Co doradzić osobie, która wybiera się na urlop w gorące kraje? Przede wszystkim wizytę u lekarza medycyny podróży i, oczywiście, zabranie dobrze wyposażonej apteczki podróżnej. Nikt nie planuje choroby w czasie urlopu, ale takie sytuacje się zdarzają.

„Podróżni powinni sobie zdawać sprawę z odrębności opieki medycznej w tropikach. Jest tam naprawdę niewielu lekarzy i szpitali, zwłaszcza na obszarach wiejskich, a wyposażenie placówek medycznych zdecydowanie odbiega od europejskich standardów” — przestrzega dr n. med. Ewa Duszczyk z Kliniki Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Malarią można się zakazić w ponad 100 krajach świata

„Przede wszystkim należy się zorientować, czy na danym terenie występuje malaria, a następnie wybrać metodę profilaktyki. Nie wszyscy lekarze się na tym znają, dlatego warto odbyć konsultację w certyfikowanym centrum medycyny podróży” — mówi dr Duszczyk.

Malaria (zimnica) stanowi główną infekcyjną przyczynę zgonów wśród podróżujących. W Polsce jest kilkadziesiąt rozpoznań rocznie tej pasożytniczej choroby. Zagrożenie malarią dotyczy większości osób udających się w tropiki, ponieważ rejony malaryczne występują w ponad 100 krajach świata. Regiony, gdzie niebezpieczeństwo zakażenia jest największe to Afryka Subsaharyjska oraz niektóre wyspy Oceanii, ale  obszary malaryczne znajdują się również w Azji, Ameryce Południowej i Środkowej.

Skuteczność dobrze dobranych i właściwie stosowanych leków zapobiegających malarii wynosi ponad 90 proc. Zażywanie preparatu przeciwmalarycznego należy rozpocząć jeszcze przed wyjazdem do strefy malarycznej, kontynuować podczas całego pobytu w rejonie zagrożonym oraz od jednego do czterech tygodni (w zależności od preparatu) po powrocie do domu.

„To są leki stosowane w chemioprofilaktyce. Powinny być odpowiednio dobrane i dawkowane ściśle według zaleceń lekarza” — przestrzega dr Duszczyk.

Biegunka dręcząca turystów

Biegunka podróżnych stanowi jeden z najczęstszych problemów zdrowotnych osób, które przybywają do krajów rozwijających się. Przeciętnie w ciągu miesiąca pobytu w takich miejscach 20-50 proc. podróżnych skarży się na biegunkę. Pomimo działań w celu poprawy warunków sanitarnych, w wielu krajach strefy tropikalnej zagrożenie biegunką u podróżujących nie zmieniło się w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat.
Największe ryzyko zachorowania dotyczy turystów udających się do Indii i okolicznych państw, krajów Afryki, Azji Południowo-Wschodniej oraz Ameryki Łacińskiej. Drobnoustrojami wywołującymi większość zachorowań u turystów są bakterie z gatunku Escherichia coli.

„Niektórzy pacjenci nie chcą brać żadnych środków przeciwbiegunkowych. Wierzą w cudowną moc C2H5OH” — mówi dr Duszczyk.

Leczenie ma na celu łagodzenie dolegliwości i zapobieganie powikłaniom, głównie w postaci zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Ważnym zaleceniem jest wprowadzenie ścisłej diety i zwiększenie podaży płynów, tak aby nie dopuścić do odwodnienia. Można również zastosować doustne preparaty nawadniające zawierające glukozę oraz elektrolity. Warto się zaopatrzyć w takie środki jeszcze przed podróżą. Dorośli mogą łagodzić dolegliwości biegunkowe przyjmując leki hamujące perystaltykę jelitową (np. loperamid). Dobre efekty daje połączenie takich leków z antybiotykiem.

Podręczne zabezpieczenie

„Wielkość apteczki podróżnej zależy od tego, czy wyjeżdża jedna osoba, czy więcej, jaki jest cel podróży, jak długo tam będziemy, w jakich warunkach. Wiadomo, że inną jej zawartość zaproponujemy osobie, która spędzi wakacje przy basenie w pięciogwiazdkowym hotelu, a inną wybierającej się na trekking po amazońskiej dżungli” — przypomina dr Duszczyk.

„Większość pacjentów uważa, że jeśli kupią leki w kraju docelowym, to będą one lepiej przystosowane do tamtejszych warunków. Należy ich uczulić, by unikali kupowania farmaceutyków w krajach rozwijających się, bo bardzo często leki te nie spełniają standardów” — dodaje dr Duszczyk.

Apteczka musi być odpowiednio zabezpieczona. Leki powinny być w opakowaniach oryginalnych.

