Metformina przydatna nie tylko w leczeniu cukrzycy

„Metformina ma już 60 lat i ciągle jest atrakcyjna. Coraz więcej też o niej wiemy, poznajemy kolejne jej zalety, które można wykorzystać nie tylko w terapii cukrzycy” - mówi prof. dr hab. n. med. Dorota Zozulińska-Ziółkiewicz, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu.

Od lat metformina, należąca do grupy pochodnych biguanidu, jest złotym standardem jako lek pierwszego wyboru do stosowania w monoterapii u chorych ze świeżo rozpoznaną cukrzycą typu 2. Jest również zalecana w terapii skojarzonej. Od pewnego czasu traktowana jest jako lek o działaniu plejotropowym, ponieważ pojawiają się nowe doniesienia o jej korzystnym wpływie na inne zaburzenia.

Niezwykle wszechstronna metformina

„Gdy spojrzymy na naturalną historię zaburzeń metabolizmu glukozy, to wyróżniamy stan normoglikemii, stan przedcukrzycowy i cukrzycę. Metformina jest jedynym lekiem, który znajduje zastosowanie we wszystkich tych stanach. Zespół policystycznych jajników (PCOS) niekoniecznie musi być związany z zaburzeniem metabolizmu glukozy manifestującym się hiperglikemią, a mimo to metformina jest w nim zalecana i stosowana” — przypomina prof. Zozulińska-Ziółkiewicz.

Praktyka kliniczna pokazuje, że pacjentka z PCOS, niezależnie od występowania u niej zaburzeń metabolicznych, odnosi korzyści z przyjmowania metforminy, dzięki której następuje przywrócenie owulacji, poprawa regularności cyklów, zmniejszenie hiperandrogenizmu. Lek ten stosowany w PCOS poprawia płodność, ułatwia zagnieżdżenie komórki jajowej w macicy. W Polsce stosowanie metforminy w zespole policystycznych jajników jest ujęte we wskazaniu refundacyjnym NFZ oraz w ChPL niektórych preparatów metforminy.

W Diabetes Prevention Program (DPP) udowodniono istotną rolę metforminy w zapobieganiu cukrzycy u osób ze stanem przedcukrzycowym. Dlatego jest ona w takich przypadkach rekomendowana i refundowana.

Tak jak wysiłek fizyczny i odpowiednia dieta zmniejszają ryzyko wystąpienia cukrzycy o 60 proc. na przestrzeni 3-4 lat, tak metformina zmniejsza to zagrożenie o 30 proc. Metformina powinna być wdrożona w ramach profilaktyki cukrzycy typu 2 u osób z grupy wysokiego ryzyka, które nie potrafią lub nie chcą zmodyfikować swojego stylu życia.

W dalszej części artykułu:

• Jaki jest mechanizm działania metforminy
• Metformina pomocna w prewencji sercowo-naczyniowej
• Nowe badania nad metforminą: wsparcie w walce z rakiem, a może spowolnienie starzenia
• Coraz mniej przeciwwskazań do stosowania metforminy