych dla niektórych produktów, jednak Rada uznała, że nie rozwiązuje on problemu wykonania umów z NFZ. Farmaceuci nie mieli bowiem pewności, czy stosując cenę po obniżonym VAT nie narażą się na żądania przez NFZ zwrotu refundacji.

W związku z zaistniałą sytuację NRA zwróciła się do resortu zdrowia, by ten wydał nowe obwieszczenie refundacyjne, poza zwykłym trybem, które w ocenie Rady rozwiąże problem.

Ponieważ odpowiedź nie napływała, Rada skierowała kolejne pismo - tym razem do NFZ - z zapytaniem, jakie ceny powinni stosować farmaceuci.

MZ: obwieszczenie refundacyjne wydawane jest co dwa miesiące

W poniedziałek (14 lutego) resort odpisał na wątpliwości NRA wyjaśniając, że na podstawie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, minister zdrowia ogłasza raz na 2 miesiące, w drodze obwieszczenia, wykazy refundowanych: leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, wyrobów medycznych.

"Ustawa o refundacji, poza wyjątkiem aktualizacji obwieszczenia, nie przewiduje wyjątków w przedmiotowym zakresie. Zatem data kolejnego obwieszczenia ministra zdrowia przypada na dzień 1 marca 2022 r.“ - wskazał autor pisma, podsekretarz stanu Maciej Miłkowski.

Podkreślił również, że obwieszczenie zawiera m.in. urzędową cenę zbytu ustaloną w decyzji administracyjnej o objęciu refundacją, uwzględniającą należny podatek od towarów i usług.

Ustawa o podatku ma rangę lex specialis wobec ustawy o refundacji

Wiceminister Maciej Miłkowski wskazał również, że ustawa o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, jako lex specialis wobec zapisów ustawy o refundacji w zakresie naliczania stawki VAT, wymusza zmianę urzędowych cen zbytu środków spożywczych wskazanych w obwieszczeniu ministra zdrowia z dnia 20 grudnia 2021 r. w sprawie wykazu refundacyjnego na dzień 1 stycznia 2022 r. zawierających podatek VAT w wysokości 5 proc.

“Stosownie do nowych przepisów regulujących stawki VAT, minister zdrowia w dniu 31 stycznia 2022 r. umieścił na stronie internetowej komunikat w sprawie zmiany wysokości podatku VAT dla środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego. Poinformował w nim, że w związku z wejściem w życie ustawy o zerowym podatku VAT, wprowadzającej zmiany polegające na obniżeniu stawek podatku od towarów i usług, w okresie od dnia 1 lutego 2022 r. do dnia 31 lipca 2022 r. podatek ten obowiązuje w odniesieniu do niektórych pozycji wykazu środków refundowanych. Załączył też tabelę przedstawiającą skutki ww. zmian ustawowych dla tych produktów” - wyjaśnił wiceminister Miłkowski.

Decyzje zmieniające urzędowe ceny zbytu wejdą w życie 1 marca

Miłkowski zaznaczył, że dodatkowo, w dniu 2 lutego 2022 r., minister zdrowia wszczął postępowania administracyjne w sprawie zmian decyzji o objęciu refundacją i ustaleniu urzędowej ceny zbytu środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego w zakresie urzędowej ceny zbytu.

Ponieważ ustawa o refundacji nie przewiduje wydawania decyzji, które wchodziłyby w życie w innej dacie niż wspomniane obwieszczenie ministra zdrowia - decyzje zmieniające urzędowe ceny zbytu środków spożywczych wejdą w życie od dnia 1 marca 2022 r.

Przedstawiciel resortu zapewnił też, że jest w kontakcie z Narodowym Funduszem Zdrowia z tym zakresie i przedstawił jednoznaczne stanowisko w sprawie realizacji refundacji wg właściwych stawek VAT również w okresie od 1 do 28 lutego 2022 roku.

To nie pierwsza taka kolizja prawna

Miłkowski przytoczył też analogiczną sytuację, która miała miejsce w roku 2020 w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1751) i obowiązywania od dnia 1 lipca 2020 r. nowej stawki podatku w wysokości 5 proc. dla środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Mimo obniżenia nowej stawki podatku do wysokości 5 proc., nie zostało wydane obwieszczenie ministra zdrowia na dzień 1 lipca 2020 r.

Decyzje zmieniające urzędowe ceny zbytu środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego weszły w życie na dzień 1 września 2020 r. i znalazły odzwierciedlenie w obwieszczeniu ministra zdrowia ogłoszonym 1 września 2020 r.

Zgodnie z ustawą o refundacji, do zadań Narodowego Funduszu Zdrowia należy m.in. rozliczanie realizowanych recept.

PRZECZYTAJ TAKŻE: NRA: zerowa stawka VAT w aptekach uniemożliwia farmaceutom prawidłową realizację umów z NFZ

Prawny pat uderza w farmaceutów - nie wiedzą, jakie ceny stosować. NIA prosi o wyjaśnienie NFZ