Na początku obecnego wieku skonstruowano cewnik Symplicity do wykonywania denerwacji nerek metodą przezskórną z zastosowaniem techniki ablacyjnej. Badania na zwierzętach potwierdziły bezpieczeństwo metody — zabieg denerwacji nie wiązał się z naruszeniem struktury naczynia. Gojenie się miejsc poddanych działaniu energii obserwowano u większości zwierząt w okresie do 30 dni po zabiegu. Po 6 miesiącach nie stwierdzono tworzenia się blaszek miażdżycowych w miejscu emisji energii.

W 2009 r. ukazały się wyniki pierwszego badania przeprowadzonego u ludzi — Symplicity HTN-1 — które wykazało istotne obniżenie ciśnienia tętniczego u chorych z opornym nadciśnieniem tętniczym poddanych zabiegowi denerwacji nerek. W badaniu uczestniczyło pięć ośrodków w Europie i Australii, w tym zespół z Instytutu Kardiologii w Krakowie pod kierownictwem prof. Jerzego Sadowskiego.

Prace były kontynuowane, a ich rezultatem stało się opublikowanie w 2010 r. wyników badania z randomizacją Symplicity HTN-2. Wykazano w nim skuteczność hipotensyjną denerwacji nerek w grupie poddanej zabiegowi w porównaniu z grupą, w której zabiegu nie wykonano. W badaniu uczestniczył zespół Instytutu Kardiologii w Warszawie (obecnie Narodowego Instytutu Kardiologii w Warszawie) pod kierownictwem prof. Adama Witkowskiego i prof. Andrzeja Januszewicza.

W kolejnych latach badania toczyły się dwutorowo. Utworzono Polski Rejestr Denerwacji Nerek (RDN-POL) koordynowany przez Instytut Kardiologii (koordynator: dr hab. n. med. Jacek Kądziela). Zabiegi wykonywano w kilku ośrodkach w Polsce: Warszawie, Krakowie, Gdańsku, Poznaniu, Zabrzu, Katowicach i Zamościu. Wstępne obserwacje, dokonane przez zespół Instytutu Kardiologii w Warszawie, dotyczące skuteczności zabiegu u chorych z opornym nadciśnieniem tętniczym i obturacyjnym bezdechem sennym (OBS) kontynuowano w postaci jednoośrodkowego badania klinicznego z randomizacją II fazy (główni badacze: prof. nadzw. Aleksander Prejbisz i dr n. med. Ewa Warchoł-Celińska). Wykazano, że przeprowadzenie zabiegu denerwacji nerek u chorych z opornych nadciśnieniem tętniczym i OBS wiąże się nie tylko z istotnym obniżeniem ciśnienia tętniczego, ale także z korzystnym wpływem na przebieg OBS. 

KOMENTARZE

Korzyść z denerwacji nerek mogą odnieść chorzy z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym

Prof. dr hab. n. med. Andrzej Januszewicz, kierownik Kliniki Nadciśnienia Tętniczego Narodowego Instytutu Kardiologii w Warszawie, konsultant krajowy w dziedzinie hipertensjologii:

Badanie SPYRAL HTN-OFF wskazuje na możliwość zastosowania denerwacji nerek u chorych z nieleczonym nadciśnieniem tętniczym. Wyniki tego badania wpisują się w programy badawcze prowadzone w Narodowym Instytucie Kardiologii i pozwalają na wyodrębnienie kolejnej grupy chorych, którym ten zabieg może przynieść korzyści (po pacjentach z opornym nadciśnieniem tętniczym oraz z obturacyjnym bezdechem sennym).

Dzięki denerwacji nerek część pacjentów uniknie leczenia hipotensyjnego

Dr hab. n. med. Aleksander Prejbisz, prof. Narodowego Instytutu Kardiologii w Warszawie z tamtejszej Kliniki Nadciśnienia Tętniczego:

Niestosowanie się do zaleceń lekarskich jest jednym z głównych powodów nieosiągania docelowych wartości ciśnienia tętniczego u znacznego odsetka chorych na NT. Badanie SPYRAL HTN-OFF wykazało, że denerwacja nerek może być związana z istotnym obniżeniem ciśnienia tętniczego i brakiem konieczności włączenia leczenia hipotensyjnego u części chorych poddanych zabiegowi. Może to eliminować problem niestosowania się do zaleceń.

Wpływ denerwacji nerek na zmniejszenie aktywności współczulnej

Dr hab. n. med. Piotr Dobrowolski, Klinika Nadciśnienia Tętniczego Narodowego Instytutu Kardiologii w Warszawie:

Badanie SPYRAL HTN-OFF wykazało skuteczność denerwacji nerek u chorych w początkowych etapach rozwoju nadciśnienia tętniczego. Należy pamiętać, że te etapy charakteryzują się zwiększoną aktywnością układu współczulnego. Interesujące może być przeprowadzenie dłuższej obserwacji w celu wykazania wpływu zmniejszenia aktywności współczulnej w wyniku zabiegu z ryzykiem rozwoju powikłań narządowych, a także z ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych i zgonu.