Cukrzyca w ciąży. Wyrównany poziom glikemii ma kluczowe znaczenie dla zdrowia płodu

O tym czym może skutkować nieuregulowana cukrzyca ciężarnej kobiety, mówiono w czwartek (21 września) na debacie nt. "Zdrowa matka - zdrowe dziecko. Osiągnięcia i wyzwania w opiece nad kobietą w ciąży".

Coraz więcej ciężarnych z cukrzycą

Przypomnijmy, że cukrzyca jest jednym z najczęstszych powikłań występujących u kobiet w ciąży, a częstość jej występowania stale rośnie. - Obecnie dotyczy nawet ponad 10 proc. ciężarnych - mówiła prof. Dorota Bomba-Opoń, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, członek zarządu Sekcji Cukrzycy i Chorób Metabolicznych PTGiP.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Cukrzyca w czasie ciąży - jak uniknąć jej powikłań?

Ekspertka dodała, że dzieci matek, które miały cukrzycę ciążową, są m.in bardziej narażone na występowanie otyłości i chorób metabolicznych. - Lecząc prawidłowo cukrzycę w ciąży, i stosując prawidłową opiekę nad takimi kobietami, tak naprawdę dbamy o stan zdrowia przyszłych pokoleń - podkreśliła.

Zmiany glikemii mają wpływ na rozwój płodu

Uczestnicy debaty zaznaczyli, że cukrzyca ciążowa jest taką jednostką chorobową, gdzie działania lecznicze należy podejmować jak najszybciej. U potomstwa matek z nieuregulowaną cukrzycą często bowiem są diagnozowane takie problemy zdrowotne, jak: wady serca, układu nerwowego, czy nerek. Dzieci mogą mieć również dużą masę urodzeniową, co sprawia, że poród siłami natury jest niemożliwy.

Specjaliści podkreślali, że u kobiet w ciąży możemy mieć do czynienia z różnymi postaciami zaburzeń stężenia glukozy we krwi. Zależy to m.in od tego czy kobieta, przed zajściem w ciąże chorowała już na cukrzycę, czy po raz pierwszy rozpoznaną ją w trakcie ciąży. Jak wyjaśniali od tego też zależy postępowanie i leczenie choroby.

Prof. Małgorzata Myśliwiec, kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii, Diabetologii i Endokrynologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, konsultant wojewódzki w dziedzinie endokrynologii i diabetologii dziecięcej wyjaśniała, że na to jakie dziecko urodzi ciężarna z cukrzycą wpływa zmienność glikemii. Dlaczego? - Wiemy, że hiperglikemia bardzo mocno modyfikuje środowisko, w którym się ono rozwija i bardzo niekorzystnie wpływa na praktycznie cały przebieg ciąży. Chodzi m.in. o jej skutki biochemiczne. Pod jej wpływem zmniejsza się m.in bardzo ważny dla rozwoju niemalże każdego narządu kwas dokozaheksaenowy (DHA). Dlatego podkreśla się, że dobre wyrównanie glikemii w czasie ciąży, może zapobiec ewentualnemu uszkodzeniu embrionu - tłumaczyła i zaznaczyła, że dziś można to w prosty sposób osiągnąć dzięki wsparciu ze strony systemów do ciągłego monitorowania glikemii.

Zastosowanie ciągłego monitorowania glikemii w cukrzycy ciążowej

Jak wyjaśniła diabetolożka pacjentka stosując taki monitoring ma pewność, że gdy poziom glukozy przekroczy określone progi, np. spadnie poniżej normy, zostanie o tym poinformowana. Ponadto system pozwala chorej uzyskać wiedzę, jak określony rodzaj i wielkość posiłku, wysiłku fizycznego czy stres wpływają u niej na poziom glikemii.

– Pacjentki stosujące takie rozwiązania technologiczne, są w stanie osiągnąć zalecany wskaźnik TIR (ang. Time in Range — czas przebywania w glikemii docelowej) powyżej 70 proc., czyli niemalże taki jak u osoby zdrowej — tłumaczyła prof. Myśliwiec.

Polska jest jednym z nielicznych krajów, gdzie wykonuje się badania przesiewowe pod kątem cukrzycy ciążowej. Taki skrining ciężarnych, w kraju prowadzony jest już od lat 90. Na tej podstawie wiemy, że liczba kobiet w ciąży z cukrzycą przekraczała 50 tys. rocznie. W 2021 r. takie porody stanowiły 12,5 proc. wszystkich rozwiązań, a w 2022 r. – 16 proc.

Prof Myśliwiec przypomniała, że test obciążenia glukozą (inaczej krzywa cukrowa) jest rutynowym badaniem wykonywanym u kobiet w ciąży pomiędzy 24 a 26 jej tygodniem. Jak zauważyła samo schorzenie może pojawić się jednak dużo wcześniej. Dlatego - jak oceniła- wart by kobiety obciążone jej ryzykiem, badano w tym kierunku już na początkowym etapie ciąży. Tym samym zapewniając pacjentce prawidłowe wyrównanie glikemii, już na początku ciąży. - To czas, w którym występowanie hiperglikemii jest powodem występowania wad rozwojowych u płodu - przypomniała.

Refundacja systemów do ciągłego monitorowania glikemii

Profesor przypomniała, że obecnie z refundacji systemów monitorowania glikemii mogą skorzystać te ciężarne, które przyjmują przynajmniej jedną dawkę insuliny. Jak jedna zaznaczyła od 2024 r. z refundacji będą mogły skorzystać kobiety, które po prostu mają cukrzycę w ciąży.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Prof. Myśliwiec: cukrzyca typu 1 nie może być leczona średnio, musi być leczona bardzo dobrze