Czerniak – samobadanie może wpłynąć na wczesne rozpoznanie

Czerniak to złośliwy nowotwór skóry o największej dynamice wzrostu zachorowań. Prawdopodobieństwo wyleczenia istnieje we wczesnych stadiach choroby (stanowią ok. 80 proc. rozpoznań). Do najczęstszych objawów czerniaka należą zmiany skórne w postaci ciemnych plamek lub owrzodzeń, które są doskonale widoczne na skórze i możliwe do zaobserwowania bez konieczności stosowania skomplikowanych procedur medycznych. U kobiet obserwuje się je najczęściej na twarzy lub kończynach dolnych, u mężczyzn na tułowiu. Mediana wieku zachorowań jest podobna dla obu płci i wynosi około 50 lat.

Ten nowotwór może dotknąć każdego, jednak istnieją grupy podwyższonego ryzyka, do których zalicza się osoby:
- o jasnej karnacji, jasnym kolorze włosów i niebieskich oczach;
- ze skłonnością do powstawania zmian barwnikowych skóry (pieprzyki);
- posiadające genetyczną skłonność do zachorowań na nowotwory;
- często korzystające z solarium i nie stosujące filtrów ochronnych.

Podejrzane w kierunku czerniaka mogą być zmiany powstałe de novo lub na podłożu istniejącego już znamienia barwnikowego. Najpopularniejsze cechy pomocne w rozpoznaniu podejrzanych znamion, obserwuje się przy pomocy dwóch prostych systemów:
- siedmiostopniowej skali Glasgow (powiększenie- kształt- kolor- stan zapalny- sączenie- zaburzenie czucia- średnica>7mm );
- systemu ABCD (Asymmetry- Borders- Color- Diameter).

Wczesna identyfikacja zmian nowotworowych przy nieobecności przerzutów odległych daje szansę wyleczenia choroby, bez konieczności stosowania długotrwałej i trudnej terapii.

W przypadku zdiagnozowania miejscowych zmian skórnych najefektywniejszą i najszerzej stosowaną metodą leczenia jest miejscowe wycięcie chirurgiczne podejrzanej zmiany. Gdy choroba osiągnęła już fazę zaawansowaną lub znajduje się w stadium rozsiewu, pacjent poddawany jest leczeniu farmakologicznemu (chemioterapia).

Stosując się do kilku prostych zasad, w znacznym stopniu możemy zminimalizować prawdopodobieństwo wystąpienia czerniaka. Do najpopularniejszych sposobów profilaktyki należą:
- unikanie nadmiernego wystawiania skóry na działanie promieni UV;
- stosowanie kremów ochronnych, których filtr jest dobrany do karnacji;
- rezygnacja z solarium;
- noszenie nakrycia głowy i okularów przeciwsłonecznych.