Opublikowano Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 - znamy szczegółowe założenia strategii kardiologicznej

Przypomnijmy, informacja o planowanym projekcie uchwały w sprawie Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032 pojawiła się na początku maja w wykazie prac rządu. Program – jak przekazano – stanowi odpowiedź na obecny i prognozowany wzrost zachorowań na choroby układu krążenia i wynikające z tego skutki w postaci wysokiej umieralności.

31 grudnia 2021 r. zakończyła się realizacja Programu Profilaktyki i Leczenia Chorób Układu Sercowo-Naczyniowego POLKARD na lata 2017-2021. Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032, wprowadzany projektowaną uchwałą, ma być kompleksową narodową strategią kardiologiczną.

5 lipca liczący 149 stron projekt “Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032” został opublikowany w Rządowym Centrum Legislacji i przekazany do konsultacji, na które przewidziano 7 dni.

Jak poinformował odpowiedzialny za przygotowanie projektu wiceminister Waldemar Kraska, projekt uchwały był przedmiotem dwukrotnych uzgodnień z Krajową Radą do spraw Kardiologii, w pracach której uczestniczą eksperci, przedstawiciele środowiska naukowego i medycznego.

Program został przygotowany przez pełnomocnika ministra zdrowia do spraw Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032 we współpracy z Narodowym Instytutem Kardiologii Stefana kardynała Wyszyńskiego – Państwowym Instytutem Badawczym.

Narodowy Program ChUK ma kosztować ponad 2,7 mld zł

Jak zapisano w projekcie uchwały Rady Ministrów, planowane nakłady z budżetu państwa na realizację działań przewidzianych w ramach Programu - którego wykonawcą jest minister zdrowia, nie mogą być w poszczególnych latach wyższe niż:

1) 24 mln zł w 2022 r.;

2) 270 mln zł rocznie w latach 2023–2032, w tym nie więcej niż:

• 10 mln zł na inwestycje w kadry;
• 25 mln zł na inwestycje w edukację, profilaktykę i styl życia;
• 45 mln zł na inwestycje w pacjenta;
• 40 mln zł na inwestycje w naukę i innowacje;
• 150 mln zł na inwestycje w system opieki kardiologicznej.

Cele Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032

Jak czytamy w uzasadnieniu dołączonym do projektu, Program stanowi reformę polskiej kardiologii, kardiochirurgii, chirurgii naczyniowej, angiologii, neurologii i innych dziedzin pokrewnych związanych z ChUK, skupiając działania w pięciu głównych obszarach, kluczowych dla uzyskania efektu synergii oraz poprawy wskaźników epidemiologicznych w Polsce.

Podkreślono, że zakres realizowanego dotychczas programu POLKARD na lata 2017–2021 stanowi wyłącznie wycinek zadań, które zostały zaplanowane w ramach Programu. Mając na uwadze kompleksowość projektowanych rozwiązań w obszarze kardiologii, zdecydowano o nadaniu Programowi wyższej rangi niż program zdrowotny, tj. wieloletniej strategii działań. Programy wieloletnie ustanawia bowiem Rada Ministrów i realizują one strategie przyjęte przez Rząd – dotyczą ważnych zjawisk i problemów, które wymagają decyzji i działań na poziomie Rady Ministrów.

Celami nadrzędnymi Programu są:

1. obniżenie zachorowalności i umieralności z powodu ChUK, w tym obniżenie nadumieralności mężczyzn w wieku produkcyjnym (25–64 lata) oraz zbliżenie wskaźników stanu zdrowia (długość trwania życia, liczba zgonów oraz chorobowość) do średnich wskaźników w EU–27;
2. zmniejszenie różnic regionalnych w zachorowalności i umieralności z powodu ChUK związanej z dostępnością do świadczeń zdrowotnych;
3. zredukowanie poziomu klasycznych czynników ryzyka ChUK w populacji z uwzględnieniem społeczno-ekonomicznych nierówności w zdrowiu;
4. poprawa organizacji badań naukowych w kardiologii oraz zwiększenie potencjału badań naukowych i projektów innowacyjnych w zakresie między innymi identyfikacji populacji najbardziej narażonych na ryzyko zachorowania na ChUK oraz głównych przyczyn rozwoju ChUK, a także wypracowania rozwiązań diagnostyczno-terapeutycznych.

