Eksperci: profilaktyka musi dotrzeć do małych miejscowości

• W dniach 17-18 października 2022 odbywa się Kongres Zdrowie Polaków. Jedna z debat w ramach wydarzenia została poświęcona prezydenckiemu projektowi „Zdrowe życie”.
• Celem projektu, realizowanego przez Kancelarię Prezydenta wspólnie z Ministerstwem Zdrowia, NFZ i PZU Zdrowie, jest przekonanie Polaków do wykonywania badań kontrolnych i przesiewowych oraz do szczepień ochronnych.
• - Dzięki programowi „Zdrowe życie” udało się dotrzeć przede wszystkim do mniejszych miast. Poza czerwcową inauguracją w Warszawie objęły głównie mniejsze ośrodki - mówi prof. Mastalerz-Migas.

Program wystartował w czerwcu. Od tego czasu Mobilna Strefa Zdrowia przemierza kolejne polskie miasta, a pacjenci mogą w niej uzyskać m.in. darmową poradę. Projekt będzie miał charakter ciągły i jak przypominają eksperci, nie jest to pierwsza inicjatywa prezydenta w obszarze zdrowia. Poprzednią było stworzenie Funduszu Medycznego.

Zaburzenia psychiczne: ważna wczesna interwencja

Jakie są oczekiwania medyków zaangażowanych w zaprojektowanie programu „Zdrowe życie”?

- Projekt „Zdrowe życie” uwzględnia zarówno oddziaływania na zdrowie somatyczne, jak i dobrostan psychiczny. (…) Niestety, obserwujemy wzrost zapadalności na zaburzenia emocjonalne i psychiczne w populacji dzieci i młodzieży. Jako środowisko obserwujemy kryzys relacji pomiędzy różnymi grupami: w rodzinie czy w grupie rówieśniczej. (…) Działania w ramach programu ukierunkowane są również na edukowanie w zakresie rozpoznawania swoich emocji i sygnałów, które mogą świadczyć o kryzysie oraz prawidłowych reakcji – wskazała dr Aleksandra Lewandowska, konsultant krajowa w dziedzinie psychiatrii dziecięcej.

PRZECZYTAJ TAKŻE: MZ po raz kolejny wydłuża program “Profilaktyka 40 Plus”. Do kiedy?

Jej zdaniem dla skuteczności działań profilaktycznych w zakresie psychiatrii dziecięcej szczególnie istotna jest współpraca międzysektorowa: ochrony zdrowia z systemem edukacji. Przypomniała też, że działania profilaktyczne, takie jak te podejmowane w ramach programu „Zdrowe życie”, wpisują się w zmiany, jakie zachodzą obecnie w systemie opieki psychiatrycznej dla dzieci. Mowa tu oczywiście o reformie, której głównym celem jest zbudowanie opieki środowiskowej, tak aby do lecznictwa szpitalnego trafiali jedynie pacjenci wymagający specjalistycznej diagnostyki i leczenia. Obecnie nadal dzieci w kryzysie psychicznym są identyfikowane zbyt późno, a w efekcie ich stan zdąży zaostrzyć się na tyle, że alternatywą pozostaje jedynie hospitalizacja. Przyczynami większości kryzysów psychicznych w tej grupie wiekowej są czynniki środowiskowe.

Program “Zdrowe życie”: nawet 30 tysięcy udzielonych porad

W kontekście profilaktyki często przywołuje się medycynę rodzinną i lekarza POZ jako tego, który najlepiej sprawdziłby się w roli specjalisty skutecznie działającego w tym obszarze.

- Dzięki programowi „Zdrowe życie” udało się dotrzeć przede wszystkim do mniejszych miast. Poza czerwcową inauguracją w Warszawie objął on głównie mniejsze ośrodki. Pacjenci mieli okazję wykonać szereg badań, na które w normalnych warunkach zapewne by się nie zdecydowali lub ociągaliby się z wizytą u lekarza. Nie wolno też lekceważyć informacyjno-edukacyjnego znaczenia tego rodzaju działań. Bardzo zależałoby mi, aby ten projekt został maksymalnie poszerzony. Według mnie konieczna jest w tym zakresie współpraca z Ministerstwem Edukacji. Jestem orędownikiem edukacji zdrowotnej od przedszkola. Powinniśmy kłaść nacisk na to, by już najmłodsze dzieci były uczone tego, na czym polega zdrowy styl życia – zwróciła uwagę prof. Agnieszka Mastalerz-Migas, konsultant krajowa w dziedzinie medycyny rodzinnej.

Dotychczas w ramach programu udzielono ok. 30 tysięcy porad zdrowotnych.

Weźmy odpowiedzialność za swoje zdrowie

Jak dodała, często zapominamy o tym, że nasze zdrowie jest wypadkową naszych decyzji zdrowotnych: nawet w 50 proc. kondycja psychofizyczna zależy np. od diety czy aktywności fizycznej. W ocenie ekspertki bardzo ważne jest jak najszersze objęcie badaniami przesiewowymi grup ryzyka m.in. osób starszych. Przypomniała, że nadal warto promować takie programy jak Profilaktyka 40 plus oraz realizowany przez lekarzy rodzinnych program ChUK (profilaktyki chorób układu krążenia), a także programy profilaktyczne z obszaru onkologii np. w kierunku raka płuca czy raka szyjki macicy.

PRZECZYTAJ TAKŻE: MZ nie odpuszcza “Profilaktyki 40 Plus”. Ruszy nowa kampania z loterią

- Od października rozpoczęło się wdrażanie w POZ opieki koordynowanej, póki co w formie fakultatywnej. (…) W jej ramach położymy duży nacisk na profilaktykę, ale też na kompleksową opiekę nad pacjentem z najczęstszymi chorobami przewlekłymi. Pojawią się m.in. porady dietetyczne i edukacyjne – powiedziała prof. Mastalerz-Migas.

Jak zauważył prof. Jarosław Pinkas, Polacy często przejawiają tendencję do zrzucania odpowiedzialności za własne zdrowie na barki lekarzy, urzędników lub polityków.

- Zapominamy, że zdrowie jest w głównej mierze zależne od nas samych, od naszych dobrych zdrowotnych wyborów. Musimy w gąszczu informacji nauczać się docierać do prawdy, do tych działań, które naprawdę są efektywne z punktu widzenia dbania o zdrowie oraz akceptowane przez ekspertów – powiedział prof. Pinkas.

Jak dodał, coraz częściej czerpiemy informacje o zdrowiu z mediów społecznościowych - szczególnie problem ten dotyczy ludzi młodych. Tymczasem, jak wskazał na przykładzie TikToka, nawet 50 proc. pojawiających się tam treści, które dotyczyły szczepień ochronnych wprowadzała odbiorców w błąd.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Mastalerz-Migas: na lekarzach rodzinnych mści się “nieodrobiona lekcja”