Szybkie włączenie leczenia antyretrowirusowego zapobiega poważnym skutkom zakażenia HIV

Sponsorowany przez National Institute of Allergy and Infectious Diseases (NIAID), projekt badawczy Strategic Timing of AntiRetroviral Treatment (START) został opublikowany w "New England Journal of Medicine".

Wzięło w nim udział ponad 4,6 tys. zakażonych HIV kobiet i mężczyzn z 35 krajów w wieku od 18 lat. Przed rozpoczęciem programu jego uczestnicy nie korzystali z antyretrowirusowej terapii, a ich początkowa liczba limfocytów CD4+ znajdowała się na normalnym poziomie. Połowa ochotników  od razu rozpoczęła leczenie, a u połowy rozpoczęto je po spadku liczby komórek CD4+ do poziomu 350 na mm sześcienny. Pacjenci byli obserwowani średnio przez trzy lata.

Różnice w zachorowaniach były znaczne. Osoby leczone od razu cierpiały z powodu poważnych chorób definiujących (wskaźnikowych) AIDS o 72 proc. rzadziej, a inne poważne problemy, takie jak choroby układu krążenia, nerek, wątroby czy inne niż definiujące AIDS nowotwory pojawiały się o 39 proc. rzadziej. W sumie, przy szybkim leczeniu ryzyko chorób i śmierci było niższe o 57 proc. Obniżenie ryzyka nie zależało przy tym od wieku, płci, początkowej liczby limfocytów CD4+, regionu czy dochodu narodowego.

Natychmiastowa interwencja okazała się też bezpieczna. Stany zagrażające życiu czy niespodziewane hospitalizacje wynikające z innych przyczyn niż obecność AIDS pojawiały się równie często u grupy leczonej natychmiast, jak u leczonej z opóźnieniem.

"Rezultaty te jednoznacznie pokazują, że korzyści z szybkiego rozpoczęcia terapii znacznie przewyższają jakiekolwiek niepożądane skutki i wspierają zalecenia, aby antyretrowirusowe leczenie wprowadzać od razu u wszystkich pacjentów." - mówi dyrektor NIAID Anthony S. Fauci.

Wśród najczęściej obserwowanych chorób znalazły się poważne schodzenia niewskaźnikowe dla AIDS, w tym, mimo stosunkowo młodego wieku uczestników, choroby typowe dla osób starszych. Wśród nich, w obu grupach najczęściej pojawiały się problemy sercowo-naczyniowe (12 i 14 osób - odpowiednio wśród leczonych od razu i z opóźnieniem) i niewskaźnikowe dla AIDS nowotwory (9 i 18 osób).

Zauważono przy tym wyraźne różnice, zależne od kraju. Nowotwory i choroby układu krążenia pojawiały się głównie w bogatych państwach Europy oraz w USA, Australii i Izraelu. W Afryce częściej występowała natomiast gruźlica.

Autorzy badania przyznają, że miało ono pewne ograniczenia. Jego uczestnicy byli stosunkowo młodzi (mediana wieku - 36 lat) i liczba zachorowań była stosunkowo niska, co utrudniło ocenę ryzyka wystąpienia poszczególnych schorzeń. Badanie trwało też dosyć krótko, bo tylko 3 lata. Uczeni liczą jednak na to, że dalsza obserwacja pacjentów pozwoli na uzyskanie dodatkowych danych.