Uznawanie kwalifikacji zawodowych lekarzy w UE (cz.2)

Państwo przyjmujące lekarza może od niego żądać spełnienia tylko tych wymagań, które obowiązują jego własnych obywateli i tylko w takiej formie i zakresie, jaki został dopuszczony w dyrektywie lekarskiej. Wymagania te mogą obejmować:
1. przedstawienie zaświadczenia dotyczącego nieskazitelnego charakteru lub nieposzlakowanej opinii,
2. przedstawienie świadectwa o stanie zdrowia fizycznego lub psychicznego,
3. złożenie przysięgi lub uroczystego oświadczenia,
4. złożenie oświadczenia dotyczącego świadczenia usług,
5. dostarczenie zaświadczenia o prowadzeniu zgodnie z prawem określonej działalności w kraju macierzystym,
6. dostarczenie zaświadczenia o ilości posiadanych przez danego lekarza dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji odpowiednich do świadczenia usług medycznych,
7. tymczasową rejestrację lub członkostwo pro forma w miejscowym organie lub organizacji zawodowej, albo alternatywnie wpis do miejscowego rejestru.
Stawianie dodatkowych wymagań, poza wyżej wymienionymi, jest niedopuszczalne. Dotyczy to także wymogu znajomości języka obcego. Lekarze nie muszą wykazywać się taką znajomością, a odpowiedni przepis dyrektywy nakłada nie na lekarzy, lecz na państwa członkowskie obowiązek zadbania o to, aby w razie potrzeby zainteresowani lekarze posiadali - w interesie własnym i pacjentów - znajomość języka obcego na poziomie koniecznym do wykonywania zawodu w kraju przyjmującym (art. 20 ust. 3 dyrektywy).

Zaświadczenie o postawie etycznej

Zaświadczenia dotyczące postawy etycznej lekarza, o jakich mowa w pkt 1, wydają okręgowe rady lekarskie według wzoru określonego przez Naczelną Radę Lekarską. W celu wydania takiego zaświadczenia okręgowa rada lekarska występuje o informacje do właściwego rzecznika odpowiedzialności zawodowej, do właściwego sądu lekarskiego i do rejestru ukaranych lekarzy. Ponadto żąda od lekarza złożenia oświadczenia w przedmiocie karalności i prowadzonych przeciwko niemu postępowań karnych. W wydanym zaświadczeniu okręgowa rada lekarska informuje, czy dany lekarz został ukarany przez sąd lekarski oraz czy toczy się przeciwko niemu postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej albo postępowanie mogące skutkować zawieszeniem prawa wykonywania zawodu lekarza lub ograniczeniem w wykonywaniu określonych czynności medycznych. Zaświadczenie kończy się oświadczeniem rady, że nie posiada informacji dotyczących zdarzeń, mogących mieć wpływ na ocenę postawy etycznej, niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza w Unii Europejskiej.
Zasadą jest, że państwo przyjmujące nie może kwestionować zaświadczenia wydanego lekarzowi w jego państwie macierzystym, może natomiast przekazać państwu macierzystemu posiadane informacje o ważnych zdarzeniach, zaistniałych poza jego terytorium, a mogących mieć wpływ na podjęcie i prowadzenie działalności przez lekarza. Wówczas państwo macierzyste zobowiązane jest sprawdzić wiarygodność stanu faktycznego. W tym celu powinno podjąć dochodzenie, a następnie zawiadomić państwo przyjmujące o dalszych działaniach, jakie zamierza podjąć, zarówno w odniesieniu do wystawionych przez siebie świadectw lub dokumentów, jak i w odniesieniu do lekarza. Obydwa państwa zobligowane są do zachowania poufności przekazywanych informacji.

Sprawdzanie stanu zdrowia

Za wystarczające świadectwo o stanie zdrowa lekarza, o którym mowa w pkt 2, uznaje się dokument wymagany w kraju macierzystym. W przypadku lekarzy z Polski będzie to orzeczenie wymagane przy ubieganiu się o wydanie prawa wykonywania zawodu. Chodzi o orzeczenie o stanie zdrowia, pozwalające na wykonywanie zawodu lekarza, wydane przez lekarza upoważnionego na podstawie przepisów o przeprowadzaniu badań lekarskich pracowników z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy. Orzeczenie to musi być aktualne, bo podobnie jak zaświadczenie dotyczące postawy etycznej zachowuje ważność tylko przez 3 miesiące od dnia wystawienia.
Dyrektywa podkreśla, że postępowanie w wyżej omówionych sprawach nie może być przedłużane; musi zostać ukończone jak najszybciej, nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia przedłożenia wymaganych dokumentów. Opóźnienia dopuszczalne są tylko w przypadku odwołań złożonych po zakończeniu postępowania. Zawieszenie tego terminu jest dopuszczalne tylko w przypadku przekazania państwu macierzystemu informacji mogących mieć wpływ na ocenę postawy etycznej lekarza. Państwo macierzyste ma wówczas 3 miesiące na udzielenie odpowiedzi. Po otrzymaniu odpowiedzi lub bezskutecznym upływie terminu na jej udzielenie zawieszone postępowanie musi być kontynuowane.
Jeżeli chodzi o formę przysięgi lub uroczystego oświadczenia z pkt 3, to powinna ona być ?możliwa do użycia" przez przyjmowanego lekarza. Obowiązek zapewnienia możliwości złożenia przysięgi lub oświadczenia w stosownej i równoważnej formie spoczywa na państwie przyjmującym.

