Wykład mgr Joanny Niedziałek z Krajowego Punktu Kontaktowego, przedstawiający możliwości pozyskiwania funduszy unijnych w ramach programu Horyzont 2020, wzbudził zrozumiałe zainteresowanie słuchaczy. Świadczyła o tym liczba osób zgłaszających się po wizytówki pani Joanny, co dobrze rokuje dla napływu przyszłych wniosków do KPK.

Po części wprowadzającej spotkania nadszedł najbardziej oczekiwany moment ogłoszenia wyników konkursu.

Genialnie prosty system transplantacyjny

Do drugiego etapu Złotego Skalpela 2015 zakwalifikowało się 10 projektów. Wśród nich bezkonkurencyjny okazał się nowoczesny system transplantacji, czyli łańcuchowe przeszczepienie nerek.

„Zabieg polega na tym, że przynajmniej trzy pary dawca-biorca wymieniają się nerkami w przypadku, gdy bezpośrednie przeszczepienie w parach jest niemożliwe z uwagi na niezgodność grup krwi lub niekompatybilność immunologiczną” — wyjaśniał kierownik zespołu transplantacyjnego ze szpitala Dzieciątka Jezus w Warszawie prof. Artur Kwiatkowski. Aby do tego doszło, w Katedrze i Klinice Chirurgii Ogólnej i Transplantacyjnej tego szpitala powstał interdyscyplinarny zespół, w skład którego weszli: chirurdzy, interniści, nefrolodzy, transplantolodzy, immunolodzy, anestezjolodzy, radiolodzy, kardiolodzy, urolodzy, psycholog oraz koordynator żywego dawcy. Zabiegi pobrania nerki wykonano nowoczesną, małoinwazyjną metodą laparoskopii zewnątrzotrzewnowej z ręczną asystą w technice 3D. Realizując ten projekt, warszawski zespół dołączył do innych wiodących ośrodków transplantacyjnych na świecie wykonujących tego rodzaju operacje.

„Nie ulega wątpliwości, że przeprowadzenie tego typu zabiegu po raz pierwszy w Polsce i towarzysząca temu akcja medialna poprawiły rozpoznawalność polskiej transplantologii na arenie międzynarodowej i korzystnie przyczyniły się do szerzenia świadomości na temat transplantologii w polskim społeczeństwie” — podkreślił prof. Piotr Wysocki, jeden z jurorów konkursu.

Podobnego zdania był prof. Piotr Kuna, dyrektor Szpitala im. Norberta Barlickiego w Łodzi, który zauważył, że zespół prof. Kwiatkowskiego swoim osiągnięciem przełamuje stereotypy myślenia i pokazuje, że w Polsce też można zrobić coś dobrego dla innych. „Powinien być przykładem nie tylko znakomitej pracy zespołu transplantacyjnego, ale też ludzkiego poświęcenia się dla innych ze strony dawców i promować pozytywne wzorce osobowościowe” — powiedział prof. Piotr Kuna.

Każdy z członków jury nominował trzy najlepsze projekty. Oceniając je, brali oni pod uwagę przede wszystkim wkład w rozwój opieki zdrowotnej w Polsce w trosce o dobro pacjenta i szanse na upowszechnienie ocenianego rozwiązania. „Rozwiązanie łańcuchowego przeszczepu jest zarazem genialne w swej prostocie i może być zastosowane w każdym ośrodku transplantacyjnym” — podsumował prof. Leszek Czupryniak.

Zwycięski zespół odebrał z rąk Bożenny Płatos, kierownika Naukowej Fundacji Polpharmy grant w wysokości 10 tys. zł na rozwój działalności naukowej.

Pożyteczne, niezbędne, przełomowe

Innowacjami są nie tylko nowe technologie czy nowe leki, ale także mądre zmiany organizacyjne — podkreślali jurorzy. Niektórzy z nich za taki uznali projekt dotyczący Książeczki Zdrowia Dziecka badanego przed urodzeniem. „Moim zdaniem, to rozwiązanie warte promowania, tanie, proste, łatwe do szerokiego wprowadzenia. Obejmie ok. 400 tysięcy kobiet w ciąży, ograniczy wykonywanie po kilka razy tych samych badań, umożliwi szybsze wychwytywanie patologii, którymi będzie można z sukcesem zająć się przed urodzeniem dziecka” — wyliczał zalety projektu prof. Piotr Kuna. Podobnie ważny wydaje się pomysł stworzenia pierwszej w Polsce Kliniki Kardiologii Płodu. Biorąc pod uwagę, że w ciągu ostatnich 10 lat obserwujemy zwiększający się co roku odsetek prenatalnego wykrywania wrodzonej wady serca, takie miejsce wydaje się wręcz niezbędne.

