Blokada receptorów beta - konsensus ekspertów

Standardowe zalecenia komisji ESC dotyczące stosowania leków blokujących receptory beta-adrenergiczne, ogłoszone w sierpniu ub.r., oparte zostały na zasadzie klasyfikowania (klasa I - III) zgodności opinii ekspertów oraz poziomów wiarygodności (A - C) wyników badań klinicznych. Dotychczas zsyntetyzowane leki tej grupy dzieli się na: 1) nieselektywne - blokujące receptory beta 1 i beta 2 oraz selektywne - silniej wpływające na beta 1 (ale cecha ta zależy od dawkowania i przy wysokich dawkach maleje lub zanika w ogóle); 2) posiadające wewnętrzną aktywność sympatykomimetyczną (ISA) - czyli w pewnych warunkach zarówno blokujące, jak i pobudzające receptor beta, oraz bez ISA; 3) hydrofilne - o krótkim okresie półtrwania i lipofilne - o dłuższym okresie półtrwania, dawkowanych 1 raz dziennie; 4) blokujące zarówno beta, jak i alfa receptory adrenergiczne.
Dokument zawiera tabelaryczne zestawienia wymienionych cech poszczególnych beta-blokerów oraz omówienie podstaw metabolizmu, mechanizmu działania i niepożądanych skutków ubocznych (na układ krążenia, ogólnoustrojowy metabolizm, układ oddechowy, o.u.n., libido), przeciwwskazania i ewentualne interakcje z innymi lekami. Kliniczne korzyści ze stosowania odpowiednich beta-blokerów są udowodnione analizami licznych, szeroko zakrojonych programów badawczych.
W skojarzeniu z innymi lekami szczególne wskazanie do stosowania beta-blokerów stanowią: 1) ostry zawał serca - wskazanie kl. I, poziom wiarygodności A, potwierdzone badaniami ISSIS-1, TIMI II (przy leczeniu trombolitycznym) oraz u leczonych angioplastyką (PAMI, StentPAMI, AirPAMI i CADILLAC); 2) ostre zespoły wieńcowe bez uniesienia ST (NSTEMI); 3) przewlekła choroba niedokrwienna serca; 4) niewydolność serca NYHA II-IV pochodzenia niedokrwiennego i innego typu kardiomiopatiami, z zastrzeżeniami dotyczącymi stopnia dysfunkcji lewej komory; 5) po szczegółowym rozważeniu - leczenie i prewencja zaburzeń rytmu (szczególnie do kontroli częstości rytmu); 6) nadciśnienie tętnicze; 7) przed zabiegami chirurgicznymi; 8) choroby naczyniowo-sercowe w czasie ciąży, ponieważ beta-blokery nie mają działania teratogennego; 9) inne choroby serca i naczyń - po rozważeniu wskazań i przeciwwskazań, gdy korzyści z leczenia przewyższają ryzyko. (PM)
Źródło: Eur. Heart J. 2004, 25: 1341-1362.