ONZ deklaruje chęć walki z gruźlicą. Czas na aktualizację krajowych wytycznych

25 września na spotkaniu wysokiego szczebla ONZ przyjęto deklarację w sprawie gruźlicy. Rządy poszczególnych państw zobowiązały się do skuteczniejszej walki z tą nadal groźną chorobą zakaźną. Jak sprawić, by te zapewnienia przekuły się w realne działanie?

Koncerny farmaceutyczne powinny wyjść naprzeciw potrzebom pacjentów z gruźlicą

Jednym z koniecznych warunków do tego, aby kraje mogły skutecznie i sprawiedliwie zwiększyć dostęp do narzędzi medycznych w zakresie gruźlicy, jest dostępność i przystępność cenowa potrzebnych testów i terapii. W tym tygodniu firma Cepheid i jej macierzysty koncern Danaher podjęły decyzję o obniżeniu ceny testu GeneXpert MTB/RIF Ultra (podstawowy test na gruźlicę) o 20 proc. z 9,98 do 7,97 dolarów amerykańskich, w krajach o wysokim obciążeniu gruźlicą. Jednak cena testu Xpert MTB/XDR, który jest używany do diagnozowania najcięższej postaci gruźlicy, pozostanie na wygórowanym poziomie 14,90 dolarów. Lekarze bez Granic wezwali zatem firmy Cepheid i Danaher do dalszego obniżenia cen wszystkich testów GeneXpert. Ponownie wezwali też firmę Johnson & Johnson (J&J) do nieegzekwowania "wtórnych patentów" na lek przeciwgruźliczy - bedakilinę - w żadnym kraju o wysokim obciążeniu gruźlicą oraz do wycofania wszystkich oczekujących wtórnych wniosków patentowych.

- W najnowszej deklaracji w sprawie gruźlicy rządy przyjęły ambitne cele. Gruźlica jest chorobą możliwą do uniknięcia i wyleczalną. Niestety, ciągle zabija 1,6 miliona ludzi rocznie. Również dlatego, że monopole korporacji blokują dostęp do testów i leczenia. Budujące jest to, że Cepheid i jego macierzysty koncern Danaher zdały sobie sprawę z tej niesprawiedliwości i obniżyły cenę testu GeneXpert MTB/RIF Ultra. Mamy nadzieję, że teraz zobaczymy podobnie znaczące obniżki cen wszystkich innych testów. Konieczne jest również, aby firma J&J pilnie przemyślała swoją agresywną strategię patentową, aby zapewnić każdemu krajowi dostęp do generycznej bedakiliny - mówi Stijn Deborggraeve, doradca ds. Diagnostyki Lekarze bez Granic.

Konieczna lepsza opieka dla dzieci

Rządy zgodziły się również podjąć niezbędne kroki w celu wyeliminowania krytycznych luk w diagnozowaniu i leczeniu gruźlicy u dzieci. Diagnozowanie gruźlicy u dzieci jest trudne. Częściowo dlatego, że powszechnie używane testy są w większości oparte na plwocinie, którą trudno pozyskać od młodszych dzieci. W 2022 roku WHO zaktualizowało wytyczne dotyczące gruźlicy dziecięcej, aby ułatwić personelowi medycznemu diagnozowanie i rozpoczynanie leczenia u dzieci za pomocą dostępnych narzędzi. Nie są one jednak jeszcze szeroko stosowane.

Dla każdego leku na gruźlicę zalecanego przez WHO dostępne są preparaty przyjazne dzieciom (w odpowiednich dla dzieci dawkach), w tym te stosowane w leczeniu gruźlicy lekoopornej, takie jak bedakilina.

- Dzisiejsza deklaracja nie może pozostać tylko na papierze. Wzywamy kraje do natychmiastowej aktualizacji krajowych i wdrożenie zaleceń WHO dotyczących diagnozowania i leczenia gruźlicy. W szczególności do nadania priorytetu testom i leczeniu dzieci chorych na gruźlicę. Należy zainwestować znacznie więcej w badania i rozwój, zwłaszcza lepszych testów na gruźlicę dla dzieci - mówi dr Maria Guevara, międzynarodowa sekretarz medyczna Lekarzy bez Granic.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Gruźlica leczona w domu. Nowy standard leczenia w Polsce