Program będzie koncentrował się na działaniach reformatorskich w pięciu obszarach:

I. Inwestycje w kadry

Oczekiwane rezultaty założone w Programie:

1. Zwiększymy wiedzę i umiejętności studentów medycyny w zakresie promocji zdrowia, profilaktyki kardiologicznej i wczesnego wykrywania chorób serca i naczyń, a także studentów pielęgniarstwa, położnictwa i fizjoterapii z zakresu promocji zdrowia profilaktyki i opieki nad chorym na ChUK, w trakcie i po zakończeniu leczenia kardiologicznego – od 2026 r.
2. Rozszerzymy zakresy szkoleń, w szczególności dla lekarzy odbywających specjalizację w dziedzinach związanych z ChUK, dla lekarzy medycyny rodzinnej i medycyny pracy, a także pielęgniarek i innego personelu medycznego – do końca 2025 r.
3. Zwiększymy umiejętności profilaktyczne, diagnostyczne i terapeutyczne personelu medycznego, właściwe dla ChUK – od 2026 r.
4. Zwiększymy liczbę lekarzy posiadających specjalizacje z obszaru ChUK – do końca 2032 r.

II. Inwestycje w edukację, profilaktykę i styl życia

Oczekiwane rezultaty:

1. Ograniczymy odsetek dziewcząt i chłopców w wieku 11-15 lat z nadmierną masą ciała z poziomu odpowiednio 13,7% i 29,3% – do końca 2032 r. (działania zaplanowane do realizacji w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej, zwanej dalej „NSO”, na lata 2020-2030 oraz NPZ na lata 2021–2025).
2. Zwiększymy odsetek dziewcząt i chłopców w wieku 15 lat deklarujących niepalenie wyrobów tytoniowych z poziomu odpowiednio 87,5% i 88,2% – do końca 2032 r. (działania zaplanowane do realizacji w ramach NSO na lata 2020–2030 oraz NPZ na lata 2021–2025).
3. Zmniejszymy odsetek kobiet i mężczyzn z nadmierną masą ciała do końca 2032 r. (działania zaplanowane do realizacji w ramach NSO na lata 2020–2030 oraz NPZ na lata 2021–2025).
4. Ograniczymy odsetek kobiet i mężczyzn używających wyrobów tytoniowych z poziomu odpowiednio 15,8% i 32,6% – do końca 2032 r. (działania zaplanowane do realizacji w ramach NSO na lata 2020–2030 oraz NPZ na lata 2021–2025).
5. Ograniczymy spożycie alkoholu poniżej 9,6 litrów na statystycznego Polaka – do końca 2032 r.
6. Zmniejszymy odsetek osób z nierozpoznanym nadciśnieniem tętniczym – do końca 2032 r.
7. Zmniejszymy średnie wartości ciśnienia tętniczego w populacji polskiej o 2-3 mm Hg – do końca 2032 r.

III. Inwestycje w pacjenta

Oczekiwane rezultaty:

1. Wprowadzimy nowe metody badań przesiewowych, w szczególności w kierunku wczesnego wykrywania tętniaków aorty brzusznej, piersiowej, czy piersiowo-brzusznej, oraz pozostałych genetycznie uwarunkowanych chorób serca w celu poprawy stanu diagnozowania populacji polskiej w zakresie między innymi mutacji genetycznych w hipercholesterolemii rodzinnej – do końca 2024 r.
2. Wzmocnimy opiekę nad populacją pacjentów z wysokim i bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym lub wymagających specjalistycznej opieki – do końca 2032 r.
3. Poprawimy wyniki leczenia zaburzeń lipidowych, w szczególności pacjentów z cukrzycą, jak również stopień kontroli ciśnienia tętniczego u 60-70% pacjentów leczonych na nadciśnienie tętnicze – do końca 2032 r.

