Starość to nie choroba

Wiek biologiczny nie równa się wiekowi metrykalnemu. Ta stara prawda medyczna, tłoczona do głów studentom medycyny od pierwszych lat, potwierdza się w pracy lekarza każdego dnia. Ile razy porównywaliście rześkiego, sprawnego i inteligentnego 90-latka z nie wstającym z sąsiedniego łóżka 70-latkiem, chorym przede wszystkim "na starość"?
Oczywiście o tym, jak się zestarzejemy, decydują nasze geny, tryb życia, który prowadziliśmy oraz nasze schorzenia. Na to osoba starsza nie ma już wpływu. Może jednak, poprzez aktywność fizyczną i psychiczną, utrzymać swoją sprawność jak najdłużej, by spowolnić krok starości. Nie jest to jednak proste.
"Niektóre osoby w wieku podeszłym po prostu nie czują potrzeby bycia aktywnymi, wolą się zwyczajnie lenić i powoli usychać. Trzeba im pomóc, dać impuls do aktywności. Jeśli nie pochodzi on od rodziny czy przyjaciół, pomóc powinien lekarz pierwszego kontaktu. Ale uwaga, zapał pojedynczej osoby może się szybko wyczerpać. Dlatego najlepiej, gdy osoby starsze aktywizują się we własnym gronie, w klubach seniora, kółkach zainteresowań czy wreszcie Uniwersytetach Trzeciego Wieku" - mówi prof. Wanda Lubczyńska-Kowalska, gastroenterolog, 73-letnia, ale wciąż czynna zawodowo profesor wrocławskiej Akademii Medycznej, aktywna działaczka tutejszego Uniwersytetu Trzeciego Wieku.
W Polsce żyje około 6 mln osób w wieku powyżej 60 roku życia. Postęp medycyny oraz powojenny wyż demograficzny powodują, że liczba ta będzie jeszcze większa.
"Rośnie również świadomość tych ludzi. Oni chcą się dobrze zestarzeć, dlatego szukają wiedzy na temat schorzeń tego wieku, chorób serca, stawów, układu pokarmowego czy zaćmy, a także możliwości aktywności. Już teraz na przyjęcie na nasz uniwersytet czeka dwieście osób, dla których ze względów lokalowych zabrakło miejsca" - mówi prof. W. Lubczyńska-Kowalska.
Pamiętajmy, że najważniejszą potrzebą osób w starszym wieku jest zachowanie samodzielności i jak największej niezależności tak długo, jak tylko będzie to możliwe. Właśnie upośledzenie funkcjonowania jest u starszych pacjentów głównym objawem rozmaitych chorób, niezależnie od ich etiologii. Przy czym nie ma ścisłej korelacji pomiędzy ilością i nasileniem chorób a nasileniem nieprawidłowości w codziennych czynnościach. To wszystko powoduje, że na pierwszy plan w postępowaniu z pacjentem w podeszłym wieku wysuwa się nie leczenie chorób, a przeciwstawienie się zniedołężnieniu. Powinno to się odbywać poprzez kształtowanie odpowiednich postaw prozdrowotnych, m.in. aktywności fizycznej w postaci regularnego wysiłku fizycznego trzy razy w tygodniu przez 20-30 minut (działka, spacer, rower), higieny snu (co najmniej 7-8 godzin), zdrowej diety (lekkostrawna, niskotłuszczowa), a także zajęcia czymś sensownym (hobby, grupy wspólnego zainteresowania).
"Lekarz, który umiałby zmotywować do tego swoich starszych pacjentów i życzliwie ich wysłuchać, na pewno cieszyłby się ogromnym uznaniem. Dla starszych osób ważne jest, by byli pod opieką jednego lekarza, którego praktyka byłaby blisko ich domu. Ważne, aby jak najwięcej rzeczy można było załatwić telefonicznie, a dostęp do kompleksowej opieki był stosunkowo łatwy. To taki ideał" - uśmiecha się prof. Wanda Lubczyńska-Kowalska.


