Nieocenione korzyści z telemedycyny

Obserwujemy dynamiczny rozwój technologii umożliwiających śledzenie losów pacjentów poza placówkami ochrony zdrowia, w miejscu ich zamieszkania, pracy czy wypoczynku. Rozwiązania te, objęte wspólną nazwą telemedycyny, pozwalają na zwiększenie efektywności procesu diagnostyki, leczenia i rehabilitacji pacjenta. Co zrobić, aby wprowadzić telemedycynę do codziennej praktyki kardiologicznej? Będzie to główny temat „Forum Europejskiego: Telemedycyna — czas wdrożenia”, z udziałem lekarzy, polityków, menedżerów ochrony zdrowia i przedstawicieli administracji państwowej, podczas kongresu BEATA — Baltic Electrocardiology Autumn — Telemedicine and Arrhythmia, który odbędzie się 10-11 października.

Trzy pytania do dr hab. n. med. Przemysława Mitkowskiego wiceprzewodniczącego komitetu naukowego Kongresu:1 Czy telekardiologia jest nieuniknionym warunkiem postępu w profilaktyce, leczeniu i rehabilitacji?  Telekardiologia jako metoda znana jest od lat. Dopiero jednak postęp technologiczny notowany w ostatnich latach pozwolił na wyprowadzenie jej z fazy eksperymentu klinicznego i włączenie do codziennej praktyki medycznej. Znany jest fakt, że rewelacyjnych wyników randomizowanych prób klinicznych nigdy nie udało się osiągnąć w codziennej praktyce. W dużej części jest to spowodowane tym, że pacjenci uczestniczący w badaniach stanowili tylko część (tę zdrowszą) populacji z danym schorzeniem. Podkreśla się jednak także fakt, że chorzy uczestniczący w badaniach częściej byli obserwowani przez lekarza (wizyty kontrolne). Telekardiologia pozwala zdalnie monitorować postęp choroby, powikłania, przebieg procesu rehabilitacji. Pacjent nie musi każdorazowo przyjeżdżać do szpitala czy poradni — wystarczy transmisja danych do ośrodka sprawującego opiekę. Taki system jest korzystniejszy dla pacjenta (częstsze kontrole, szybsza interwencja w sytuacjach tego wymagających), ale również dla systemu opieki zdrowotnej (chory nie musi przyjeżdżać, a zatem absorbować personelu, który może w tym czasie zająć się tymi, którzy rzeczywiście wymagają korekty leczenia czy programu rehabilitacji).2 Jakie są najważniejsze obszary zastosowania rozwiązań telemedycyny w kardiologii?Dla mnie jednym z najważniejszych zastosowań klinicznych telemedycyny jest możliwość zdalnego kontrolowania kardiologicznych wszczepialnych urządzeń elektronicznych, przede wszystkim kardiowerterów-defibrylatorów (ICD), ale także stymulatorów serca (PM). System pozwala na kontrolę podstawowych parametrów elektrycznych urządzenia (stan baterii, impedancja elektrod, amplituda sygnałów wewnątrzsercowych, energii stymulacji). Znacznie zmniejsza to liczbę koniecznych osobistych wizyt w poradni kontroli urządzeń, a dodatkowo umożliwia szybkie (praktycznie w ciągu 24-godzin) wykrycie nieprawidłowości w działaniu układu ICD i PM. Pozwala to uchronić chorego przed skutkami uszkodzenia układu, zwłaszcza nieprawidłowymi interwencjami wysokoenergetycznymi (bardzo bolesne) i utratą skutecznej stymulacji (mogącej doprowadzić do utraty przytomności lub nawet śmierci). Dodatkowo urządzenia wszczepialne w kardiologii potrafią gromadzić dane o stanie klinicznym chorego: częstości pracy serca, dziennej aktywności fizycznej, zaburzeniach rytmu, w tym migotania przedsionków (bardzo ważnego u chorych z niewydolnością serca po wszczepieniu układu resynchronizującego) czy wolemii w klatce piersiowej. Wszystkie te elementy mogą pozwolić na rozpoznanie pogorszenia wydolności serca i wczesne wdrożenie takiego postępowania, aby chorego uchronić przed koniecznością leczenia szpitalnego. 3 Co można zrobić, aby upowszechnić telemedycynę w codziennej praktyce kardiologicznej?Wydaje się, że najważniejsze jest podjęcie decyzji o finansowaniu rozwiązań z zakresu telemedycyny i przekonanie całego środowiska kardiologicznego do skuteczności takiego postępowania. Opublikowane wyniki badań ECOST i EVATEL, rejestru ALTITUDE oraz randomizowanego badania IN-TIME jednoznacznie wskazują na korzyści, jakie osiągają pacjenci, którzy po wszczepieniu kardiowertera-defibrylatora (w tym z funkcją stymulacji resynchronizującej, CRTD) objęci są programem zdalnego monitorowania urządzeń. Szczególnie te dwa ostatnie badania udowodniły, że zdalne monitorowanie chorych z ICD i CRTD zmniejsza śmiertelność.