Jurorzy docenili także projekt „Program wykorzystania trójwymiarowych technik obrazowania u dzieci ze złożonymi wrodzonymi wadami serca ICZMP”. Ten projekt „dotyczy absolutnie nowatorskich i niezwykle trudnych technik operacyjnych u płodów. Okazuje się, że wczesna interwencja u płodu jest często skuteczniejsza niż leczenie już po urodzeniu. To podejście, choć bardzo nowatorskie i dotyczące nielicznych chorych, zasługuje na wyróżnienie i promowanie, bo jest to przyszłość medycyny i dotyczy szczególnej grupy chorych — nienarodzonych dzieci, u których można z punktu widzenia medycyny prenatalnej w połączeniu z genetyką naprawić prawie wszystko i zapewnić długie życie w zdrowiu” — napisał w uzasadnieniu swoich wyborów prof. Kuna.

„Choć to już 7. edycja konkursu, wciąż cieszy się on niesłabnącą popularnością. To namacalny dowód, jak wiele dzieje się w polskiej medycynie, a dla nas gwarancja wielu ciekawych tematów” — zauważyła Monika Wysocka, sekretarz konkursu.

Do takich należy z całą pewnością projekt „Pierwsze w Polsce wszczepienie sztucznych nici ścięgnistych z dostępu przez minitorakotomię oraz koniuszek serca, bez krążenia pozaustrojowego pod kontrolą przezprzełykowej echokardiografii trójwymiarowej z wykorzystaniem systemu Neochord” przeprowadzone w Oddziale Kardiochirurgii Allenort/Medicover w Warszawie. „To znakomity, nowoczesny sposób leczenia niektórych typów niedomykalności mitralnej. Wszczepienie sztucznych nici ścięgnistych oraz dopasowanie ich długości wykonano z bardzo ograniczonego dostępu, na bijącym sercu, bez krążenia pozaustrojowego. Metoda jest niezwykle nowatorska, wpisuje się na listę najbardziej spektakularnych osiągnięć kardiochirurgii” — uważa prof. Janusz Skalski, laureat konkursu Złoty Skalpel z 2013 roku za innowacyjne zabiegi wszczepiania sztucznych komór serca (Berlin Hart) u najmłodszych pacjentów.

Tak naprawdę każdy z projektów, który przeszedł do II etapu konkursu, zasługuje na wyróżnienie i osobną uwagę, dlatego o każdym napiszemy szczegółowo w kolejnych wydaniach „Pulsu Medycyny”.

• Krzysztof Jakubiak - redaktor naczelny „Pulsu Medycyny”
• prof. Leszek Czupryniak - były prezes Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, członek Zarządu Głównego Europejskiego Towarzystwa Badań nad Cukrzycą (EASO), kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
• dr hab. Andrzej Horban - konsultant krajowy w dziedzinie chorób zakaźnych, zastępca dyrektora ds. medycznych Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie, prezes Polskiego Towarzystwa Naukowego AIDS
• prof. Piotr Kuna - dyrektor Szpitala Klinicznego im. Norberta Barlickiego w Łodzi, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, członek Zarządu Polskiego Towarzystwa Alergologicznego
• prof. Grzegorz Opolski - kierownik I Katedry i Kliniki Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
• prof. Bolesław Rutkowski - Klinika Nefrologii, Transplantacji i Chorób Wewnętrznych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
• dr hab. Piotr Wysocki - zastępca dyrektora ds. innowacyjności, rozwoju i badań klinicznych w Zachodniopomorskim Centrum Onkologii, prezes Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej
• prof. Janusz Skalski - kierownik Kliniki Kardiochirurgii Dziecięcej UJ CM w Krakowie
• Agata Łapińska-Kołodzińska - Polpharma

• wkład w rozwój opieki zdrowotnej w Polsce w trosce o dobro pacjenta,
• możliwość usprawnienia pracy personelu medycznego,
• szanse na upowszechnienie ocenianego rozwiązania,
• aspekty ekonomiczne.