Fizjoterapia: dla kogo, kiedy, czy potrzebujemy skierowania

8 września obchodzimy Światowy Dzień Fizjoterapii. Po lekarzach i pielęgniarkach, fizjoterapeuci to trzeci najliczniej reprezentowany zawód medyczny w Polsce,

Kiedy fizjoterapia pomaga?

- Zawsze pomaga - przekonuje w nadesłanej informacji fizjoterapeuta Mateusz Pepłowski z kliniki Carolina Medical Center w Warszawie. – Działania, jakie podejmuje fizjoterapeuta, pomagają w usunięciu lub zmniejszeniu przeszkody w ludzkim organizmie, która uniemożliwia skuteczny proces samonaprawy organizmu.

Specjalista podkreśla jednak, że fizjoterapeuta wspomaga jedynie proces leczenia, nie leczy. - Znając odpowiednie techniki jest w stanie dobrać różne bodźce, których celem jest mobilizacja naszego organizmu. Nasze ciało doskonale wie, jak ma optymalnie funkcjonować, a w razie potrzeby regenerować się, np. złamana kość po odpowiednim zaopatrzeniu przebudowuje się samoczynnie, to jest automatyczne zaprogramowane - wyjaśnia.

- Problem powstaje wtedy, kiedy nasz organizm nie jest w stanie tych procesów w odpowiednim czasie aktywować, utrzymać i kończyć. Wtedy proces leczenia wymaga ingerencji specjalistów, włączenia farmakoterapii, a coraz częściej również ingerencji chirurgicznej - opisuje fizjoterapeuta.

Kiedy do fizjoterapeuty?

- Jeżeli odczuwamy ból, który jest wynikiem urazu czy wypadku, to w pierwszej kolejności musimy udać się do lekarza, żeby wykonać badania i znaleźć jego przyczynę. Po szczegółowej diagnostyce lekarz zadecyduje o procesie leczenia, bardzo często włączając rehabilitację jako środek wspomagający – zaznacza Mateusz Pepłowski.

Bardzo dużą grupę pacjentów w gabinetach fizjoterapeutycznych stanowią osoby ze schorzeniami neurologicznymi takimi, jak choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane czy udary. - Mimo, że zmiany neurologiczne u takich pacjentów pozostają nieodwracalne, to systematyczna rehabilitacja pozwala im zachować sprawność i samodzielność możliwie jak najdłużej – dodaje fizjoterapeuta.

Kolejne grupy to pacjenci poddający się zabiegom ortopedycznym takim, jak np. wszczepienie endoprotezy czy rekonstrukcja więzadeł.

- Warto taką rehabilitację rozpocząć jeszcze przed operacją, gdyż ma ona na celu zmniejszenie bólu czy redukcję obrzęków i stanów zapalnych, pozwoli też przyśpieszyć powrót do zdrowia po planowanej operacji. Aby efekty utrzymały się i następował dalszy progres, terapia powinna być kontynuowana również po wyjściu ze szpitala - zaznacza ekspert.

Czy potrzebujemy skierowania?

W przypadku rehabilitacji komercyjnej – gdy np. nie możemy pozwolić sobie na oczekiwanie - skorzystać możemy z pomocy doświadczonych, dowolnie wybranych fizjoterapeutów ze swojej okolicy, a skierowanie nie jest wymagane. Natomiast w przypadku rehabilitacji nieodpłatnej niezbędne jest skierowanie od lekarza, u którego leczymy swoje schorzenia.

- Skierowanie niezbędne jest również w przypadku turnusu rehabilitacyjnego czy leczenia sanatoryjnego i uzdrowiskowego. Wówczas ubezpieczyciel decyduje, kto może z takiej oferty skorzystać oraz określa proces rehabilitacji, rodzaj zabiegów i ich częstotliwość - zaznacza Mateusz Pepłowski.

Coraz więcej szpitali oferuje kompleksowe, 6-tygodniowe, nieodpłatne rehabilitacje pooperacyjne – niezwykle ważne w procesie dochodzenia do zdrowia. - To bardzo dobre rozwiązanie, ponieważ to lekarz operujący wie najlepiej, jakie zalecenia powinien otrzymać dany pacjent – uważa ekspert.

