Braster jest oparty na autorskiej technologii hermetyzacji termooptycznych związków ciekłokrystalicznych, wynalezionej przez polskich naukowców pod kierownictwem dr. inż. Henryka Jaremka. „Za pomocą naszego urządzenia kobiety będą mogły regularnie wykonywać badania piersi w domu, dzięki temu szybciej wykryć zmiany nowotworowe, zwłaszcza złośliwe. Wierzymy, że braster może realnie wpłynąć na przeżywalność kobiet chorych na raka piersi” — mówi współtwórca urządzenia.

Matryce ciekłokrystaliczne plus urządzenie rejestrujące

Obrazowanie termiczne (termografia) nie jest nową metodą — znana jest chociażby rodzicom, którzy stosują termometry dotykowe mierzące temperaturę ciała dziecka przez zetknięcie z powierzchnią czoła. Już w latach 80. XX wieku amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) uznała ją za obiecującą metodę wspierającą diagnostykę i wykrywanie wczesnych objawów chorobowych w organizmie człowieka. Badanie termograficzne monitorujące aktywność naczyń krwionośnych pozwala np. ujawnić wczesne symptomy martwicy kończyn w przypadku cukrzycy. 

Termografia okazała się także obiecującą metodą we wczesnym wykrywaniu nowotworów piersi. W tym zastosowaniu nie mogła być jednak dotychczas w pełni wykorzystana ze względu na ograniczone możliwości systemów informatycznych, mocy obliczeniowej komputerów oraz brak technologii produkcji matryc ciekłokrystalicznych na skalę przemysłową. Doświadczenie dr. inż. Henryka Jaremka, który od ponad 30 lat pracuje nad nowymi możliwościami zastosowań termotropowych związków ciekłokrystalicznych, pozwoliło opracować taką technologię i stworzyć pierwsze na świecie urządzenie z wykorzystaniem termografii kontaktowej do badania piersi w warunkach domowych. 

„Inżynierowie firmy Braster stworzyli unikatowe ciekłokrystaliczne matryce oraz urządzenie rejestrujące, które pozwalają na badanie różnicy temperatury poprzez bezpośredni kontakt aktywnej części urządzenia z ciałem ludzkim, w tym przypadku z powierzchnią piersi kobiety — mówi dr hab. n. med. Paweł Basta z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiego Towarzystwa Ginekologii Onkologicznej. — Termografia kontaktowa w porównaniu z termografią zdalną ma wiele istotnych zalet, zarówno medycznych, użytkowych, jak i ekonomicznych. Jako metoda komplementarna do istniejących metod diagnostycznych może przyczynić się w znacznym stopniu do poprawy wyników diagnostycznych raka piersi”.

Regularna kontrola w domu

Rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem u kobiet (25 proc.) i najczęstszą nowotworową przyczyną zgonu (14 proc.). Spośród wszystkich kobiet ze stwierdzonymi nowotworami 36 proc. stanowią chore na raka piersi. Wczesne wykrycie nowotworu zwiększa szanse na całkowite wyleczenie. Najpowszechniej stosowane dziś metody diagnostyczne piersi — mammografia i ultrasonografia — są zlecane przez lekarza dopiero na etapie specjalistycznej opieki. Brak nieinwazyjnej, skutecznej, niedeterminowanej wiekiem pacjentek, stosunkowo prostej w obsłudze oraz taniej metody, która mogłaby być stosowana na początkowym etapie diagnozowania, dało podwaliny rozwojowi urządzenia braster. 

W odróżnieniu od standardowych metod diagnostycznych, braster umożliwia obrazowanie czynnościowe, tzn. wskazuje te zmiany w piersi, które emitują ciepło. Rozwój zmian o charakterze złośliwym generuje gwałtowny wzrost liczby nowych naczyń krwionośnych w obrębie tworzącego się guza, a także związany z nim zwiększony metabolizm tkankowy, wywołujący wzrost temperatury miejsc chorobowo zmienionych. W przypadku raka piersi, procesy te manifestują się na powierzchni skóry jako obszary podwyższonej temperatury o zróżnicowanych konturach. Zjawisko to nosi nazwę efektu dermotermicznego. Wykrywanie różnic temperatury powierzchni badanych obszarów skóry (piersi) oraz interpretacja wyników tych pomiarów stanowią istotę działania urządzenia. 

Skuteczność metody została potwierdzona w badaniach klinicznych prowadzonych m.in. w Wojskowym Instytucie Medycznym i Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. „Postęp techniki w obszarach sztucznej inteligencji, informatyki i telemedycyny pozwolił naukowcom i inżynierom na stworzenie innowacyjnego urządzenia, które będzie wykorzystywane przez kobiety w warunkach domowych, pozwalając im na samodzielne przeprowadzenie badania, zastępującego dotychczasowe niedoskonałe metody badania palpacyjnego. Urządzenie to, jako komplementarne z uznanymi metodami diagnostyki raka piersi, może znacząco przyczynić się do zwiększenia wykrywalności nowotworów we wczesnym stadium” — tłumaczy dr n. med. Agnieszka Byszek, dyrektor medyczny w firmie Braster. 

