Od wielu lat w Polsce są realizowane liczne projekty mające na celu zmniejszenie zachorowalności na choroby układu krążenia. Bardzo często zasadniczym bądź jedynym ich elementem są badania przesiewowe. W efekcie bezpłatnych badań profilaktycznych, prowadzonych przez blisko 3 lata w ramach kampanii „Ciśnienie na Życie”, ponad 112 tys. mieszkańców Polski poznało wiek swoich serc. Głównym założeniem kampanii jest przekonanie Polaków do dbania o zdrowie, szczególnie w kontekście zdarzeń kardiologicznych, oraz zachęcenie do regularnej kontroli ciśnienia tętniczego krwi. 

Na podstawie danych zebranych podczas trzech edycji kampanii zespół badawczy z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego ocenił rozpowszechnienie czynników ryzyka chorób układu krwionośnego w społeczeństwie oraz statystyczny wiek serca mieszkańca Polski. Jak wynika z badań, wiek serca statystycznej Polki przewyższa jej wiek metrykalny o 4,5 roku, natomiast u statystycznego Polaka jest o 7 lat starsze niż wskazuje metryka. 

Uzasadnieniem różnicy wieku serca w zależności od płci jest m.in. większe zainteresowanie swoim zdrowiem u pań: 55,4 proc. przebadanych osób to kobiety. Do tego panie bardziej dbają o linię — nadwagę częściej diagnozowano u mężczyzn.

Do podwyższonego wieku serca panów niewątpliwie przyczynia się także nałóg palenia tytoniu — ponad 27 proc. zbadanych mężczyzn przyznało się do uzależnienia. Wywiady medyczne przeprowadzone w trakcie kampanii pokazały, że to jednak panowie lepiej przestrzegają zaleceń lekarskich w terapii nieprawidłowych wartości ciśnienia krwi. Ponad połowie mężczyzn udaje się dobrze kontrolować zdiagnozowane nadciśnienie tętnicze.

Eksperci z GUMedu porównali także wyniki raportu „Wiek serca Polaków” z raportem NATPOL, opracowanym na podstawie danych z badań przesiewowych prowadzonych w latach 1997-2011. Okazuje się, że stan wiedzy polskiej populacji na temat profilaktyki chorób układu sercowo-naczyniowego jest nadal niepokojący. „Nadciśnienie tętnicze z reguły wykrywane jest podczas przypadkowego badania kontrolnego krwi. W większości przypadków choroba ta przebiega bezobjawowo, co czyni ją groźną dla zdrowia, a nawet życia. W najgorszych i wcale nierzadkich przypadkach pacjenci zgłaszają się do lekarza dopiero wtedy, gdy wystąpią u nich objawy powikłań narządowych nadciśnienia” — komentuje jeden z autorów raportu „Wiek serca Polaków”, dr Łukasz Wierucki, asystent w Zakładzie Prewencji Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Znaczna część osób, które wzięły udział w badaniu wieku serca, deklarowała, iż zaczęła regularnie mierzyć ciśnienie dopiero po wystąpieniu poważnych powikłań związanych z nadciśnieniem tętniczym. Co więcej, w społeczeństwie niezmiennie panuje przeświadczenie, że badania profilaktyczne czy konsultacje lekarskie należy przechodzić dopiero w wieku podeszłym. Zgodnie z tym przekonaniem, do udziału w badaniach realizowanych w trakcie kampanii częściej zgłaszały się osoby starsze, z już wcześniej rozpoznanymi chorobami przewlekłymi.

na podstawie materiałów kampanii „Ciśnienie na Życie”.

 

Kampania społeczna

Ciśnienie na Życie

Od 2012 r. do września 2015 r. przebadano w ramach kampanii Ciśnienie na Życie łącznie 315 672 osoby (kobiety — 55,4 proc., mężczyźni — 44,6 proc.). Ciśnienie tętnicze powyżej 140/90 mm Hg stwierdzano istotnie częściej u mężczyzn.

W grupie objętej badaniami przesiewowymi nadwagę (BMI 25-29,9 kg/mkw.) miało 27,6 proc. pań i 17,3 proc. panów, natomiast otyłość (BMI ≥ 30 kg/mkw.) odpowiednio 11,6 proc. i 17,3 proc. 

Palenie papierosów wśród uczestników badań przesiewowych deklarowało 21,3 proc. kobiet oraz 27,2 proc. mężczyzn. 

Program badań przesiewowych wykonywanych podczas kampanii Ciśnienie na Życie z pewnością służy poprawie wykrywania czynników ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Wskazuje na to fakt, że wśród ponad 300 tys. przebadanych u prawie 1/3 wykryto podwyższone wartości ciśnienia tętniczego.