Członkostwo w organizacjach zawodowych

Państwo przyjmujące ma obowiązek zwolnić lekarza świadczącego usługi na jego terenie z wymogu uzyskania zezwolenia, członkostwa albo rejestracji w miejscowych organizacjach lub organach zawodowych lekarzy, a jednocześnie zapewnić mu takie sama prawa i obowiązki w zakresie świadczenia usług medycznych, jakie posiadają miejscowi lekarze. Może za to wymagać od lekarza złożenia przed właściwymi władzami oświadczenia dotyczącego świadczenia przez niego usług (pkt 4), jeżeli łączy się to z czasowym pobytem lekarza na terytorium państwa przyjmującego. Oświadczenia takiego może zażądać na piśmie przed rozpoczęciem świadczenia usług, a w przypadkach nagłych - niezwłocznie po ich wykonaniu.
Ponadto może wymagać - zarówno w celu zapewnienia wszystkim lekarzom równych praw i obowiązków, jak i umożliwienia stosowania wobec przyjeżdżającego lekarza miejscowych przepisów dotyczących etyki zawodowej - automatycznej tymczasowej rejestracji lub członkostwa pro forma w organie lub organizacji zawodowej, albo wpisu do rejestru (pkt 7), pod następującymi warunkami:
a) dopełnienie tych wymogów nie spowoduje opóźnień w podjęciu działalności przez lekarza czy też w inny sposób jej nie utrudni,
b) nie obciąży lekarza dodatkowymi kosztami.
W tym celu państwo członkowskie może wymagać, oprócz oświadczenia z pkt 4, dostarczenia zaświadczeń, o których mowa w pkt 5 i 6. Dokumenty te mogą być przedkładane w okresie 12 miesięcy od dnia ich wydania. O zastosowaniu powyższych wymogów wobec przyjeżdżających lekarzy należy niezwłocznie powiadomić państwo macierzyste lekarza. Każde państwo członkowskie powinno umożliwić zainteresowanym lekarzom uzyskanie informacji o przepisach prawnych dotyczących zdrowia i ubezpieczeń społecznych oraz etyki zawodowej, obowiązujących w państwach Unii. W tym celu w Polsce został utworzony Ośrodek Uznawania Kwalifikacji przy Naczelnej Izbie Lekarskiej, do którego obowiązków należy udzielanie lekarzom informacji w omawianym zakresie.
Zainteresowanym podaję dane kontaktowe: Naczelna Izba Lekarska, ul. Sobieskiego 110, 00-764 Warszawa, tel. (22) 851 51 15 w. 301, 326, 344, e-mail: [email protected]

Podstawa prawna:
1) art. 11-20 dyrektywy Rady Wspólnot Europejskich 93/16/EG z 5 kwietnia 1993 r. mającej na celu ułatwienie swobodnego przepływu lekarzy i wzajemnego uznawania ich dyplomów, świadectw i innych dokumentów potwierdzających posiadanie kwalifikacji ze zm.;
2) § 2a, 6a i 6b oraz załącznik nr 8 do uchwały nr 80/04IV Naczelnej Rady Lekarskiej z 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zaświadczeń stwierdzających formalne kwalifikacje lekarzy i lekarzy dentystów, zaświadczeń stwierdzających kwalifikacje w zakresie specjalności lekarskich i lekarsko-dentystycznych oraz zaświadczeń dotyczących postawy etycznej ze zm.;
3) § 5 ust. 2 uchwały nr 104/97/II Naczelnej Rady Lekarskiej z 26 września 1997 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania w sprawach przyznawania prawa wykonywania zawodu lekarza i lekarza dentysty oraz prowadzenia rejestru lekarzy ze zm.;
4) uchwała Naczelnej Rady Lekarskiej nr 79/04/IV z 23 kwietnia 2004 r. w sprawie Ośrodka Uznawania Kwalifikacji ze zm.