Prof. Ewa Helwich, specjalista chorób płuc, neonatolog

Prof. dr hab. Ewa Helwich – absolwentka Akademii Medycznej w Warszawie (obecna nazwa – Uniwersytet Medyczny). W latach 1981-1991 kierownik Kliniki Neonatologii, a od roku 1997 i obecnie kierownik Kliniki Neonatologii i Intensywnej Terapii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie. W latach 1991-1997 kierownik Pionu Neonatologii Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi. W latach 1995-1997 specjalista wojewódzki w dziedzinie neonatologii dla woj. łódzkiego, w latach 1997-2001 specjalista wojewódzki w dziedzinie neonatologii dla woj. mazowieckiego. Od 2002 roku konsultant krajowy w dziedzinie neonatologii. W latach 2002-2005 prezydent Polskiego Towarzystwa Medycyny Perinatalnej. Członek Rady Naukowej Instytutu Matki i Dziecka oraz Instytutu Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. 

Główne kierunki zainteresowań prof. Ewy Helwich to wczesne uszkodzenia mózgu, ich ewolucja kliniczna i wpływ na rozwój. 

Prof. Ewa Helwich znalazła się na Liście Stu 2018 najbardziej wpływowych osób w polskiej medycynie, na której zajęła 63. miejsce.

Prof. Ewa Helwich o sobie

Moje zainteresowania naukowe od początku pracy dotyczyły wczesnej diagnostyki chorób noworodka. Z tą tematyką zetknęłam się w Klinice Pediatrii Instytutu Matki i Dziecka, której podstawowy profil badawczy obejmuje problematykę chorób metabolicznych uwarunkowanych genetycznie.

Po uzyskaniu specjalizacji z pediatrii i neonatologii zajęłam się badaniami ultrasonograficznymi. W tym okresie diagnostyka ta rozwijała się bardzo dynamicznie w krajach Europy Zachodniej, natomiast w Polsce była jeszcze mało znana.

Udział w IV Europejskim Sympozjum Ultrasonograficznym w Strasburgu w 1984 roku przekonał mnie o szerokich możliwościach, jakie ta nowa metoda diagnostyczna może wnieść do kliniki noworodka. Szczególnie przydatna dla oceny stanu noworodka, a zwłaszcza noworodka niedojrzałego, urodzonego przedwcześnie, wydawała się być ultrasonograficzna diagnostyka przezciemieniowa. Pozwalała na uwidocznienie struktur wewnątrzczaszkowych w sposób nieinwazyjny i nadawała się do zastosowania przyłóżkowego, bez konieczności podejmowania obciążającego dla noworodka transportu. Bardzo wiele nauczyła mnie prof. Michele Couchard z Centrum Badań Biologii Rozwoju Płodu  i Noworodka w Paryżu, która udzieliła mi wielu istotnych wskazówek metodycznych. Stopniowo doskonaliłam swoje umiejętności stosując badania przezciemiączkowe w praktyce codziennej w Klinice Neonatologii Instytutu Matki i Dziecka. Miałam także okazję do skorzystania z doświadczeń konsultantów Oddziału Intensywnej Terapii Noworodkowej Queen’s Charlotte Maternity Hospital w Londynie. Długoletni staż kliniczny pozwolił mi na dostrzeżenie wielu różnych aspektów przydatności tej metody badań u najmniej dojrzałych i najbardziej chorych noworodków.

W latach 1991-1997 w Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi zajmowałam się w sposób szczególny problematyką wad rozwojowych płodu i noworodka oraz zagadnieniami dotyczącymi intensywnej terapii noworodków z bardzo małą i ekstremalnie małą masą ciała.

W latach 1992-1997 oceniałam wpływ wczesnego rozpoznawania wad rozwojowych    na postępowanie z noworodkiem po urodzeniu. Analizowałam mechanizmy patofizjologiczne prowadzące do powstawania i utrwalania się zaburzeń rozwojowych płodu, jak również oceniałam prawidłowość diagnostyki i leczenia wewnątrzmacicznego lub jego zaniechania.

Od 1989 roku biorę udział w Krajowym Nadzorze Specjalistycznym w dziedzinie neonatologii. W 2002 r. z rąk prezydenta RP uzyskałam nominację i tytuł profesora, a następnie minister zdrowia powierzył mi funkcję konsultanta krajowego w dziedzinie neonatologii. Od tego czasu nieprzerwanie zajmuję się udoskonalaniem systemu opieki okołoporodowej w Polsce. Sukcesywnie wprowadzane są nowe standardy opieki medycznej nad noworodkiem pod względem merytorycznym i organizacyjnym. Z roku na rok poprawiają się wskaźniki oceniające jakość tej opieki, jak umieralność okołoporodowa, umieralność niemowląt, przeżywalność wcześniaków. Aktualnie Krajowy Nadzór w dziedzinie neonatologii zajmuje się programem skoordynowanej  specjalistycznej opieki rozwojowej dla noworodków urodzonych przedwcześnie w pierwszych latach ich życia.

Noworodki urodzone przedwcześnie są populacją ryzyka nieprawidłowego rozwoju i powinny być objęte nadzorem specjalistycznym od czasu wypisu ze szpitala macierzystego do ukończenia 3. roku życia. Pierwsze lata życia są okresem, w którym należy obserwować ewolucję następstw przedwczesnego urodzenia i starać się przeciwdziałać zaburzeniom. Celem tej opieki jest obserwacja i korygowanie zaburzeń rozwoju dla uzyskania pełnego potencjału rozwojowego dziecka, co w wielu przypadkach pozwoli na uniknięcie niepełnosprawności w przyszłym życiu.