IV.Inwestycje w naukę i innowacje

Oczekiwane rezultaty:

1. Będziemy zwiększać udział pacjentów z ChUK w badaniach klinicznych wczesnych faz realizowanych w Rzeczpospolitej Polskiej – do końca 2032 r.
2. Zwiększymy liczbę badań klinicznych dla populacji z ChUK z 7% do 14% względem wszystkich badań klinicznych rejestrowanych w danym roku do realizacji w Rzeczpospolitej Polskiej – do końca 2032 r.
3. Zwiększymy odsetek niekomercyjnych badań klinicznych realizowanych w Rzeczpospolitej Polskiej w stosunku do wszystkich rejestrowanych badań z obecnych 2% do min. 5% – do końca 2024 r. , a do poziomu min. 10% – do końca 2032 r.
4. Wprowadzimy rozwiązania legislacyjne dotyczące prowadzenia badań genetycznych i biobankowania ludzkiego materiału biologicznego dla celów naukowych – do końca 2026 r., oraz zbudujemy sieć biobanków kardiologicznych działających przy CDK i doprowadzimy do otwarcia badań klinicznych opartych o biomarkery, nakierowanych na terapie celowane – do końca 2029 r.
5. Zaangażujemy CDK do działań związanych z wprowadzaniem innowacyjnych procedur i technologii medycznych połączonych z kompleksową opieką kardiologiczną i kardiochirurgiczną nad pacjentami – do końca 2026 r.
6. Zwiększymy dostępność terapii kardiologicznych refundowanych na terenie UE – do końca 2032 r.
7. Będziemy inicjować i realizować projekty badawczo-naukowe i rozwojowe z zakresu edukacji zdrowotnej, promocji zdrowia i profilaktyki w zakresie ChUK, z uwzględnieniem przeciwdziałania nierównościom w zdrowiu – od 2022 r.
8. Od 2023 r. stworzymy jednolity system danych o chorobach serca i naczyń w ramach prowadzonych rejestrów medycznych

V. Inwestycje w system opieki kardiologicznej

Oczekiwane rezultaty:

1. Istotnie zwiększymy dostęp pacjentów z ChUK do koordynowanej opieki kardiologicznej, w szczególności przez opracowanie kompleksowego systemu opieki nad pacjentem z ChUK, a także opracowanie i wdrożenie standardów i wytycznych postępowania diagnostyczno-terapeutycznego – do końca 2026 r.
2. Będziemy poprawiać metody diagnostyczne w systemie opieki kardiologicznej nad pacjentem z ChUK oraz zwiększać skuteczność leczenia pacjentów kardiologicznych, w szczególności przez dalsze inwestycje i modernizację istniejących podmiotów leczniczych – od 2022 r.
3. Zmienimy finansowanie świadczeń opieki zdrowotnej przez NFZ – płacenie za rezultat i jakość, nie tylko zależne od długości hospitalizacji, ale od wykonanych procedur, z możliwością ich łączenia; zwiększymy też rolę świadczeń ambulatoryjnych, w tym w realizacji procedur diagnostycznych – do końca 2032 r.
4. Wprowadzimy efektywny system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania standardów i wytycznych postępowania diagnostyczno-terapeutycznego dla pacjentów kardiologicznych – do końca 2032 r.
5. Zwiększymy i wyrównamy dostęp do rehabilitacji kardiologicznej – do końca 2032 r.
6. Dokonamy oceny zasadności wprowadzenia zmian w katalogu jednostek chorobowych kwalifikujących do leczenia w ramach opieki paliatywnej i hospicyjnej, zwłaszcza dla chorych z niewydolnością serca – do końca 2032 r.
7. Umożliwimy pacjentom i pracownikom medycznym uzyskanie dostępu do kompleksowej informacji o sposobie, miejscu i skuteczności diagnostyki i leczenia kardiologicznego oraz oceny jakości leczenia w poszczególnych ośrodkach współpracujących w ramach KSK – do końca 2026 r.

W każdym z pięciu obszarów Program wskazuje też konkretne działania niezbędne do osiągnięcia tych celów, wraz z ich realizatorami.

Współrealizacja i monitorowanie Programu należy do zadań NIK–PIB

Program został przygotowany przez pełnomocnika ministra zdrowia do spraw Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032 we współpracy z Narodowym Instytutem Kardiologii Stefana kardynała Wyszyńskiego – Państwowym Instytutem Badawczym (NIK–PIB).

Do zadań Pełnomocnika należy ocena prowadzonych działań z zakresu chorób układu krążenia w Rzeczpospolitej Polskiej, koordynacja przygotowania i wdrożenia Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032, monitorowanie efektów realizacji Programu, w tym realizacji Krajowej Sieci Kardiologicznej, koordynacja przygotowania rocznych harmonogramów realizacji Programu uwzględniających podział środków finansowych pomiędzy poszczególne obszary i działania Programu oraz koordynacja sprawozdawczości.

Źródło: Projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie ustanowienia programu wieloletniego pn. Narodowy Program Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032