Przedłużona profilaktyka przeciwzakrzepowa

Zakrzepy i zatory żylne są jednymi z najczęstszych powikłań występujących po rozległych operacjach brzusznych. Profilaktyka przeciwzakrzepowa standardowo stosowana u tych pacjentów polega na podawaniu im przez okres jednego tygodnia po operacji heparyny drobnocząsteczkowej (low-molecular-weight heparin - LMWH). Jednak istniejące dowody naukowe na to, że aktywacja układu krzepnięcia krwi utrzymuje się przez 4 tygodnie po zabiegu, skłoniły naukowców z Danii do przeprowadzenia badania klinicznego porównującego skuteczność jednotygodniowej i czterotygodniowej profilaktyki przeciwzakrzepowej.
Wieloośrodkowe, prospektywne, randomizowane badanie FAME (Fragmin After Major Abdominal Surgery) przeprowadzono w grupie 427 pacjentów poddanych operacjom jelita grubego, żołądka, dróg żółciowych, trzustki i innym rozległym brzusznym zabiegom chirurgicznym. Zaplanowana długość wykonywania zabiegów wynosiła we wszystkich przypadkach więcej niż 1 godzinę. Około 60 proc. z tych operacji związanych było z leczeniem onkologicznym.
222 pacjentów zrandomizowano do grupy otrzymującej heparynę drobnocząsteczkową - dalteparynę (Fragmin, Pfizer) raz dziennie w dawce 5 tys. IU przez okres jednego tygodnia po operacji, u 205 pacjentów profilaktykę przeciwzakrzepową przedłużono do czterech tygodni.
Częstość wszystkich powikłań zakrzepowo-zatorowych występujących w ciągu 28 dni po operacji wśród pacjentów otrzymujących dalteparynę przez 1 tydzień wyniosła 16,2 proc., a wśród osób leczonych przez 4 tygodnie - 7,3 proc. Wyliczono, że wskutek przedłużenia postępowania profilaktycznego redukcja względnego ryzyka (RRR) pojawienia się pooperacyjnych powikłań zakrzepowo-zatorowych wyniosła 55 proc. Zakrzepicę żył głębokich stwierdzono u 14,9 proc. chorych w grupie profilaktyki jednotygodniowej i u 7,3 proc. w grupie profilaktyki czterotygodniowej, co odpowiada 51 proc. obniżeniu względnego ryzyka (RRR). Proksymalna zakrzepica żył głębokich wystąpiła odpowiednio u 8,0 i 1,8 proc. pacjentów (obniżenie ryzyka względnego wyniosło 77 proc.).
Nie stwierdzono, aby przedłużona profilaktyka przeciwzakrzepowa z wykorzystaniem dalteparyny spowodowała zwiększenie liczby incydentów małych i dużych krwawień.
Wyniki uzyskane w badaniu FAME w części dotyczącej pacjentów onkologicznych pozostają w zgodzie z wcześniej publikowanymi rezultatami badania klinicznego ENOXACAN II, dotyczącego skuteczności i bezpieczeństwa stosowania przez okres czterech tygodni po operacji innej heparyny drobnocząsteczkowej - enoksaparyny u pacjentów z nowotworami w obrębie jamy brzusznej i miednicy leczonych chirurgicznie (NEJM 2002, 346: 975-980).
Badanie FAME było wspierane finansowo przez granty naukowe firmy Pfizer, Apoteker Foundation of 1991, the Foundation of 1870, Nycomed Denmark, the Lily Benthine Lunds Foundation, the J and L Boseruos Foundation, the Beckett Foundation, the S and I Hansens Foundation, the TM Hansen Foundation, the Else and Morgens Wedell-Wedellsborgs Foundation.

Źródło: J. Thromb. Haemost. 2006, 4: 2384-2390.