Filip Nowak: dla NFZ najważniejsza jest perspektywa pacjenta

Szerszy zakres kompetencji i danych do przetwarzania

– Z każdym rokiem poszerzamy obszar zadań związanych z opieką nad pacjentami. Finansowanie świadczeń nie wyczerpuje już oczekiwań społecznych. Dziś na barkach NFZ spoczywa nie tylko zarządzanie ogromnymi środkami finansowymi przeznaczonymi na pokrycie kosztów realizacji świadczeń, ale również kształtowanie modelu finansowania ochrony zdrowia i przetwarzanie danych raportowanych przez podmioty medyczne. Do tego dochodzi weryfikacja, że świadczenia są udzielane w standardzie wymaganym i gwarantowanym przez prawo. Ze względu na tak szeroki zakres kompetencji NFZ jest jednocześnie instytucją posiadającą ogromną wiedzę dotyczącą funkcjonowania systemu – wyjaśnia prezes Nowak.

Jego zdaniem, dziś nadszedł czas, by zacząć te dane wykorzystywać w szerszym zakresie z korzyścią dla pacjentów.

– Analiza posiadanych danych pozwala m.in. na określenie okresu hospitalizacji na konkretnym oddziale w danej placówce lub liczby ponownych hospitalizacji po zabiegu. Dzięki tym informacjom pacjenci mogą podjąć decyzję o wyborze placówki, z usług której chcieliby skorzystać – mówi Filip Nowak.

Jak dodaje, wejście w życie ustawy o jakości i bezpieczeństwie pacjenta wyposaży NFZ w odpowiednie narzędzia do monitorowania jakości i finansowego premiowania tych ośrodków, które charakteryzują się najwyższymi standardami.

– Nadzorowaniem jakości udzielanych świadczeń powinna zajmować się instytucja posiadająca wystarczający zasób danych do tego, by dokonać takiej oceny w sposób rzetelny i obiektywny – podkreśla prezes Nowak.

Realne wsparcie dla świadczeniodawców

2022 rok przyniósł Narodowemu Funduszowi Zdrowia wiele istotnych nowych zobowiązań o charakterze systemowym i legislacyjnym. Najważniejsze z nich to zadania wynikające z realizacji noweli ustawy o minimalnym wynagrodzeniu w ochronie zdrowia, wdrożenia opieki koordynowanej w POZ oraz nowego modelu opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży, opartego na trzech poziomach.

– Ubiegły rok był dla systemu opieki zdrowotnej pod wieloma względami przełomowy. Mam tu na myśli z jednej strony zmiany systemowe o absolutnie fundamentalnym znaczeniu, z drugiej ilość środków finansowych, które trafiły do sektora zdrowotnego. Ustawa „7 proc. PKB”, gwarantująca stały wzrost nakładów na zdrowie, pozwoliła na realizację innego bardzo ważnego celu, którym było podniesienie wynagrodzenia minimalnego w sektorze ochrony zdrowia, tak aby pracownicy realnie odczuli ten wzrost, a jednocześnie, by dyrektorzy odzyskali większą kontrolę nad zasobami finansowymi kierowanych przez nich placówek – zaznacza Filip Nowak.

Korekty wymuszone sytuacją makroekonomiczną

Ciężar operacyjny całego procesu spoczywał na barkach NFZ i gdy trzeba było, prezes starał się wspólnie z pracownikami reagować na ewentualne trudności zgłaszane przez świadczeniodawców. Realizacja ustawy była procesem długotrwałym i skomplikowanym, nic zatem dziwnego, że w jego przebiegu ujawniły się kwestie wymagające korekty. Trudności te wynikały nie tyle z jej zapisów, co z zewnętrznych okoliczności makroekonomicznych, które pojawiły się w tym samym czasie, czyli m.in. inflacji i wojny w Ukrainie.

Prezes Nowak podkreśla jednak, że NFZ zaoferował świadczeniodawcom liczne narzędzia stabilizujące finanse szpitali: podniesienie ceny punktu w ryczałcie, mechanizm 16 proc., czyli gwarantujący minimum 16 proc. wzrostu wartości umów w II połowie 2022 r., czy wprowadzenie współczynników korygujących dla szpitali sieciowych I i II poziomu.

