Stwardnienie rozsiane (SM)

23 września w Zabrzu otwarto Centrum Kompleksowej Diagnostyki i Leczenia Stwardnienia Rozsianego . Placówka oferuje pacjentom pełną opiekę medyczną, nowoczesną rehabilitację oraz interdyscyplinarne wsparcie. Specjaliści podkreślają, że szybkie rozpoczęcie leczenia jest kluczowe dla zachowania sprawności chorych.

Zasadne jest poszerzenie wskazań klinicznych do stosowania toksyny botulinowej typu A oraz kontynuacja leczenia pacjentów od 18. roku życia w poszerzonych wskazaniach w ramach programu lekowego B.57. Jest to wypełnienie założeń ciągłości opieki od pediatrycznej, sprawowanej w ośrodkach neurologii dziecięcej, do opieki nad pacjentem dorosłym w ośrodkach neurologicznych — tłumaczy neurolog dziecięca prof. Justyna Paprocka.

Dorównujemy innym krajom europejskim w dostępności do nowoczesnych terapii SM. Jednak szeroki wachlarz leków w połączeniu z niezwykle złożonym obrazem klinicznym tej choroby może stwarzać trudności w wyborze optymalnej metody leczenia – mówili specjaliści podczas dwudniowej konferencji MS Experts Meeting, poświęconej stwardnieniu rozsianemu.

Podczas XXV Zjazdu Polskiego Towarzystwa Neurologicznego (Białystok, 11-14 września 2024 r.) odbędzie się sesja "Zacznij, Zaufaj, Zastosuj - kladrybina w tabletkach jako terapia wysoce skuteczna na wczesnym etapie leczenia SM", którą poprowadzi prof. dr hab. Konrad Rejdak wraz z ekspertami — prof. dr hab. Alicją Kalinowską i prof. dr hab. Aliną Kułakowską. Gościem specjalnym wydarzenia będzie prof. Gavin Giovannoni.

Postępowanie rehabilitacyjne postrzegane w sposób szeroki powinno obejmować wszystkich pacjentów ze stwardnieniem rozsianym. Ważne, aby było ono indywidualnie dopasowane do aktualnego stanu funkcjonalnego, potrzeb i możliwości chorego – tłumaczy prof. Halina Bartosik-Psujek.

Obecny poziom wycen diagnostyki i leczenia w neurologii sprawia, że zdecydowana większość oddziałów neurologicznych jest nierentowna. Do tego dochodzą zasady finansowe dotyczące realizacji programów lekowych, których aktualnie w Polsce w obszarze leczenia chorób neurologicznych jest 17. Do programów lekowych kwalifikowanych jest coraz więcej pacjentów, a ich obsługa pochłania wiele czasu i wymaga dużego nakładu pracy neurologów i całego personelu, co stanowi obciążenie dla budżetów szpitali. Konieczne są pilne zmiany w tym zakresie, zwłaszcza biorąc pod uwagę aktualne trendy demograficzne i epidemiologię – podkreśla prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz.

Żyjemy obecnie w erze skutecznego leczenia immunomodulującego. Co więcej, obecnie terapie o wysokiej skuteczności są w Polsce refundowane dla pacjentów ze stwardnieniem rozsianym od samego początku choroby, hamując jej aktywność, występowanie rzutów i zmian rezonansowych — tłumaczy prof. Monika Adamczyk-Sowa.

Najczęstszym typem pozagałkowego zapalenia nerwu wzrokowego jest to związane ze stwardnieniem rozsianym. Jednocześnie jest to jeden z najbardziej charakterystycznych symptomów stwardnienia rozsianego (SM), dotyczący nawet 60 proc. chorych — tłumaczy prof. Konrad Rejdak.

Polscy pacjenci ze stwardnieniem rozsianym (SM) mają obecnie w ramach programu lekowego dostęp do bardzo wielu terapii immunomodulujących, które pozwalają spowolnić, a nawet zatrzymać postęp choroby. Dużym osiągnięciem refundacyjnym jest możliwość zastosowania leków o wysokiej skuteczności na wczesnym etapie. W portfolio tych preparatów brakuje jeszcze jednej cząsteczki — kladrybiny. Klinicyści podkreślają, że jej obecność byłaby niezwykle istotna ze względu na unikatowy mechanizm działania.

Postęp, jaki w ostatnich latach nastąpił w leczeniu stwardnienia rozsianego (SM) pozwala obecnie w dużym stopniu na indywidualizację terapii. Potwierdza to przypadek kliniczny pacjentki, który przedstawia neurolog dr hab. med. Alicja Kalinowska, prof. Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu, prezes elekt Sekcji Stwardnienia Rozsianego i Neuroimmunologii Polskiego Towarzystwa Neurologicznego.

W leczeniu stwardnienia rozsianego stosuje się dwa modele terapii immunomodulującej – model eskalacyjny, w którym zaczyna się od leków o niższej skuteczności, oraz model HETA, gdzie od razu stosuje się leki o wysokiej skuteczności. Wybór zależy od wielu czynników, a leczenie powinno mieć zawsze charakter personalizowany – tłumaczy neurolog prof. Monika Adamczyk-Sowa.

Markery laboratoryjne stosowane w diagnostyce stwardnienia rozsianego mają dziś wciąż wiele ograniczeń. Należy jednak zaznaczyć, że biomarkery — wbrew powszechnej opinii — to nie tylko cząsteczki, które oznaczamy w płynach ustrojowych pacjentów, ale także parametry uzyskiwane np. z badań radiologicznych — tłumaczy dr hab. Alicja Kalinowska.

Przed rozpoczęciem leczenia i w jego trakcie każda osoba ze stwardnieniem rozsianym (SM) powinna być poddawana ocenie ryzyka infekcyjnego z uwzględnieniem zarówno czynników specyficznych dla konkretnego pacjenta, jak i konkretnej terapii. Bardzo istotnym elementem profilaktyki chorób infekcyjnych są odpowiednie szczepienia ochronne — zaznacza prof. Mariusz Stasiołek.

Ocena funkcji poznawczych oraz ich monitorowanie wciąż nie są standardem w opiece nad pacjentami z SM w Polsce. Niestety, zaburzenia poznawcze często nie są przez system ochrony zdrowia traktowane jako jeden z priorytetowych problemów u osób z SM, mimo że doświadcza ich od 40 do 70 proc. chorych. To tym większy błąd, gdy weźmiemy pod uwagę wiek, w którym diagnozowana jest ta choroba – tłumaczy Monika Łada, prezeska Fundacji StwardnienieRozsiane.info.

Nowe badania potwierdzają związek wirusa Epsteina-Barr (EBV) ze stwardnieniem rozsianym (SM) i wskazują na bardziej złożone, niż sądzono, podłoże tej choroby - informuje pismo „PLOS Pathogens”.