Rak nie musi boleć

Onkolodzy szacują, że z powodu bólu nowotworowego cierpi w Polsce ok. 200 tys. osób. Ból może pojawić się na każdym etapie choroby, dlatego pacjenci powinni być leczeni paliatywnie i przeciwbólowo od początku do samego końca procesu terapeutycznego.

Podstawową metodą leczenia bólu u chorych na nowotwór jest farmakoterapia — ocenia się, że jest ona skuteczna u ok. 90 proc. pacjentów. Standard takiego postępowania określa drabina analgetyczna Światowej Organizacji Zdrowia (drabina WHO), zgodnie z którą stosuje się regularnie słabsze lub silniejsze leki przeciwbólowe w zależności od natężenia bólu. Wiodącą rolę w terapii bólu (zarówno nowotworowego, jak i nienowotworowego) o średnim i dużym stopniu natężenia odgrywają analgetyki opioidowe. Spośród wszystkich znanych środków farmakologicznych wywierają one najsilniejszy efekt przeciwbólowy i są niezastąpione w leczeniu zarówno silnych bólów ostrych, jak i przewlekłych, niezależnie od etiologii. Około 90 proc. pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową wymaga zastosowania opioidów, w tym najsilniejszych leków z trzeciego szczebla drabiny WHO. W Polsce istnieje jednak wiele barier utrudniających skuteczne leczenie bólu u pacjentów onkologicznych. Na czym one polegają? Co należy zrobić, aby je usunąć i pomóc cierpiącym pacjentom? Jak zwalczyć opioidofobię? O tym mówią eksperci. OpioidyTylko na receptę RpwStosowanie leków opioidowych wiąże się z prawnymi uregulowaniami, utrudniającymi dostęp do nich potrzebującym pacjentom. W Polsce są one przepisywane na specjalnym formularzu recepty, oznaczonym symbolem Rpw. Lekarze zwracają uwagę, iż wymogi dotyczące sposobu przepisania opioidu są nadmiernie asekuracyjne. Wpisanie wielu elementów niestosowanych w przypadku innych leków zabiera czas wizyty lekarskiej. Paradoksalnie, obowiązujący system nastawiony jest bardziej na dbanie o dobro osób, które w sposób nielegalny mogłyby wejść w posiadanie takich leków i ucierpieć w wyniku ich niemedycznego użycia niż chorych, dla których zastosowanie takiego leku jest jedyną metodą złagodzenia cierpienia.Warto wiedziećCo wchodzi w zakres opieki paliatywnejOpieka paliatywna to całościowe postępowanie medyczne, psychologiczne, rehabilitacyjne oraz wsparcie socjalne i duchowe dla chorych na przewlekłe choroby niepoddające się leczeniu przyczynowemu, choroby znacznie ograniczające egzystencję oraz na choroby nowotworowe w stadium znacznego zaawansowania i w okresie terminalnym. To także czynne wsparcie rodziny chorego w okresie choroby ich bliskiego oraz po jego śmierci, o ile tego wymagają. Taka jest definicja opieki paliatywnej wg WHO. Swym działaniem opieka paliatywna obejmuje: zapobieganie i uśmierzanie bólu, łagodzenie objawów ubocznych prowadzonej terapii, cierpień psychicznych i duchowych, wsparcie socjalne chorych oraz zapewnienie pomocy ich rodzinom w czasie trwania choroby i po ich śmierci, w okresie żałoby; prowadzi do poprawy i utrzymania najwyższej możliwej jakości życia oraz do stworzenia warunków dla godnej śmierci.ZDANIEM EKSPERTÓW