Do roboty!

od redaktora

Wraz ze zmianą ekipy rządzącej pojawiają się nadzieje, że to, co wymaga załatwienia, zostanie załatwione, ale też obawy, że coś, co dobrze działa, zostanie zepsute. Rozgorączkowanym politykom trudno się skupić na ustaleniu priorytetów i opracowaniu strategii działania, dlatego podsyłam subiektywny przegląd życzeń i rekomendacji — do wykorzystania (z powołaniem się na źródło). 1. Efektywność wyceny i finansowania leczeniaKolejny, czwarty raz z rzędu, wybory wygrała partia zapowiadająca zlikwidowanie NFZ. Czy tym razem to zostanie zrealizowane? Wydaje się, że formuła centralnego, ogólnokrajowego NFZ się wyczerpała i potrzebna jest decentralizacja zarządzania środkami publicznymi. Warto wydzielić osobne, wyspecjalizowane fundusze: jeden finansujący leczenie szpitalne, drugi finansujący medycynę rodzinną i przychodnie, trzeci refundujący leki, być może przydałby się także wyspecjalizowany fundusz dla terapii onkologicznych. 2. Likwidacja biurokracji lekarskiejKonieczne jest radykalne zmniejszenie biurokracji narzuconej lekarzom, ograniczenie liczby obowiązkowych raportów, sprawozdań itd. Lekarz powinien głównie zajmować się pacjentem, a w biurokratycznych obowiązkach mogą go wyręczać np. asystenci medyczni. Trzeba informatyzować procedury i rozliczenia, szeroko wykorzystywać Internet, rozwijając telemedycynę i e-zdrowie, tak aby czas pracy lekarzy mógł być efektywnie wykorzystany.3. Uproszczenie finansowania i rozliczaniaWprowadźmy wreszcie płacenie za wyniki leczenia, a nie za wykonane procedury. Pozostawmy lekarzom swobodę leczenia oraz kierowania na badania i zabiegi, przy jednoczesnym kontrolowaniu ich decyzji od strony kosztów. Przyda się receptariusz sformułowany przez ministerstwo i AOTMiT wspólnie z samorządem lekarskim. 4. Sieć szpitali publicznychNie warto nadal udawać, że każdy szpital jest równy. Mimo używania różnej terminologii, większość ekspertów dostrzega konieczność utworzenia sieci specjalistycznych szpitali publicznych, prowadzonych przez wojewodów, zapewniających gwarantowane świadczenia wszystkim obywatelom. Prowadzenie szpitali powiatowych można pozostawić samorządom, ale warto zmienić model ich funkcjonowania, aby nie były nastawione na zysk, tylko na zapewnienie potrzeb mieszkańców, zgodnie z mapami potrzeb, i uzupełniały ofertę placówek sieci.5. Koszyk podstawowych świadczeń gwarantowanychNiby wszyscy się zgadzają, że nie można utrzymywać fikcji w postaci obietnicy, że każdy obywatel ma prawo do wszystkich świadczeń za darmo, ale fikcja trwa. Wcześniej czy później trzeba powiedzieć prawdę i stworzyć listę procedur niefinansowanych przez państwo. 6. Współpłacenie pacjentów w formie ubezpieczenia dodatkowego za procedury specjalistyczne O dodatkowym ubezpieczaniu mówią zwykle ci, którzy wybory przegrywają. Ale przed tą decyzją także nie uciekniemy. Może warto skopiować system obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych, tak aby każdy obywatel musiał wykupić ubezpieczenie dodatkowe, wybierając jego zakres, i w zależności od tego płacąc określoną stawkę. Do tego musiałby powstać specjalny fundusz płacący składkę za osoby niezamożne.7. Rejestry chorych i usług medycznychKiedy wreszcie każda osoba będzie miała swoje konto z danymi medycznymi? Kiedy wreszcie powstaną rejestry chorych oraz zestawienia epidemiologiczne dla populacji? To podstawa, elementarz każdego systemu ochrony zdrowia. Bez tego wszystkie inne działania będą narażone na błędy i zbędne koszty.8. Zwiększenie liczby pracujących lekarzyKonieczne jest szybkie i znaczące zwiększenie liczby miejsc na bezpłatnych studiach lekarskich, szerszy dostęp do specjalizacji, zwiększenie liczby miejsc rezydenckich. W tym samym stopniu interes publiczny wymaga postawienia tamy dla wyjazdów z Polski wykształconych za publiczne pieniądze specjalistów. System kredytowanych grantów spłacanych po rozpoczęciu pracy zawodowej i zezwalanie na wyjazd z Polski pod warunkiem spłacenia kosztów studiów rozwiązałby od razu oba te problemy.9. Przemyślana refundacja lekówPotrzeba przejrzystej i długofalowej polityki lekowej, która weźmie pod uwagę nie tylko kontrolę bieżących wydatków, ale także refundację najnowszych leków o udowodnionej skuteczności, zwłaszcza tych obniżających koszty pośrednie. Konieczne jest wprowadzenie wreszcie e-recepty i innych rozwiązań, które powstrzymają nadmierną konsumpcję leków i stworzą mocniejszą presję cenową na producentów zarówno leków oryginalnych, jak i generycznych.10. Transparentność Kierunkiem zmian powinno być zatrudnianie się lekarza tylko w jednym miejscu pracy, w jednym sektorze — albo publicznym, albo prywatnym. Kontakty lekarzy z koncernami farmaceutycznymi muszą być całkowicie transparentne, więc warto skorzystać z rozwiązań innych krajów, gdzie np. szkolenia można prowadzić tylko za pośrednictwem samorządu lekarskiego. Każde działanie, które zmniejsza ryzyko konfliktu interesów, będzie z korzyścią dla lekarzy. W dodatku spowoduje obniżenie kosztów producentów leków, co z kolei pomoże w obniżaniu ich cen.