Urządzenie działa poprzez kompatybilną aplikację mobilną, którą będzie można bezpłatnie zainstalować w telefonie komórkowym (smartfon) lub tablecie. „Aplikacja poprowadzi kobietę przez całe badanie, a następnie umożliwi przesłanie uzyskanych obrazów i danych do systemu telemedycznego Braster. Tam automatyczne systemy oparte na sztucznej inteligencji ocenią otrzymany obraz termograficzny i wygenerują właściwą informację, która zostanie przesłana na indywidualne konto użytkowniczki. W przypadku pojawienia się niepokojącej zmiany, kobieta otrzyma informację o konieczności zgłoszenia się do lekarza w celu pogłębionej diagnostyki. Samo urządzenie jest całkowicie bezpieczne, a wykonane badanie nieinwazyjne” — wyjaśnia dr Agnieszka Byszek. 

Z kobietą za rękę

Kobieta rozpoczynając korzystanie z brastera, będzie poproszona o wypełnienie krótkiej ankiety. Status zdrowotny kobiety oraz informacje czy cierpi na choroby współistniejące pozwoli ocenić, czy są jakieś parametry, które mogą mieć wpływ na interpretację obrazu termograficznego. 

„Oferując konkretnej kobiecie naszą usługę, chcemy się nią zaopiekować kompleksowo. W przypadku gdy badanie naszym urządzeniem będzie sugerowało konieczność dalszej diagnostyki, nie zostawimy kobiety samej. Planujemy rozpocząć współpracę z certyfikowanymi ośrodkami medycznymi, dysponującymi sprawdzonym zapleczem sprzętowym. Listę takich miejsc dostanie każda kobieta, która będzie chciała zweryfikować niepokojące ją wyniki” — mówi dr Byszek. 

Korzystanie z urządzenia ma zastąpić samobadanie palpacyjne. Będzie polegało na wykonaniu jednego badania w miesiącu, zgodnie z sugestią między 2-3. a 13. dniem cyklu, bo wtedy wyniki są najbardziej wiarygodne. Urządzenie jest dedykowane kobietom zdrowym, z obciążeniem rodzinnym lub stwierdzoną mutacją genu BRCA1/2. „Przygotowujemy algorytmy do oceny wyników badania kobiet po epizodzie choroby nowotworowej i leczeniu przeciwnowotworowym, po którym może zmienić się obraz termiczny piersi” — zapowiada przedstawicielka firmy. 

Uzupełnienie tradycyjnej diagnostyki

Skuteczność urządzenia została potwierdzona w 2013 roku w badaniu klinicznym ThermaCrac, w którym wzięło udział ponad 700 Polek w kilku referencyjnych ośrodkach diagnostycznych w Polsce. „Chodziło o porównanie skuteczności urządzenia w wykrywaniu i różnicowaniu patologii piersi względem standardowych metod diagnostycznych. Wyniki pokazały, że możemy uznać tę metodę za uzupełnienie tradycyjnych metod, takich jak mammografia i USG piersi” — mówi dr Paweł Basta, który sprawował nadzór nad prowadzonymi testami. 

Kontaktowe badanie termograficzne — poprzedzone zebraniem wywiadu medycznego wśród pacjentek i dokonaniem pomiaru temperatury powierzchni ich ciała — wykonywano jednorazowo podczas wizyty w poradni. Badano czułość i swoistość względem standardowych metod wykrywania patologii piersi (wynosiła odpowiednio: 72 proc. i 58 proc. dla całej populacji). Co więcej, czułość procedury multimodalnej — łączącej badanie termograficzne i mammograficzne — względem całej metody diagnostycznej wynosiła aż 96 proc., co wyraźnie wskazuje na znaczące podwyższenie skuteczności przy połączeniu obu procedur. Badanie wykazało bardzo obiecujące wyniki, jeśli chodzi o czułość detekcji, zwłaszcza u kobiet, które miały tłuszczową budowę piersi, a także u młodszych kobiet, u których mammografia nie jest wskazana.

Obecnie trwa badanie ThermaAlg potwierdzające skuteczność urządzenia oraz systemów interpretacyjnych. Wyniki badania zostaną przedstawione przed wprowadzeniem urządzania na rynek jeszcze w 2016 roku. Wraz z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego przygotowywane jest kolejne badanie medyczne Innomed, które obejmie ponad 3 tys. kobiet. Ma ono potwierdzić skuteczność termografii kontaktowej jako metody przesiewowej raka piersi oraz wspomagającej standardowe procedury diagnostyczne. Badanie finansowane jest przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju.