Objawy depresyjne w reakcji na stratę

Diagnoza psychodynamiczna: W kontekście psychodynamicznego opisu reakcji pacjenta na stratę w procesie leczenia można obserwować trzy sytuacje: żałobę, depresję endogenną i dystymię. Żałobę w terminologii medycznej można określić jako depresję egzogenną, reaktywną, czyli reakcję adaptacyjną pacjenta na stresujące zdarzenie. Depresja endogenna jest zaburzeniem psychicznym o znacznym nasileniu objawów, a dystymia — utrwaloną formą dolegliwości depresyjnych trwających co najmniej dwa lata.

W procesie leczenia już sama diagnoza choroby przewlekłej jest dla pacjenta sytuacją utraty czegoś ważnego w życiu codziennym. Wydaje się, że naturalną reakcją pacjenta na tę sytuację jest żałoba. Umożliwia ona przepracowanie straty i przystosowanie na nowo do rzeczywistości, która jest już inna, bo uwzględnia brak. Erik Erikson w analogiczny sposób opisuje rozwój psychospołeczny człowieka, wskazując, że przezwyciężanie kryzysów umożliwia człowiekowi progres, dzięki któremu osiąga on wyższy poziom integracji z rzeczywistością. Przemiana wewnętrzna w trakcie żałobyOczywiście jest to proces indywidualny. Wyobraźmy sobie np. jak trudny proces adaptacji czeka pacjenta po zawale lub epizodzie psychotycznym. Jeśliby odnieść tę sytuację do rozstania z partnerem życiowym, to można powiedzieć, że najbardziej boli nie tyle rozstanie z tą konkretną osobą, co świadomość utraty pewnej wewnętrznej części siebie, która oparta była na marzeniach, planach i inwestycjach związanych z tą relacją. Wszystko to uświadamia skalę przemiany wewnętrznej, która dokonuje się w pacjencie w trakcie żałoby, by mógł żyć dalej w zgodzie np. z diagnozą choroby, uwzględniając nowe warunki i ograniczenia. Potocznie depresja wymieniana jest (obok gniewu, targowania się, mechanizmów zaprzeczania i racjonalizacji) jako jeden z etapów żałoby. Przyjmuje się, że żałoba trwa od sześciu do dwunastu miesięcy. W odniesieniu do terminów medycznych, jeśli nasilone objawy trwają co najmniej dwa tygodnie — mówilibyśmy o epizodzie depresji, depresji egzogennej, reaktywnej, zwiazanej z reakcją pacjenta na stresujące zdarzenie.