SZCZEPIENIA
Obowiązkowe i zalecane

Szczepienia obowiązkowe nie podlegają dyskusji — jeżeli zgodnie z międzynarodowymi przepisami należy się zaszczepić, to trzeba bezwzględnie to zrobić. Konsekwencją ich braku może być zakaz wjazdu do danego państwa. Obowiązkowe jest np. szczepienie przeciwko żółtej febrze (żółta gorączka) w przypadku podróży do tropikalnych krajów Afryki i Ameryki Południowej (lista tych państw dostępna jest na stronach internetowych Światowej Organizacji Zdrowia lub amerykańskiego Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), a także w poradniach medycyny podróży). Zalecane są szczepienia przeciwko: WZW typu A i B, durowi brzusznemu, chorobie meningokokowej oraz kleszczowemu zapaleniu mózgu. Należy rozważyć także szczepienie przeciwtężcowe — dorośli powinni przyjmować dawkę przypominającą co 10 lat.

Optymalny termin szczepienia przeciw WZW typu A to 4 tygodnie przed wyjazdem. Jednak dopuszczalne i skuteczne jest szczepienie nawet w dniu wyjazdu, co jest związane z długim okresem inkubacji choroby (2-6 miesięcy).

Na krótko przed wycieczką dorosły podróżny może również przyjąć dawki przypominające szczepionek przeciwko chorobie Heinego-Medina, wspomnianemu tężcowi, błonicy, durowi brzusznemu.W przypadku niektórych szczepionek uzyskanie optymalnej ochrony przed zachorowaniem wymaga podania kilku dawek. Podróżny może skorzystać z tzw. przyspieszonych schematów tych szczepień; w przypadku obu szczepionek realizacja tego schematu trwa trzy tygodnie.

 

CEL: KRAJE ROZWIJAJĄCE SIĘ
Co włożyć do apteczki podróżnej

• Leki stosowane stale przez turystę (z zapasem na wypadek opóźnienia powrotu);
• leki przeciwmalaryczne zalecone przez lekarza przed wyjazdem;
• środki przeciwbiegunkowe i doustne preparaty nawadniające;
• leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz łagodzące objawy przeziębienia i zapalenia gardła;
• leki przeciwalergiczne, stosowane m.in. w przypadku ukłuć owadów;
• środki przeciwko chorobie lokomocyjnej;
• antybiotyki, gdy przewidywane są trudności z dostępem do opieki medycznej podczas podróży, po wcześniejszym przeszkoleniu w zakresie ich stosowania;
• preparat łagodzący objawy poparzenia słonecznego, kosmetyk z filtrem UV;
• maść lub krem o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym;
• krople do oczu z antybiotykiem oraz krople łagodzące podrażnienia spojówek;
• środek do dezynfekcji ran i skaleczeń;
• środki pierwszej pomocy i materiały opatrunkowe (plastry, gaziki, bandaże itp.);
• inne, w zależności od potrzeb turysty: repelenty i środki owadobójcze, moskitiera, małe nożyczki, pęseta, termometr;
• prezerwatywy i środki antykoncepcyjne.

• Leki stosowane stale przez turystę (z zapasem na wypadek opóźnienia powrotu);
• leki przeciwmalaryczne zalecone przez lekarza przed wyjazdem;
• środki przeciwbiegunkowe i doustne preparaty nawadniające;
• leki przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz łagodzące objawy przeziębienia i zapalenia gardła;
• leki przeciwalergiczne, stosowane m.in. w przypadku ukłuć owadów;
• środki przeciwko chorobie lokomocyjnej;
• antybiotyki, gdy przewidywane są trudności z dostępem do opieki medycznej podczas podróży, po wcześniejszym przeszkoleniu w zakresie ich stosowania;
• preparat łagodzący objawy poparzenia słonecznego, kosmetyk z filtrem UV;
• maść lub krem o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym;
• krople do oczu z antybiotykiem oraz krople łagodzące podrażnienia spojówek;
• środek do dezynfekcji ran i skaleczeń;
• środki pierwszej pomocy i materiały opatrunkowe (plastry, gaziki, bandaże itp.);
• inne, w zależności od potrzeb turysty: repelenty i środki owadobójcze, moskitiera, małe nożyczki, pęseta, termometr;
• prezerwatywy i środki antykoncepcyjne.

 

SPOSOBY NA OWADY
Repelentowa osłona

Większość dostępnych w sklepach repelentów zawiera DEET, czyli meta-N,N-dietylotoluamid, związek odstraszający owady, nietoksyczny i niedrażniący skóry. Substancja chroni m.in. przed meszkami, komarami, kleszczami, muchami końskimi i tse-tse. Preparaty o kilkunastoprocentowej zawartości DEET są skuteczne do 60 minut; zawierające DEET w stężeniu 20-30 proc. działają kilkanaście godzin.
Za repelent o najmniejszej szkodliwości toksykologicznej uznaje się ikardynę. Badania wykazały, że preparaty zawierające 20 proc. substancji aktywnej mogą skuteczne zabezpieczać przed komarami do 14 godz., a przed muchami oraz muchami końskimi przez 8 godz.
W 2000 roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła ten preparat najlepszym spośród dostępnych repelentów.

