Prof. Antczak: sezon zachorowań zbliża się wielkimi krokami i będzie to inny sezon niż poprzedni

Najważniejszymi zmianami w systemie szczepień w nadchodzącym sezonie są:

• rozszerzenie uprawnień pielęgniarek i położnych,
• deklaracja wprowadzenia refundowanej recepty farmaceutycznej,
• rozszerzenie uprawnień wiekowych do bezpłatnych szczepień przeciw HPV,
• wprowadzenie szczepień przeciw HPV do szkół.

Istotną zmianą wprowadzoną w ostatnim czasie jest rozszerzenie uprawnień pracowników medycznych. Umożliwiono pielęgniarkom i położnym wystawienie recepty na wszystkie zalecane szczepionki dla osób dorosłych, w tym m. in. na szczepionkę przeciwko grypie, HPV, czy też pneumokokom, przyczyniając się do podniesienia poziomu wyszczepialności przeciwko chorobom zakaźnym w Polsce. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Zdrowia w najbliższym sezonie zostanie wprowadzona recepta farmaceutyczna na produkty immunologiczne, co będzie kolejnym krokiem do wykorzystania potencjału zasobów systemu zdrowia i zwiększenia wyszczepialności.

Od 1 września 2024 roku weszły w życie zmiany w Powszechnym Programie Bezpłatnych Szczepień przeciw HPV. Z programu mogą skorzystać dzieci od ukończenia 9 do ukończenia 14 roku życia. Dodatkowo, szczepienia będą realizowane w szkołach.

– W perspektywie lat takie działania mogą uwolnić społeczeństwo od skutków wirusa HPV, ponieważ tylko powszechne szczepienia, niezależnie od płci, dają realną szansę na jego skuteczną eliminację ze społeczeństwa – komentuje prof. Agnieszka Mastalerz-Migas, Prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej.

Rekomendacje ekspertów – realizacja celów strategii szczepień 2030

W najbliższym sezonie infekcyjnym polscy eksperci wraz z Ogólnopolskim Programem Zwalczania Chorób Infekcyjnych rekomendują:

• wykorzystywanie każdej porady lekarskiej do przeanalizowania historii szczepień i ustalenia, które szczepienia są mu potrzebne, zwłaszcza w profilaktyce zakażeń układu oddechowego,
• koadministracje szczepionek przeciw grypie, COVID-19, pneumokokom, RSV oraz krztuścowi, o ile jest to uzasadnione wskazaniami,
• szczepienie ciężarnych w III trymestrze ciąży przeciwko tężcowi, błonicy i krztuścowi, które można przeprowadzić równocześnie z innymi szczepieniami, w tym przeciw COVID-19 i grypie,
• podawanie szczepionek preferencyjnie w różne kończyny lub z zachowaniem odstępu minimum 3 cm między miejscami iniekcji,
• edukację pacjentów i opiekunów w zakresie zagrożeń zdrowotnych związanych z zakażeniami układu oddechowego, a także bezpieczeństwa i korzyści wynikających z podawania szczepionek na jednej wizycie.

Jak ocenia prof. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych: “Sezon zachorowań zbliża się wielkimi krokami i będzie to inny sezon niż poprzednie. Od lipca w Polsce jest widoczny wyraźny wzrost liczby zakażeń na COVID19, natomiast dynamika zachorowań jest porównywalna do ubiegłego roku. Szczyt zachorowań będziemy mieli na wczesną jesień. Szczepienia to jedyny najskuteczniejszy sposób, aby temu zapobiec, który stale rekomendujemy”.

Eksperci podkreślają i rekomendują zaszczepienie się przed rozpoczęciem okresu zwiększonej zachorowalności, dlatego obecnie jest na to odpowiedni moment. Wynika to z czasu jaki jest potrzebny na wykształcenie odporności, czyli ok. 2-3 tygodnie.

Koadministracja szczepionek w profilaktyce zakażeń układu oddechowego

Liczne rekomendacje krajowe i międzynarodowe jednoznacznie wskazują, że podawanie kilku szczepionek na jednej wizycie jest bezpieczne i skuteczne. Eksperci zgodnie opiniują, że ko-administracja jest korzystniejsza dla pacjenta niż opóźnienie realizacji programu szczepień.

– Podanie kilku szczepionek na jednej wizycie zwiększa szansę na terminowe zaszczepienie pacjenta przeciwko tym wszystkim chorobom, przeciwko którym powinien zostać zaszczepiony, co ma szczególne znaczenie w profilaktyce zakażeń układu oddechowego w populacji dorosłych – podkreśla prof. Ernest Kuchar, Kierownik Kliniki Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym.

Różne szczepionki podawane na jednej wizycie powinny być wstrzykiwane oddzielnie i w różne miejsca anatomiczne. Standardowo, jeśli pacjent otrzymuje dwie szczepionki, np. przeciw grypie i pneumokokom, jedną należy podać w lewe ramię, a drugą w prawe. Jeśli konieczne jest podanie więcej niż jednego wstrzyknięcia w jedną kończynę, odległość między dwoma wstrzyknięciami powinna wynosić minimum około 3 cm, tak by zminimalizować ryzyko nakładania się odczynów miejscowych. Dla osób starszych 65+ w profilaktyce grypy eksperci rekomendują przyjmowanie szczepionki wysokodawkowej.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Grypa. Wysokodawkowa szczepionka dla seniorów wkrótce dostępna w Polsce