Droga do aktywności
Dostęp do informacji o organizacjach, stowarzyszeniach, grupach etc., które pomagają osobom starszym być aktywnymi, nie jest łatwy. Nie ma bowiem w Polsce żadnego systemu, który by koordynował tego typu działalność. W przeważającej mierze organizacje działające na rzecz osób w podeszłym wieku są inicjatywami oddolnymi, które powstają samodzielnie, ewentualnie w ramach organizacji kościelnych (parafie, Caritas), uczelni, fundacji lub samorządu. Szukając informacji o nich, najlepiej zadzwonić do wydziałów zdrowia lub ośrodka pomocy społecznej, które działają przy lokalnym samorządzie.
Największą organizacją wspomagającą osoby starsze są Uniwersytety Trzeciego Wieku, które od przeszło 30 lat (pierwszy powstał w Polsce w 1975 r.) mają za cel aktywizację pod względem intelektualnym, psychicznym, społecznym i fizycznym osób starszych, ich edukację oraz poszerzanie wiedzy i umiejętności. Obecnie w Polsce działa blisko 70 Uniwersytetów Trzeciego Wieku, które łącznie gromadzą 22 700 słuchaczy.

Tu działają Uniwersytety Trzeciego Wieku:

Białystok - ul. Kilińskiego 8, tel. 085 745 71 08, [email protected]
Bielawa - ul. 3 maja 20, tel. 074 833 47 93, [email protected]
Bielsko-Biała - ul. Willowa 2, tel. 033 827 93 50, [email protected], www.ath.bielsko.pl
Brzeg - ul. Ofiar Katynia 25
Brzesko - ul. Solskiego 88, tel. 014 686 30 33
Bydgoszcz - pl. Kościeleckich 6, tel. 052 585 15 01
Chełm - pl. Niepodległości 1, [email protected]
Cieszyn - ul. Bielska 62, tel. 033 854 62 14
Dziwnów - ul. Reymonta 8, tel. 091 381 50 74
Elbląg - ul. 12 lutego 5a, tel. 055 232 69 35, [email protected], www.softel.elblag.pl/erkon
Gdańsk - ul. Bażyńskiego 1a, tel. 058 552 93 54, [email protected], www.univ.gda.pl
Gdynia - ul. 3 Maja 27-31, tel. 058 663 50 82, [email protected]; www.cas.gdynia.pl
Gliwice - ul. Jagiellońska 21, tel. 603 976 172, [email protected], www.utw.gliwice.of.pl
Głogów - ul. Słowiańska 28, tel. 076 835 75 74, [email protected], www.free.ngo.pl/gutw/
Gorzów Wlkp. - ul. Jagiełły 15, tel. 095 722 48 75, [email protected], www.utw-gorzow.arx.pl
Jelenia Góra - ul. Lwówecka 18, tel. 075 645 33 44, www.kk.jgora.pl/kutw/kutw.php
Józefów - tel. 022 789 26 97
Katowice - ul. Grażyńskiego 53, tel. 032 35914 50, [email protected], www.us.edu.pl
Kielce - ul. Żeromskiego 5, tel. 041 344 20 11 w. 201, [email protected]
Kostrzyn nad Odrą - ul. Narutowicza 4a, tel. 095 752 10 47
Koszalin - pl. Polonii 1, tel. 094 348 15 61
Kraków - ul. Gołębia 24, tel. 012 422 10 33, [email protected], www.uj.edu.pl
Krosno - ul. Czajkowskiego 49, tel. 013 436 88 21, www.3wiek.cku.krosno.pl
Leszno - ul. Gen. St. Grota-Rowieckiego 5, tel. 065 529 63 37
Lublin - ul. Armii Wojska Polskiego 3/24, tel. 081 532 12 27, [email protected]
Łomża - ul. Wojska Polskiego 161, tel. 606 215 456
Łódź - ul. Traugutta 18, tel. 042 632 11 93, [email protected], www.uni.lodz.pl/3wiek
- ul. Piotrkowska 137/139, tel. 042 636 24 15
Nowy Sącz - ul. Jagiellońska 31, tel. 018 443 53 17, [email protected], www.sutw.pl
Nysa - ul. Boh. Warszawy 28, tel. 077 433 49 77, [email protected]
Oborniki ląskie - Dworcowa 26, tel. 071 310 35 19 wew. 426
Olsztyn - ul. Mrongowiusza 8, lok. 5, tel. 089 523 65 89
