Polacy o HIV i AIDS nie rozmawiają, ale liczba nowych zakażeń dramatycznie rośnie [BADANIE]

1 grudnia to Światowy Dzień Walki z AIDS. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, na świecie HIV zakażonych jest już 39 milionów osób. Krajowe Centrum ds. AIDS informuje że, w okresie od stycznia do połowy listopada tego roku odnotowano już ponad 2590 nowych zakażeń tym wirusem. To ponad 100 więcej, niż w całym roku 2022.

Tylko 10 procent Polaków wykonało kiedykolwiek badanie na obecność HIV. To zatrważająco niski wynik, zwłaszcza w świetle danych z corocznego raportu Światowej Organizacji Zdrowia „HIV/AIDS surveillance in Europe” . Polska, która przypisana jest do regionu Centralnego WHO ds. monitorowania zakażeń HIV, razem z Turcją, która do tego regionu również się zalicza, wspólnie odpowiadały za 66 proc. diagnoz zgłaszanych w tym regionie. Mają one również najwyższy współczynnik wykrytych zakażeń o nieznanym źródle transmisji wirusa (Polska 79 proc., Turcja 67 proc.)

Boimy się rozmawiać o HIV/AIDS?

Jak wynika z badania „Świadomość społeczna w Polsce na temat HIV”, powodem dla którego 55 proc. respondentów nie rozmawiało nigdy na temat zakażenia HIV czy chorobie AIDS jest w pierwszej kolejności zaufanie do drugiej połówki (55 proc.). Drugim powodem tej sytuacji jest brak inicjatywy partnera/partnerki, by podjąć taką rozmowę (20 proc. wskazań). Tyle samo osób, czyli 1 na 5 zapytanych, odpowiedziało, że w tym temacie nie mają powodów do obaw. Mimo to, aż 88 proc. ankietowanych zgodziłoby się na wykonanie testu na prośbę partnera lub partnerki.

– Podobnie jak w przypadku wielu innych zachowań związanych ze zdrowiem, trudność w rozmowie na temat HIV/AIDS wynika z wielu czynników. Po pierwsze oparta na szacunku i bezpieczna rozmowa o tematach wrażliwych wymaga wysokich umiejętności komunikacyjnych. Trudności w tym zakresie mogą blokować osobę przed poruszeniem tego tematu w obawie przed wzbudzeniem dystresu u drugiej strony i wywołania konfliktu. Niektóre osoby boją się też długofalowych konsekwencji takiej rozmowy. Mogą martwić się, że rozmowa o testowaniu się na HIV będzie prowadzić do (większych) napięć w relacji, a nawet rozstania - mówi Mateusz Banaszkiewicz, psycholog zdrowia z Uniwersytetu SWPS.

Ciąża najczęstszym powodem testowania w kierunku zakażenia HIV

W ankiecie badawczej przeprowadzonej przez LoveBrands Medical najczęściej wskazywanym powodem do badania w kierunku HIV jest ciąża (51 proc. kobiet z grupy badawczej). W przypadku mężczyzn, najczęstszą odpowiedzią na pytanie o okoliczność wykonania testu była odpowiedź „nie pamiętam” (25 proc). Co warte uwagi, wśród ankietowanych kobiet, ta odpowiedź była wskazywana na drugim miejscu (14 proc.). Niemal 15 proc. wskazało na hospitalizację/wizytę w placówce opieki zdrowotnej, ale bez związku z ciążą. Niecałe 12 proc. respondentów wykonało test po zetknięciu z kampanią uświadamiającą konieczność wykonywania testów na HIV. Co ciekawe, był to większy bodziec dla mężczyzn (18,5 proc.), niż dla kobiet (7 proc).

Dominuje seksualna droga zakażenia HIV

W sytuacji, która potencjalnie mogła prowadzić do zakażenia HIV znalazło się 8 procent respondentów. Warto zaznaczyć, że 32 proc. ankietowanych udzieliło odpowiedzi „nie wiem”. Może to wskazywać na mały poziom świadomości zagrożenia oraz na to, że tematyka HIV należy wśród Polaków do kwestii wstydliwych.

Respondenci, którzy znaleźli się w tej sytuacji wskazywali, że mogło to nastąpić podczas seksu bez zabezpieczenia z osobą o nieznanym statusie serologicznym (53 proc.), w trakcie pobrania krwi na badania (42 proc.). Trzecia najczęściej wskazywana okoliczność to: pobyt w szpitalu wiążący się z zastrzykami, kroplówkami, pobraniem krwi (34 proc.).

– Dominującą drogą zakażenia HIV w Polsce jest droga seksualna. Niestety też przez to że wiele osób nigdy nie robiło testów w kierunku HIV, mamy w Polsce późno wykryte zakażenia. Wiele osób nie jest świadomych swojego zakażenia – mówi dr n. społ. Magdalena Ankiersztejn-Bartczak, Prezes Zarządu Fundacji Edukacji Społecznej.

Polacy nadal niewiele wiedzą o profilaktyce przedekspozycyjnej HIV

Choć na świecie rośnie świadomość na temat profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP), w Polsce ta wiedza jest na niskim poziomie. Badanie wykazuje, że o PrEP słyszało 27 proc. ankietowanych. Najczęściej zetknęli się z informacjami na ten temat w przychodni zdrowia (38 proc.), w mediach społecznościowych (31 proc.) lub spocie internetowym/telewizyjnym (28 proc.). Skorzystanie z tego rozwiązania rozważyłoby 45 proc. ankietowanych, 39 proc. nie wie, a 16 proc. uważa, że nie ma takiej potrzeby bo nie jest w grupie ryzyka.

PRZECZYTAJ TAKŻE: W Polsce przybywa nowych zakażonych wirusem HIV. Dlaczego?