Rak jajnika

Wypracowanie jednolitych standardów i ścieżek postępowania w diagnostyce molekularnej nowotworów kobiecych dla całego kraju - to jeden z głównych celów nowo powstałej Koalicji Diagnostyczno- Klinicznej. W jej skład wchodzą przedstawiciele klinicystów, patomorfologów, genetyków i diagnostów molekularnych, a powołało ją Polskie Towarzystwo Ginekologii Onkologicznej (PTGO).

Dziś w trybie ratunkowym nie są refundowane leki na raka jajnika i jajowodu oraz otrzewnej. Po skardze w tej sprawie Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich występuje do Ministerstwa Zdrowia.

Ziarniszczak jajnika, nowotwór rzadki, występujący ze zdecydowanie mniejszą częstotliwością niż rak jajnika, a często mylnie traktowany jak ten rodzaj nowotworu. Co je różni? Jak wygląda leczenie? Dlaczego zastosowanie chemioterapii musi być dokładnie rozważone? Na te pytania odpowiada prof. Mariusz Bidziński, konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii onkologicznej.

Wprowadzenie systemu kompleksowego postępowania diagnostyczno-terapeutycznego, powiązanego z pomiarem efektów klinicznych, premiowanie dobrych wyników leczenia, a także edukacja społeczeństwa na temat nowotworów już od szkoły podstawowej - to jedne z wielu priorytetów w polskiej onkologii, na które wskazują eksperci.

Na Mazowszu jest 27 ośrodków, w których operuje się raka jajnika. Jednak tylko 2-3 z nich ma w tym duże doświadczenie - w reszcie placówek przeprowadza się 1-2 operacje rocznie. Pojawia się pytanie, czy powinny one otrzymywać refundację za taką procedurę, która - co należy zauważyć - jest bardzo wysoko finansowana - mówi dr Anna Dańska-Bidzińska.

W ramach 16. edycji konferencji „Polityka lekowa” odbyła się debata pt. „Największe niezrealizowane potrzeby pacjentów w onkologii”. Specjaliści biorący w niej udział zwrócili uwagę, że mimo dostępu do innowacyjnych terapii w onkologii, wciąż wyzwaniem jest optymalizacja wyceny świadczeń.

Jeśli w rodzinie wystąpił rak piersi lub jajnika, należy zgłosić się do onkologicznej poradni genetycznej. Każda osoba z obciążonym wywiadem rodzinnym może bezpłatnie wykonać badania pod kątem nosicielstwa mutacji genetycznych wysokiego ryzyka, m.in. BRCA1 i BRCA2. Takim testom powinni zostać poddani także mężczyźni. Mogą oni odziedziczyć, np. po swojej mamie, mutacje genów BRCA i przekazać je swoim dzieciom, w tym córkom – przekazali eksperci podczas debaty „Pulsu Medycyny”.

W onkologii nastąpiła rewolucja. Nawet te nowotwory, które jeszcze 10 lat temu dla zdecydowanej większości pacjentów były wyrokami śmierci, teraz stają się chorobami przewlekłymi. Coraz więcej jest terapii spersonalizowanych, czyli uszytych na miarę konkretnego typu nowotworu i stanu pacjenta. Ale w Polsce, choć jest dostęp do bardzo wielu nowoczesnych metod diagnostycznych, np. badań molekularnych, i leczenia, kuleje organizacja.

Tylko w 2023 r. ponad 73 tys. Polek dowie się, że ma raka, a mniej więcej 15 proc. diagnoz wskazywać będzie na nowotwory ginekologiczne. Żaden z nich, odpowiednio wcześnie wykryty i skutecznie leczony, nie musi oznaczać wyroku śmierci. Nowoczesnej diagnostyce i profilaktyce poświęcony jest cykl debat pt. „Wrzesień - miesiąc świadomości nowotworów ginekologicznych”.

Niestety, największym wyzwaniem w obszarze profilaktyki pozostaje rak jajnika – mówi w rozmowie o profilaktyce nowotworów kobiecych narządów płciowych dr hab. n. med. Miłosz Wilczyński, profesor Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki w Łodzi.

Chirurgia wciąż pozostaje podstawową metodą leczenia większości pacjentek z nowotworami ginekologicznymi. Niezwykle istotne jest, aby było to leczenie na najwyższym poziomie, zgodne z europejskimi standardami. Należy przy tym zadbać o sferę seksualną pacjentki, gdyż ma to ogromne znaczenie w procesie zdrowienia.

Opracowany prze polsko-amerykański zespół prosty test może pozwolić w przyszłości na oszacowanie ryzyka raka piersi lub jajnika bez konieczności wykonywani badań genetycznych, a co za tym idzie, tanio i masowo – informuje pismo „Nature Communications”.

Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych przygotowała kiedyś akcję pt. „Wczesne Wykrycie To Życie”. To bardzo piękne i mądre hasło, które mówi o tym, że to my dajemy sobie szansę na życie, zgłaszając się zawczasu na badania profilaktyczne w kierunku nowotworów. Jednak w dalszym ciągu ich znaczenie jest niedoceniane. Polacy niechętnie korzystają z badań profilaktycznych, a jak są za darmo, to kompletnie ich nie szanują – uważa dr n. med. Leszek Smorąg ze Świętokrzyskiego Centrum Onkologii.

Program lekowy B.50 dotyczący leczenia zaawansowanego raka jajnika umożliwia stosowanie u chorych w ramach terapii podtrzymującej niraparybu - leku z grupy inhibitorów PARP. Podczas tegorocznego Kongresu Europejskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej (ESMO) zaprezentowano kolejne wyniki badania klinicznego, które potwierdzają, że stosowanie tego leku wpływa na wydłużenie czasu wolnego od progresji choroby oraz życia pacjentek.

Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP) Europejskiej Agencji Leków (EMA) rekomenduje, aby nie stosować preparatu Rubraca (kamsylan rukaparybu) jako leczenia trzeciego rzutu w przypadku raka jajnika, jajowodów lub otrzewnej u pacjentek z mutacją BRCA, u których nastąpił nawrót choroby/raka po co najmniej dwóch chemioterapiach opartych na platynie i które nie mogą być poddane dalszej terapii z użyciem platyny.