Stop dla terapii insulinowej przez płuca

Pod koniec października zeszłego roku firma Pfizer ogłosiła, że z powodów komercyjnych ma zamiar zakończyć wszelkie projekty dotyczące insuliny wziewnej o nazwie Exubera, która była już od około roku dostępna na rynku. Szybkie wycofanie się z inwestycji zaskoczyło wielu ekspertów w dziedzinie cukrzycy (patrz Puls Medycyny nr 19/2007). Firmy Novo Nordisk i Lilly podały wówczas do wiadomości, że będą kontynuować swoje daleko posunięte badania nad opracowaniem własnych preparatów insuliny wziewnej. Mads Krogsgaard Thomsen, dyrektor ds. badań naukowych w Novo Nordisk, wyraził opinię, że przerwanie prac nad Exuberą spowodowane było wieloma przyczynami związanymi bezpośrednio z tym produktem. Jednocześnie przedstawił w bardzo pozytywnym świetle szanse preparatu AerX, czyli insuliny wziewnej produkowanej przez jego przedsiębiorstwo.
W połowie stycznia Novo Nordisk ogłosił jednak, że zaprzestaje prac nad AerX. W marcu podobna decyzja została podjęta przez koncern Lilly - zaprzestaje on prac nad insuliną wziewną o nazwie Air.
„To bardzo przykre wieści. Decyzję podjęto ze względów całkowicie komercyjnych. Trwające badania nad Air będą sukcesywnie kończone" - mówi Anders Toll, doradca naukowy w firmie Lilly.

„Potrzeba było więcej cierpliwości"

Chociaż wielu diabetologów zgłaszało swoje obawy związane ze skutkami, jakie na dłuższą metę może powodować wprowadzenie do płuc tak dużej, stymulującej wzrost molekuły, jaką jest insulina, Stig Attvall, ordynator w Centrum Diabetologicznym przy Szpitalu Uniwersyteckim Sahlgrenska w Göteborgu krytycznie odnosi się do faktu, że przedsiębiorstwa przerwały badania.

Opiniotwórcy mniej ważni

„Uważam, że Pfizer wycofał się zdecydowanie za wcześnie. Należało się liczyć z pewnym sceptycyzmem ze strony lekarzy w związku z nową formą i całkowicie nowymi zasadami terapii, ale miałem nadzieję, że pierwsze lata zostaną potraktowane jako faza inwestowania. Zyski pojawiłyby się prawdopodobnie później. Badania wykazały, że 75-80 proc. pacjentów wolałaby przyjmować insulinę w formie inhalacji niż w iniekcji. Wielu diabetyków jest zapewne bardzo zawiedzionych, a w środowisku lekarzy i naukowców zajmujących się problematyką cukrzycy pojawił się pewien niepokój, związany z oczekiwaniami dużych przedsiębiorstw co do szybkiego zwrotu zainwestowanego kapitału i generowania zysku" - mówi Stig Attvall.
Sytuacja, gdy firma farmaceutyczna przerywa prace nad nowym lekiem w zaawansowanej fazie, nie jest niczym wyjątkowym, ale zaprzestanie badań z powodów komercyjnych już po wprowadzeniu na rynek - jak w przypadku Exubery - to raczej rzadkość. Richard Bergström, przewodniczący szwedzkiego zrzeszenia przedsiębiorstw farmaceutycznych Läkemedelsindustriföreningen, sądzi jednak, że takie sytuacje będą się powtarzać.
„Ze względów ekonomicznych w wielu miejscach na świecie leki są lub nie są dopuszczane do użytku, a władze decydują o tym, w jaki sposób społeczeństwo będzie za te leki płacić. Dlatego właśnie zdanie opiniotwórczych środowisk lekarzy i naukowców ma obecnie mniejszy wpływ na podejmowanie decyzji, czy lek będzie przynosił korzyści finansowe" - podsumowuje Richard Bergström.