Czy dzięki fizjoterapii możemy uniknąć operacji?

To zależy od sytuacji, z jaką mamy do czynienia. Pierwszą grupę stanowią sytuacje, w których operacja jest jedynym rozwiązaniem na powrót do zdrowia. - To są stany zagrażające życiu bądź nagła potrzeba wynikająca z urazu, np. całkowite zerwanie więzadła – nie ma technik rehabilitacyjnych, które mogłyby zaradzić. Należy pamiętać, że najlepszego wyboru dokonamy razem ze specjalistą - podkreśla ekspert.

Kolejną grupę stanowią schorzenia, które mogłyby zostać wyleczone skuteczną i efektywną rehabilitacją, ale np. przez nasze zaniedbanie czy niedopatrzenie zmiany stają się na tyle zaawansowane, że operacja jest koniecznością.

- Tak jest np. ze zmianami zwyrodnieniowymi, które powstały w wyniku chronicznego obciążania. Jeśli zgłosimy się do specjalisty podczas pierwszych faz zmian, które trwają latami i na dodatek nie bolą – jesteśmy w stanie pomóc sobie właśnie rehabilitacją. Jeśli jednak zmiany zwyrodnieniowe przejdą na ostanie poziomy - wówczas nie jesteśmy już w stanie skutecznie rehabilitować danego pacjenta i najprawdopodobniej skończy się to ingerencją chirurgiczną - tłumaczy fizjoterapeuta.

Najbardziej obiecującą grupą pacjentów dla fizjoterapeutów są osoby, u których zmiany strukturalne nie są jeszcze zaawansowane. Wówczas fizjoterapeuta proponuje rozwiązania, które angażują pacjenta na wielu płaszczyznach, m.in. przez dobranie odpowiedniego ruchu i aktywności fizycznej, zmianę diety czy złych codziennych nawyków związanych z funkcjonowaniem organizmu.

Fizjoterapia: czy również dla dzieci?

- Dzieci mogą być poddawane fizjoterapii już od pierwszego dnia życia – wyjaśnia fizjoterapeuta - U niektórych dzieci możemy obserwować pewne odstępstwa w rozwoju motorycznym od wyznaczonych norm, co może być wynikiem wrodzonej wady czy choroby lub jest cechą indywidualną. Warto wówczas zasięgnąć porady lekarza i fizjoterapeuty, którzy dobiorą odpowiednie metody i środki wspomagające rozwój dziecka. Bardzo ważne jest szybkie reagowanie, żeby nie przegapić tzw. złotego okresu, w którym rehabilitacja jest najbardziej skuteczna i efektywna. Pamiętajmy, że dzieci mają kapitalny metabolizm oraz ogromne możliwości do regeneracji organizmu. Im później rozpoczęta rehabilitacja, tym większe zagrożenie nieodwracalnymi zmianami - zauważa ekspert.

Jak zostać fizjoterapeutą?

Fizjoterapeuta otrzymuje tytuł zawodowy po ukończeniu 5-letnich studiów magisterskich, odbyciu półrocznej praktyki zawodowej i po zdaniu państwowego egzaminu uprawniającego do wykonywania zawodu. - Ukończenie studiów i zdobycie tytułu to dopiero początek. Musimy uczyć się przez całe życie - w ramach wielu kursów i szkoleń - dodaje ekspert.

Specjalizacji w zakresie fizjoterapii jest mnóstwo, są to m.in.: fizjoterapia pulmonologiczna, rehabilitacja ortopedyczna, fizjoterapia ginekologiczno-urologiczna, fizjoterapia sportowców czy praca na oddziałach intensywnej terapii. Kierunek, w którym dany fizjoterapeuta chce się rozwijać, zależy w dużej mierze od jego własnych zainteresowań i predyspozycji.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Wynagrodzenia fizjoterapetów: problemy z podwyżkami, KIF chce stworzyć specjalną mapę

“Oblicza Medycyny”. Rola fizjoterapeuty w usprawnianiu pacjenta geriatrycznego