Opole - ul. Oleska 31, tel. 077 453 01 03, [email protected]
Ostrzeszów - ul. Zamkowa 31, tel. 062 732 01 03
Oświęcim - ul. niadeckiego 24, tel. 033 842 44 61, [email protected], www.ock.org.pl
Pabianice - ul. Kościuszki 14, tel. 042 225 46 90, www.um.pabianice.pl
Piła - al. Niepodległości 2, tel. 067 212 73 10
Płońsk - ul. Płocka 50, tel. 023 662 22 32
Poznań - ul. Działyńskich 3, tel. 061 851 00 36, [email protected], www.utw.poznan.pl
Pruszków - ul. M. Zimińskiej-Sygietyńskiej 5, tel. 022 728 39 40, [email protected]
Puławy - ul. Wojska Polskiego 4, pok. 131, tel. 081 886 28 03
Ruda ląska - ul. Gen. Hallera 8, tel. 032 244 20 80
Rybnik - ul. Sobieskiego 15, tel. 032 422 36 54
Rzeszów - ul. Piłsudskiego 21a, tel. 017 852 45 46, [email protected], www.univ.rzeszow.pl
Sandomierz - ul. Krakowska 26, tel. 015 832 60 81 w. 301, [email protected], www.wshp.sandomierz.pl
Siedlce - ul. Pułaskiego 6, tel. 025 632 27 50, [email protected], www.mok.siedlce.pl
Skwierzyna - ul. Piłsudskiego 25/15, tel. 095 717 17 33
Słupsk - ul. Braci Gierymskich 1, tel. 059 845 64 41, [email protected]
Sokołów Podlaski - ul. Wolności 27, tel. 025 787 24 38, [email protected], www.sok.sokolowpodl.pl
Sopot - ul. Tadeusza Kościuszki 22-24, tel. 058 551 56 36, [email protected], www.cku.sopot.pl
Sosnowiec - ul. Będzińska 60, tel. 032 359 14 50, [email protected]
Stargard Szczeciński - ul. Mieszka I 1, tel. 090 834 92 25, [email protected]
Strzelce Krajeńskie - ul. Chrobrego 10, tel. 095 763 24 87
Sulęcin - ul. Żeromskiego 71, tel. 095 755 20 82
Suwałki - ul. Noniewicza 71, tel. 087 566 58 94
Szczecin - ul. Mariacka 10A/2, tel. 091 812 39 75, [email protected]
Świebodzin - ul. Piłsudskiego 39/41, tel. 068 475 08 08, [email protected]
Tczew - ul. Niepodległości 10
Tomaszów Lubelski - ul. Traugutta 12/17, tel. 084 664 20 16
Toruń - ul. Fosa Staromiejska 1a, tel. 056 611 36 37
Tychy - Al. Niepodległości 32
Ustka - ul. Grunwaldzka 24, tel. 059 814 64 98
Wałbrzych - ul. Malczewskiego 22, tel. 0748402007, [email protected], www.republika.pl/sudecki_utw
Warszawa - ul. Plutonu Torpedy 47, tel. 022 662 73 81
- ul. Żuławskiego 4/6
- ul. Elektoralna 12, tel. 022 620 48 36 w. 203, [email protected]
- ul. Piaseczyńska 114/116, tel. 022 841 73 06, mail [email protected]
- ul. Limanowskiego 28c/6
- ul. Obozowa 85
- ul. Wysockiego 11, tel. 022 811 01 05, [email protected], www.dkswit.com.pl
- ul. Marymoncka 99, tel. 022 834 04 71, [email protected]
- ul. Żagańska 1 A, tel. 022 872 01 48, [email protected]
Włodawa - al. J. Piłsudskiego 41, tel. 082 572 11 07
Wrocław - ul. Robotnicza 36/38, tel. 071 792 55 67, [email protected], www.teo.org.pl
- ul. Dawida 1/3, tel. 071 367 20 01
- ul. Drobnera 5, tel. 071 327 66 91, [email protected], www.afa.com.pl
Zabrze - plac Dworcowy 6, tel. 032 271 75 42, [email protected], www.wszechnica.zabrze.pl
Zakopane - plac Niepodległości 6, tel. 018 206 35 92
Zamość - ul. Ormiańska 3, tel. 084 639 18 08, [email protected]
Zielona Góra - al. Wojska Polskiego 9, tel. 068 453 26 51, [email protected], www.utw.zgora.pl
Zielonka - ul. Literacka 20, tel. 022 781 04 18, [email protected], www.zielonka.pl
Żary - ul. Wrocławska 7, tel. 068 374 24 13

Więcej informacji na stronie www.utw.pl