Eksperci o przyszłości polskiej neurologii: na jakie wyzwania i potrzeby zwrócili uwagę?

9 września w Polskiej Agencji Prasowej odbyła się prezentacja raportu „Neurologia w Polsce. Stan obecny i perspektywa rozwoju”. Podczas konferencji wypowiedzieli się eksperci, m.in. prof. Konrad Rejdak, prezes PTN, inicjator projektu i prof. Alina Kułakowska, prezes elekt PTN, którzy skomentowali zmiany, jakie zaszły w polskiej neurologii w ostatnich latach. Specjaliści przedstawili także wnioski i rekomendacje zmian systemowych, niezbędne dla poprawy jakości i efektywności opieki neurologicznej w Polsce.

Dynamiczny rozwój kontra braki kadrowe

Prof. Konrad Rejdak zwrócił uwagę na znaczący postęp w diagnostyce i leczeniu chorób neurologicznych. W Polsce w 2022 roku działało 208 oddziałów neurologicznych, które przyjęły około 223 tysiące pacjentów. Poradnie neurologiczne udzieliły ponad 4,5 miliona porad, a w 2023 roku lekarze tej specjalizacji zajmowali się diagnozą i leczeniem około 6 milionów pacjentów. Rozwój ten jest możliwy dzięki zwiększonemu finansowaniu oraz inwestycjom w kadry medyczne i infrastrukturę. Jednakże, jak zaznaczył prof. Rejdak, sytuacja kadrowa jest alarmująca.

– Obecnie liczba neurologów w Polsce jest nieadekwatna do rosnących potrzeb, a co trzeci pracujący neurolog zbliża się do wieku emerytalnego – zwrócił uwagę priof. Rejdak. Wskazał również na brak pielęgniarek neurologicznych, asystentów medycznych oraz koordynatorów opieki, co stanowi poważne wyzwanie dla dalszego rozwoju tej dziedziny i zapewnienia optymalnej opieki nad pacjentem.

Finansowanie i nowe terapie

W 2023 roku wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia na neurologię oscylowały na poziomie 9,3 miliarda złotych, z czego 1,5 miliarda złotych przeznaczono na refundację leków. Z refundacji skorzystało 4,4 miliona pacjentów.

– W latach 2021-2024 refundowano aż 33 nowe cząsteczki i wskazania – mówił prof. Rejdak, podkreślając rosnącą dostępność nowoczesnych terapii.

Profesor Rejdak zwrócił również uwagę na programy lekowe w neurologii, w ramach których, według stanu na 1 lipca 2024 roku, refundowane będą 38 substancje czynne. NFZ wydał na ten cel w 2023 roku 1,5 miliarda złotych. Z leczenia w ramach programów lekowych skorzystało około 48 tysięcy pacjentów.

Według danych ZUS, w 2022 roku wydatki związane z niezdolnością do pracy spowodowaną chorobami neurologicznymi wyniosły 3,3 miliarda złotych, co stanowiło 7,2 proc. ogólnych wydatków na ten cel.

– Spadek liczby dni absencji chorobowej oraz orzeczeń rentowych w latach 2019-2022 może świadczyć o poprawie zdrowia neurologicznego pacjentów – dodaje prof. Rejdak, wskazując na potencjalne efekty poprawy opieki neurologicznej.

Choroby neurologiczne jako priorytet

Profesor Kułakowska z Polskiego Towarzystwa Neurologicznego zaproponowała szereg rekomendacji mających na celu dalszą poprawę stanu polskiej neurologii.

– Choroby neurologiczne powinny stać się strategicznym obszarem w polskim systemie ochrony zdrowia – podkreśliła profesor. Jej zdaniem konieczne jest zwiększenie nakładów na badania naukowe, diagnostykę oraz leczenie. Prof. Kołakowska zaproponowała również powstanie regionalnych ośrodków referencyjnych, które zajmowałyby się najważniejszymi chorobami neurologicznymi. Ważnym elementem jest także poprawa dostępu do rehabilitacji, która odgrywa kluczową rolę w procesie zdrowienia pacjentów neurologicznych.

Priorytety Ministerstwa Zdrowia: rozwój infrastruktury i kadr

Podczas konferencji minister Wojciech Konieczny przedstawił perspektywy Ministerstwa Zdrowia dotyczące rozwoju neurologii w Polsce. Podkreślił, że choć dostrzegany jest dynamiczny rozwój neurologii, który wpisuje się w trendy światowe, przed Polską stoi wiele wyzwań.

– Aby odnieść sukces musimy skupić się na wszystkich dziedzinach neurologii jednocześnie, także na tych mniej spektakularnych – zaznaczył minister.

Konieczny zwrócił uwagę na konieczność inwestycji w kadry medyczne, a także w infrastrukturę. Zaznaczył, że system ochrony zdrowia musi dążyć do jak najszybszego rozpoznania i leczenia chorób neurologicznych, ponieważ opóźnienia w diagnostyce są jednym z kluczowych problemów, które wpływają na stan pacjentów.

– Musimy doprowadzić do sytuacji, w której jak najkrótszy będzie odstęp czasu pomiędzy wystąpieniem pierwszych objawów a postawieniem dobrej diagnozy neurologicznej- dodał. Minister wyraził także zaniepokojenie zjawiskiem zamykania oddziałów neurologicznych z powodu braków kadrowych. Dodał również, że ważnym elementem strategii rozwoju neurologii jest promocja tej specjalizacji wśród młodych lekarzy.

– Dużym zadaniem dla ministerstwa będzie pokazać neurologię jako medycynę przyszłości< jako ważną i ciekawą – zaznaczył minister.

Eksperci zgodnie stwierdzili, że polska neurologia rozwija się dynamicznie, ale stoi przed szeregiem poważnych wyzwań. Braki kadrowe, potrzeba większych nakładów finansowych oraz dalsze rozszerzenie refundacji terapii to główne obszary, na których należy skupić się w najbliższych latach.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Rejdak: liczymy, że czas neurologii nadejdzie