Taka sama maturzystka urodzona w Szwecji, która zostaje tam pielęgniarką nie jest żadną pomocnicą pana doktora, ale uczestniczy w procesie diagnostycznym pacjenta; ma prawo do samodzielnego myślenia, bo to ona obserwuje go przez kilka godzin dziennie, a nie lekarz. 

Szwedzka pielęgniarka stoi na czele zespołu terapeutycznego złożonego z asystentek, fizjoterapeutów i terapeutów zajęciowych. Oczywiście, ostateczną decyzję podejmuje zawsze lekarz, który nie waha się wysłuchać i przemyśleć partnerskich uwag pielęgniarki. Szwedzki pracodawca ma obowiązek dbać również o rozwój zawodowy, który będzie uwzględniał potrzeby wynikające z obowiązków zawodowych pielęgniarki lub położnej. 

Świnoujście od szwedzkiego Ystad dzieli tylko 180 kilometrów promem. Niby ta sama Unia Europejska, a jakże inny wyraz troski o pacjenta. Równoprawny model relacji lekarz/pielęgniarka-pacjent jest ciągle niedościgłym ideałem w naszej służbie zdrowia. Do doskonałości trzeba dążyć, eliminując wszystko, co leży na drodze do jej osiągnięcia. A zatem partnerska troska o chorego będzie w pełni możliwa wówczas, gdy z polskich szpitali zniknie zjawisko nękania psychicznego, dyskryminacji i prześladowania w miejscu pracy. 

Zdumiewa mnie jednak, że wiele doświadczonych już pielęgniarek nie poradziło sobie po latach z żalem medycznego niespełnienia i nadal nosi go w sobie. Ośmieszanie młodych lekarzy i studentów w salach chorych przez pielęgniarki jest ciągle tego dowodem. Czynnikiem, który podgrzewa ten konflikt, jest przepaść finansowa, jaka ciągle dzieli te dwie najistotniejsze dziś szpitalne profesje. Najwyższy czas, by pożegnać się z tymi niemądrymi fobiami, uprzedzeniami, pretensjami i resentymentami lekarzy i pielęgniarek. Bo cierpi na tym nie tylko pacjent, ale i zdrowy rozsądek.

Powiem szczerze, że pozytywnie mnie zatkało, kiedy dowiedziałem się że resort zdrowia zmierza ku temu, aby lekarze pierwszego kontaktu wspólnie z pielęgniarką i położną oferowali pacjentom więcej badań specjalistycznych. To mogłaby być prawdziwa uwertura do nowoczesnego partnerstwa. Idzie przecież o to, by prowadzili wspólne listy pacjentów, którzy dzięki temu otrzymywaliby kompleksową, skoordynowaną opiekę medyczną. Jeśli lekarz i pielęgniarka wykonują pracę w jednym miejscu, łatwiej uzgadniać sposób opieki nad pacjentem, np. planować działania profilaktyczne i diagnostyczne, zapewnić wykonywanie zastrzyków czy analizować historię choroby pacjenta. 

Tymczasem środowisko pielęgniarskie tupnęło nogą: po co zmieniać coś, co funkcjonuje i współpraca gabinetów lekarzy i pielęgniarek układa się bardzo dobrze. Korporacja pielęgniarska przypomina, że pielęgniarka jest samodzielnym zawodem. Obawia się, że jeśli pielęgniarka przeszłaby do pracy do przychodni lekarskiej, nie miałaby w ogóle czasu, aby jeździć do obłożnie chorych. Zajmowałaby się tylko robieniem zastrzyków w przychodni i pisaniem raportów. 

Dziś pielęgniarka rodzinna może wybrać pomiędzy dwiema formami wykonywania zawodu: etatem w przychodni lekarza rodzinnego oraz działalnością gospodarczą i samodzielnie podpisanym z NFZ kontraktem na świadczenia pielęgniarskie. W Małopolsce zaledwie co trzecia, a w Wielkopolsce już tylko co dziesiąta pielęgniarka pozostała na etacie. Reszta z nich uważa, że lekarze nie są zbyt hojni. Jeśli przychodnia lekarza rodzinnego ma na etacie pielęgniarkę i świadczy też takie usługi, dostaje z funduszu co miesiąc ok. 7150 zł. Niestety, w ramach pensji pielęgniarki nie otrzymują często nawet połowy tej kwoty.

Lekarz i pielęgniarka powinni tworzyć zgrany duet, nawet jeśli niezbyt się lubią. Bo na dobrą sprawę nie chodzi o to, kto na czym gra, ale kto komu akompaniuje. Czułe ucho pacjenta bez trudu wychwyci, kto fałszuje i nie trzyma tonacji. Poza tym nic nie stoi na przeszkodzie, aby to pielęgniarki zatrudniały w swoich podmiotach leczniczych lekarzy. I to nie będzie wcale zamach stanu.

[email protected]