Co doradzić osobie, która wybiera się na urlop w gorące kraje? Przede wszystkim wizytę u lekarza medycyny podróży i, oczywiście, zabranie dobrze wyposażonej apteczki podróżnej. Nikt nie planuje choroby w czasie urlopu, ale takie sytuacje się zdarzają.

„Podróżni powinni sobie zdawać sprawę z odrębności opieki medycznej w tropikach. Jest tam naprawdę niewielu lekarzy i szpitali, zwłaszcza na obszarach wiejskich, a wyposażenie placówek medycznych zdecydowanie odbiega od europejskich standardów” — przestrzega dr n. med. Ewa Duszczyk z Kliniki Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawskiego Uniwersytetu MedycznegoMalarią można się zakazić w ponad 100 krajach świata„Przede wszystkim należy się zorientować, czy na danym terenie występuje malaria, a następnie wybrać metodę profilaktyki. Nie wszyscy lekarze się na tym znają, dlatego warto odbyć konsultację w certyfikowanym centrum medycyny podróży” — mówi dr Duszczyk.Malaria (zimnica) stanowi główną infekcyjną przyczynę zgonów wśród podróżujących. W Polsce jest kilkadziesiąt rozpoznań rocznie tej pasożytniczej choroby. Zagrożenie malarią dotyczy większości osób udających się w tropiki, ponieważ rejony malaryczne występują w ponad 100 krajach świata. Regiony, gdzie niebezpieczeństwo zakażenia jest największe to Afryka Subsaharyjska oraz niektóre wyspy Oceanii, ale  obszary malaryczne znajdują się również w Azji, Ameryce Południowej i Środkowej. Skuteczność dobrze dobranych i właściwie stosowanych leków zapobiegających malarii wynosi ponad 90 proc. Zażywanie preparatu przeciwmalarycznego należy rozpocząć jeszcze przed wyjazdem do strefy malarycznej, kontynuować podczas całego pobytu w rejonie zagrożonym oraz od jednego do czterech tygodni (w zależności od preparatu) po powrocie do domu.„To są leki stosowane w chemioprofilaktyce. Powinny być odpowiednio dobrane i dawkowane ściśle według zaleceń lekarza” — przestrzega dr Duszczyk.Biegunka dręcząca turystówBiegunka podróżnych stanowi jeden z najczęstszych problemów zdrowotnych osób, które przybywają do krajów rozwijających się. Przeciętnie w ciągu miesiąca pobytu w takich miejscach 20-50 proc. podróżnych skarży się na biegunkę. Pomimo działań w celu poprawy warunków sanitarnych, w wielu krajach strefy tropikalnej zagrożenie biegunką u podróżujących nie zmieniło się w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat. Największe ryzyko zachorowania dotyczy turystów udających się do Indii i okolicznych państw, krajów Afryki, Azji Południowo-Wschodniej oraz Ameryki Łacińskiej. Drobnoustrojami wywołującymi większość zachorowań u turystów są bakterie z gatunku Escherichia coli.„Niektórzy pacjenci nie chcą brać żadnych środków przeciwbiegunkowych. Wierzą w cudowną moc C2H5OH” — mówi dr Duszczyk.Leczenie ma na celu łagodzenie dolegliwości i zapobieganie powikłaniom, głównie w postaci zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Ważnym zaleceniem jest wprowadzenie ścisłej diety i zwiększenie podaży płynów, tak aby nie dopuścić do odwodnienia. Można również zastosować doustne preparaty nawadniające zawierające glukozę oraz elektrolity. Warto się zaopatrzyć w takie środki jeszcze przed podróżą. Dorośli mogą łagodzić dolegliwości biegunkowe przyjmując leki hamujące perystaltykę jelitową (np. loperamid). Dobre efekty daje połączenie takich leków z antybiotykiem. Podręczne zabezpieczenie„Wielkość apteczki podróżnej zależy od tego, czy wyjeżdża jedna osoba, czy więcej, jaki jest cel podróży, jak długo tam będziemy, w jakich warunkach. Wiadomo, że inną jej zawartość zaproponujemy osobie, która spędzi wakacje przy basenie w pięciogwiazdkowym hotelu, a inną wybierającej się na trekking po amazońskiej dżungli” — przypomina dr Duszczyk.„Większość pacjentów uważa, że jeśli kupią leki w kraju docelowym, to będą one lepiej przystosowane do tamtejszych warunków. Należy ich uczulić, by unikali kupowania farmaceutyków w krajach rozwijających się, bo bardzo często leki te nie spełniają standardów” — dodaje dr Duszczyk. Apteczka musi być odpowiednio zabezpieczona. Leki powinny być w opakowaniach oryginalnych.