Ogniska zakażeń szpitalnych - groźny nie tylko koronawirus SARS-CoV-2 [RAPORT GIS]

Jak czytamy w raporcie GIS pt. “Stan sanitarny kraju w 2020 roku”, w latach 2006 – 2019 zgłoszono do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej 5 590 ognisk zakażeń szpitalnych. W roku 2020 zgłoszono 2 800 ognisk zakażeń, co stanowi 50 proc. wszystkich zgłoszonych ognisk na przestrzeni ostatnich 14 lat.

W 2020 r. 81 proc. zgłoszonych ognisk zakażeń szpitalnych stanowił SARS-CoV-2

Najczęstszym czynnikiem etiologicznym zgłoszeń ognisk zakażeń był czynnik wirusowy - SARS-CoV-2. Zgłoszono 2265 ognisk wywołanych koronawirusem SARS-CoV-2, co stanowiło 81 proc. wszystkich ognisk zakażeń - czytamy w raporcie.

W pozostałych 535 ogniskach (z 2800 zgłoszonych) najczęstszymi czynnikami etiologicznym były czynniki:

• bakteryjne – 418 z 535 (78,1 proc.),
• wirusowe (inne niż SARS-CoV-2) – 98 (18,3 proc.),
• pasożytnicze – 9 (1,7 proc.)
• grzybicze – 1 (0,2 proc.).

W 9 z 535 (1,7 proc.) przypadków zgłoszonych ognisk epidemicznych nie udało się ustalić czynników etiologicznych wywołujących ogniska zakażeń szpitalnych.

Ogniska zakażeń szpitalnych - groźny nie tylko koronawirus SARS-CoV-2

W celu porównania do lat ubiegłych zgłoszonych ognisk zakażeń szpitalnych wywołanych czynnikami innymi niż SARS-CoV-2 GIS opracował także dane bez wliczenia ognisk koronawirusa.

W 2020 roku w stosunku do roku 2019 odnotowano wzrost liczby ognisk epidemicznych wywołanych przez bakterie m.in.

• Klebsiella pneumoniae,
• Pseudomonas aeruginosa,
• Enterococcus faecium VRE.

Zaobserwowano natomiast trend malejący w zakresie zgłoszeń ogniskach epidemicznych wywołanych przez wirusy w tym grypy, odry, rotawirusy, jak również pasożyta – świerzbowiec ludzki.

Ogniska zakażeń szpitalnych - coraz groźniejsza pałeczka Klebsiella pneumoniae

Z nadesłanych za 2020 rok zbiorczych rocznych raportów dotyczących sytuacji epidemiologicznej szpitala wynika, iż we wszystkich województwach podobnie jak w latach ubiegłych dominowały zakażenia żołądkowo-jelitowe wywołane przez Clostridioides difficile. W 2020 roku Clostridioides difficile była przyczyną 200 z 535 ognisk, co stanowiło 41,1 proc. zarejestrowanych ognisk zakażeń (bez SARS-CoV-2). W ogniskach zakażeniu uległo 1 179 osób. W 2019 roku ogniska Clostridioides difficile stanowiły 30 proc. wszystkich ognisk zakażeń.

GIS zaznaczył, że zakażenia wywołane przez laseczki Clostridioides difficile stanowią coraz większy problemem epidemiologiczny w kraju ze względu na łatwość szerzenia się zakażeń nimi wywołanych w szpitalach, ciężki przebieg kliniczny uwarunkowany działaniem wytwarzanych przez nie toksyn – niejednokrotnie powodujący zgony osób zakażonych, a także nawrotowy przebieg choroby i długotrwałe leczenie.

Drugim, co do częstości czynnikiem etiologicznym wywołującym ogniska epidemiczne w 2020 roku w szpitalach była pałeczka Gram (-) Klebsiella pneumoniae. W 2020 roku Klebsiella pneumoniae była przyczyną 112 z 535 (21 proc.) zarejestrowanych ognisk zakażeń. Zakażeniu w ogniskach uległo łącznie 517 osób, zaś u 486 pacjentów wykryto kolonizację przewodu pokarmowego. Ogniska zgłoszone zostały zarówno ze szpitali klinicznych, wojewódzkich jak też powiatowych.

GIS zwrócił uwagę, że niekorzystnym zjawiskiem epidemiologicznym w zakresie zakażeń szpitalnych jest szerzenie się zakażeń wywołanych przez pałeczkę Gram (-) Klebsiella pneumoniae typu NDM (New Delhi) wytwarzające karbapenemazy a także wytwarzające inne betalaktamazy o rozszerzonym spektrum substratowym (MBL, KPC, OXY-48, ESBL) i w związku z tym wykazujące oporność na wszystkie dostępne antybiotyki betalaktamowe, a także na inne dostępne w lecznictwie szpitalnym i ambulatoryjnym antybiotyki.

W 2020 roku zgłoszono do państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych 75 ognisk epidemicznych wywołanych przez pałeczkę Klebsiella pneumoniae MBL. W ogniskach zakażeniu uległo 295 osób. Ogniska epidemiczne Klebsiella pneumoniae MBL zgłosiły szpitale w 14 województwach. W województwie kujawsko-pomorskim oraz opolskim nie zgłoszono ognisk zakażeń Klebsiella pneumoniae MBL.

Źródło: GIS.