W minionym roku nastąpił także wzrost finansowania nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, jak również wyceny świadczeń udzielanych w izbach przyjęć i szpitalnych oddziałach ratunkowych. A od lutego 2023 r. NFZ stopniowo podwyższa do pełnej stawki wycenę za dobę hospitalizacji od pierwszego dnia pobytu pacjenta w placówce.

– Dzięki temu w ciągu roku do szpitali trafi dodatkowo co najmniej 200 mln zł – akcentuje Filip Nowak.

Zapewnia przy tym, że jako prezes NFZ stara się wsłuchiwać w głosy wszystkich interesariuszy systemu i wybierać rozwiązania najkorzystniejsze z perspektywy pacjentów.

– Takim rozwiązaniem korzystnym i oczekiwanym przez pacjentów jest opieka koordynowana w POZ. Jej uruchomienie, ze względu na rozmiar tego przedsięwzięcia, wymagało czasu i kompromisu między Ministerstwem Zdrowia i płatnikiem a realizatorami świadczeń. Dzięki temu udało się zagwarantować stabilne funkcjonowanie POZ, czego efektem było zawarcie umów w tym zakresie świadczeń na czas nieokreślony lub długoterminowy – na 27 miesięcy. Uwzględniliśmy również postulaty środowiska dotyczące zapewnienia środków na zatrudnienie przez świadczeniodawców koordynatorów opieki – przypomina Filip Nowak.

Problemy pediatrii oczekują na rozwiązanie

Które obszary ochrony zdrowia będą w tym roku traktowane przez NFZ priorytetowo? Jednym z nich będzie z pewnością pediatria. Ostatnie lata przyniosły w tej dziedzinie znaczące zmiany: świadczenia pediatryczne zostały wyodrębnione z finansowania ryczałtowego, co było odpowiedzią na postulaty środowiska. Niestety, pandemia COVID-19 oraz specyficzna dla pediatrii sezonowość, rzutująca na obłożenie oddziałów ogólnopediatrycznch, zachwiały kondycją finansową części oddziałów, szczególnie tych zlokalizowanych w powiatach. Prezes Nowak zapewnia jednak, że NFZ analizuje sytuację i stara się reagować na bieżąco.

– Na wyodrębnieniu pediatrii z ryczałtu skorzystały przede wszystkim ośrodki realizujące świadczenia wysokospecjalistyczne. Dostrzegamy jednak specyfikę oddziałów ogólnopediatrycznych. Obecnie wspólnie z ekspertami, realizatorami świadczeń oraz środowiskiem pacjenckim wypracowujemy rozwiązanie z jednej strony zabezpieczające potrzeby zdrowotne populacji pediatrycznej na poziomie powiatów, a z drugiej uwzględniające konieczność bilansowania się oddziałów. Dążymy do tego, by większość świadczeń była realizowana w warunkach ambulatoryjnych, z zachowaniem hospitalizacji w uzasadnionych przypadkach – informuje Filip Nowak.

Regulacje w szpitalnictwie i kurs na promocję zdrowia

W 2023 r. NFZ skoncentruje się również na wdrażaniu opieki koordynowanej oraz na działaniach zmierzających do lepszego dostosowania bazy szpitalnej do potrzeb zdrowotnych polskiej populacji.

– Bez względu na to, kiedy i w jakim kształcie wejdzie w życie ustawa o modernizacji szpitali, a regulacja ta jest bez wątpienia potrzebna, by uporządkować całość tego procesu - fundusz już dziś oferuje podmiotom pomoc w działaniach restrukturyzacyjnych. Staramy się tak dostosowywać produkty rozliczeniowe, by pozwolić szpitalom na optymalizowanie kosztów i lepsze wykorzystanie zasobów kadrowych – mówi Filip Nowak.

Jak zapewnia prezes, NFZ nadal pozostanie też bardzo aktywny na polu profilaktyki i promocji zdrowego stylu życia. Fundusz będzie m.in. nadal rozwijał portal Diety NFZ, w którym są bezpłatne plany żywieniowe, przygotowane pod konkretne problemy zdrowotne, np. cukrzyca, nadwaga, nadciśnienie, depresja.

ZOBACZ TAKŻE: LISTA STU 2022: znamy wyniki plebiscytu!